جەلدىڭ وتىندە جىگىتتەر ءجۇر. كىرپىك قاقپايدى. كوز ىلمەيدى. ءاربىر بۇتانىڭ قالقاسىن, تاۋدىڭ اڭعارىن, وزەننىڭ ساعاسىن, جولدىڭ بۇلتارىسىن, سايدىڭ قالتارىسىن نازاردا ۇستاپ تۇر. قىلت ەتكەندى قالت جىبەرمەيدى. جىلت ەتكەندى ءجىتى باقىلايدى. ولاردىڭ موينىندا ءزىل باتپان جاۋاپكەرشىلىك بار. ويتكەنى, ولار ءبىزدىڭ تىنىشتىعىمىزدى كۇزەتىپ, تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ شەكاراسىن قورعاۋ دەگەن قاسيەتتى مىندەتتى ارقالاپ ءجۇر.
قازاقستان مەن رەسەيدىڭ شەكاراسىندا «قايراق» (اۆتوكولىك) شەكارالىق-باقىلاۋ ءبولىمى بار. بۇل قوستاناي وبلىسىنا قاراستى قارابالىق اۋدانىندا ورنالاسقان. ەكاتەرينبۋرگ – استانا تاسجولىنىڭ كۇرەتامىرى ىسپەتتەس. ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى كولىك قاتىناسى كوبىنە وسى جەردەن وتەدى. ءنوپىر كولىكتىڭ بارلىعى بىردەي زاڭدى ساقتاي بەرمەيدى. كوزدەن تاسالاپ, شەكاراشىلاردىڭ نازارىنان جاسىرىپ كونتراباندالىق دۇنيەلەردى ارعى بەتكە وتكىزىپ جىبەرۋدى ماقسات تۇتاتىندار دا از ەمەس. مىنە, وسىنداي زاڭسىز زاتتاردىڭ شەكارادان ەركىن وتپەۋىن قاداعالاپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى ناعىز باعالاۋعا تۇرارلىق ەرلىك دەر ەدىك.
وسى «قايراق» شەكارالىق-باقىلاۋ بولىمشەسىندە وتىزدان ەندى اسقان, جانارىنان وت شاشقان كاپيتان قىزمەت ەتەدى. اتى-ءجونى – جادىگەر بيجانوۆ. قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تۋماسى. ارالدىڭ قاراقۇم اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 2005 جىلدان بەرى شەكارا قىزمەتىندە جۇمىس ىستەيدى. بۇگىندە شەنى – كاپيتان. ول 2014 جىلدان باستاپ 50 زاڭسىز ەسىرتكى تاسىمالىنىڭ الدىن العان. كاپيتان بيجانوۆ باستاعان شەكاراشىلار 92 كيلو ەسىرتكىنىڭ جولىن كەسكەن.
2014 جىل. شىلدە ايى. شەكارادان ءوتىپ بارا جاتقان جەڭىل اۆتوكولىك العاشىندا ەشقانداي كۇدىك تۋدىرماعان. بىراق تىڭعىلىقتى تەكسەرىستى باستاعاندا ءجۇرگىزۋشى ابىگەرلەنىپ كەتەدى. ونىڭ ۇستىنە شەكارا قىزمەتىندەگى «جورا» ەسىمدى يت تە الگى كولىكتى اينالشىقتاپ قويمايدى. كۇدىكتى سەيىلتۋ ءۇشىن كولىك ابدەن تەكسەرىلەدى. سويتسە, جولاۋشىلار 19 كيلو گەرويندى ادام تاپپايتىنداي ەتىپ تىعىپ, رەسەيدىڭ نارىعىنا شىعارماقشى بولعان ەكەن. جادىگەر بيجانوۆ باستاعان جىگىتتەر ونىڭ الدىن الىپ, ورتالىق ازيادان كەلە جاتقان تاۋاردى تاركىلەدى.
تاعى ءبىر جاعداي تامىلجىعان تامىزدا ورىن العان. «مەرسەدەس-بەنتس» اۆتوكولىگىمەن تۋرا اۋعانستاننان رەسەيگە 23 كيلو ەسىرتكىنى الىپ وتپەك بولعانداردىڭ ارام ويى كاپيتان بيجانوۆتىڭ قاعىلەزدىگىنىڭ ارقاسىندا ىسكە اسپايدى. ال بىلتىر تاجىكستاننان كەلە جاتقان 8,5 كيلو گەرويندى «راف-4» كولىگىنەن تابادى. شەكارانىڭ شەبىندە جۇرگەن ءجىگىتتەن جۇمىسىنىڭ قىزىعى مەن قيىنشىلىعى تۋرالى سۇرايمىز عوي. «قىزمەت بارىسىنداعى ارەكەتتەردى ايتۋعا بولمايدى. قۇپيا»,– دەيدى. ەڭ بولماسا, زاڭسىز ەسىرتكى تاسۋشىلار تاۋارىن كولىكتىڭ قاي جەرىنە جاسىراتىنىن ايتشى دەيمىز. ونى دا جاريا ەتۋگە بولمايدى ەكەن. باستىسى, جادىگەر بيجانوۆ ءوز ءىسىنىڭ مامانى. جۇرت جاسىردىم, ەشكىم تاپپايدى دەگەن دۇنيەنى كورىپ قويادى. سولايشا, شەكارادان زاڭسىز ەشتەڭە وتكىزبەيدى. 2014-2015 جىلداردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ول «شەكارالىق باقىلاۋ قىمەتىنىڭ ۇزدىك مامانى» اتاندى. باسشىلىعىنىڭ تاراپىنان باعالى سىيلىقپەن ماراپاتتالدى. مۇنىڭ ءوزى ۇلكەن ابىروي.
سپورتسۇيەر قاۋىمعا, ونىڭ ىشىندە قىزىلوردالىق جانكۇيەرلەرگە نۇرىم سالىمگەرەەۆتىڭ ەسىمى جاقسى تانىس. جاس تا بولسا قازاق كۇرەسىنەن حالىقارالىق جارىستاردا ولجا سالىپ جۇرگەن پالۋان. بىلتىر قىزىلوردادا وتكەن تۋرنيردە ۇزدىك شىعىپ, «التىن بەلبەۋ» يەگەرى اتاندى. سولايشا, «قازاقستان بارىسىندا» سىر ءوڭىرىنىڭ اتىنان سايىسقا ءتۇستى. ال ەندى نۇرىمنىڭ جادىگەرگە قانداي قاتىسى بار دەرسىز. ايتايىق. وسى نۇرىم جادىگەر بيجانوۆتىڭ تۋعان ءىنىسى. ەكەۋى ءبىر ءۇيدىڭ بالاسى. ءبىرى شەكارامىزدى كۇزەتسە, ەكىنشىسى ەلدىڭ نامىسىن قورعاپ ءجۇر. سولايشا, ءبىر ءۇيدىڭ ەكى جىگىتى ەلىنە ەرەكشە ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
ەرجان بايتىلەس,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا وبلىسى
جەلدىڭ وتىندە جىگىتتەر ءجۇر. كىرپىك قاقپايدى. كوز ىلمەيدى. ءاربىر بۇتانىڭ قالقاسىن, تاۋدىڭ اڭعارىن, وزەننىڭ ساعاسىن, جولدىڭ بۇلتارىسىن, سايدىڭ قالتارىسىن نازاردا ۇستاپ تۇر. قىلت ەتكەندى قالت جىبەرمەيدى. جىلت ەتكەندى ءجىتى باقىلايدى. ولاردىڭ موينىندا ءزىل باتپان جاۋاپكەرشىلىك بار. ويتكەنى, ولار ءبىزدىڭ تىنىشتىعىمىزدى كۇزەتىپ, تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ شەكاراسىن قورعاۋ دەگەن قاسيەتتى مىندەتتى ارقالاپ ءجۇر.
قازاقستان مەن رەسەيدىڭ شەكاراسىندا «قايراق» (اۆتوكولىك) شەكارالىق-باقىلاۋ ءبولىمى بار. بۇل قوستاناي وبلىسىنا قاراستى قارابالىق اۋدانىندا ورنالاسقان. ەكاتەرينبۋرگ – استانا تاسجولىنىڭ كۇرەتامىرى ىسپەتتەس. ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى كولىك قاتىناسى كوبىنە وسى جەردەن وتەدى. ءنوپىر كولىكتىڭ بارلىعى بىردەي زاڭدى ساقتاي بەرمەيدى. كوزدەن تاسالاپ, شەكاراشىلاردىڭ نازارىنان جاسىرىپ كونتراباندالىق دۇنيەلەردى ارعى بەتكە وتكىزىپ جىبەرۋدى ماقسات تۇتاتىندار دا از ەمەس. مىنە, وسىنداي زاڭسىز زاتتاردىڭ شەكارادان ەركىن وتپەۋىن قاداعالاپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى ناعىز باعالاۋعا تۇرارلىق ەرلىك دەر ەدىك.
وسى «قايراق» شەكارالىق-باقىلاۋ بولىمشەسىندە وتىزدان ەندى اسقان, جانارىنان وت شاشقان كاپيتان قىزمەت ەتەدى. اتى-ءجونى – جادىگەر بيجانوۆ. قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تۋماسى. ارالدىڭ قاراقۇم اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 2005 جىلدان بەرى شەكارا قىزمەتىندە جۇمىس ىستەيدى. بۇگىندە شەنى – كاپيتان. ول 2014 جىلدان باستاپ 50 زاڭسىز ەسىرتكى تاسىمالىنىڭ الدىن العان. كاپيتان بيجانوۆ باستاعان شەكاراشىلار 92 كيلو ەسىرتكىنىڭ جولىن كەسكەن.
2014 جىل. شىلدە ايى. شەكارادان ءوتىپ بارا جاتقان جەڭىل اۆتوكولىك العاشىندا ەشقانداي كۇدىك تۋدىرماعان. بىراق تىڭعىلىقتى تەكسەرىستى باستاعاندا ءجۇرگىزۋشى ابىگەرلەنىپ كەتەدى. ونىڭ ۇستىنە شەكارا قىزمەتىندەگى «جورا» ەسىمدى يت تە الگى كولىكتى اينالشىقتاپ قويمايدى. كۇدىكتى سەيىلتۋ ءۇشىن كولىك ابدەن تەكسەرىلەدى. سويتسە, جولاۋشىلار 19 كيلو گەرويندى ادام تاپپايتىنداي ەتىپ تىعىپ, رەسەيدىڭ نارىعىنا شىعارماقشى بولعان ەكەن. جادىگەر بيجانوۆ باستاعان جىگىتتەر ونىڭ الدىن الىپ, ورتالىق ازيادان كەلە جاتقان تاۋاردى تاركىلەدى.
تاعى ءبىر جاعداي تامىلجىعان تامىزدا ورىن العان. «مەرسەدەس-بەنتس» اۆتوكولىگىمەن تۋرا اۋعانستاننان رەسەيگە 23 كيلو ەسىرتكىنى الىپ وتپەك بولعانداردىڭ ارام ويى كاپيتان بيجانوۆتىڭ قاعىلەزدىگىنىڭ ارقاسىندا ىسكە اسپايدى. ال بىلتىر تاجىكستاننان كەلە جاتقان 8,5 كيلو گەرويندى «راف-4» كولىگىنەن تابادى. شەكارانىڭ شەبىندە جۇرگەن ءجىگىتتەن جۇمىسىنىڭ قىزىعى مەن قيىنشىلىعى تۋرالى سۇرايمىز عوي. «قىزمەت بارىسىنداعى ارەكەتتەردى ايتۋعا بولمايدى. قۇپيا»,– دەيدى. ەڭ بولماسا, زاڭسىز ەسىرتكى تاسۋشىلار تاۋارىن كولىكتىڭ قاي جەرىنە جاسىراتىنىن ايتشى دەيمىز. ونى دا جاريا ەتۋگە بولمايدى ەكەن. باستىسى, جادىگەر بيجانوۆ ءوز ءىسىنىڭ مامانى. جۇرت جاسىردىم, ەشكىم تاپپايدى دەگەن دۇنيەنى كورىپ قويادى. سولايشا, شەكارادان زاڭسىز ەشتەڭە وتكىزبەيدى. 2014-2015 جىلداردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ول «شەكارالىق باقىلاۋ قىمەتىنىڭ ۇزدىك مامانى» اتاندى. باسشىلىعىنىڭ تاراپىنان باعالى سىيلىقپەن ماراپاتتالدى. مۇنىڭ ءوزى ۇلكەن ابىروي.
سپورتسۇيەر قاۋىمعا, ونىڭ ىشىندە قىزىلوردالىق جانكۇيەرلەرگە نۇرىم سالىمگەرەەۆتىڭ ەسىمى جاقسى تانىس. جاس تا بولسا قازاق كۇرەسىنەن حالىقارالىق جارىستاردا ولجا سالىپ جۇرگەن پالۋان. بىلتىر قىزىلوردادا وتكەن تۋرنيردە ۇزدىك شىعىپ, «التىن بەلبەۋ» يەگەرى اتاندى. سولايشا, «قازاقستان بارىسىندا» سىر ءوڭىرىنىڭ اتىنان سايىسقا ءتۇستى. ال ەندى نۇرىمنىڭ جادىگەرگە قانداي قاتىسى بار دەرسىز. ايتايىق. وسى نۇرىم جادىگەر بيجانوۆتىڭ تۋعان ءىنىسى. ەكەۋى ءبىر ءۇيدىڭ بالاسى. ءبىرى شەكارامىزدى كۇزەتسە, ەكىنشىسى ەلدىڭ نامىسىن قورعاپ ءجۇر. سولايشا, ءبىر ءۇيدىڭ ەكى جىگىتى ەلىنە ەرەكشە ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
ەرجان بايتىلەس,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا وبلىسى
پرەزيدەنت: ورتالىق ازيانىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگى – ورتاق مىندەت
پرەزيدەنت • كەشە
توقاەۆ: ارال باسسەينىندەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتارلىق
پرەزيدەنت • كەشە
پرەزيدەنت ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزىن اتاپ ءوتتى
پرەزيدەنت • كەشە
فونوگرامماعا قاتىستى جاڭا ەرەجە كۇشىنە ەندى
مادەنيەت • كەشە
جانابىلوۆتەر ءىسى: پروكۋراتۋرا 4 جىل جازا سۇرادى
قوعام • كەشە
ارالدى قۇتقارۋ قورى قاتىسۋشىلارى اقورداعا كەلدى
پرەزيدەنت • كەشە