7 مامىر –
وتان قورعاۋشى
كۇنى
وتان قورعاۋ – قاسيەتتى بورىش
كەشە اقوردادا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەملەكەتتىك ناگرادالار تاپسىرۋ راسىمىنە قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن وتان قورعاۋشى كۇنى قارساڭىندا اسكەري جانە قىزمەتتىك مىندەتتەرىن اتقارۋ كەزىندە ەرلىك پەن باتىلدىق كورسەتكەن, سونداي-اق, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن ەلدىڭ قورعانىس قابىلەتىن قامتاماسىز ەتۋگە, زاڭدىلىق پەن قوعامدىق ءتارتىپتى نىعايتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان ءبىر توپ اسكەري قىزمەتشى, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتكەرلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ناگرادالارىمەن ماراپاتتالدى. ناقتىلاي ايتقاندا, بارلىعى 43 ادام وردەن, 63 ادام مەدال جانە 2 ادام قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىن يەلەندى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءراسىمگە جينالعانداردى وتان قورعاۋشى كۇنىمەن جانە ۇلى جەڭىستىڭ 71 جىلدىعىمەن قۇتتىقتادى. « ۇلى وتان سوعىسى – تاريحتىڭ ۇمىتىلماس ساباعى. ءبىر جاعىنان, ول بىزگە الەمنىڭ ءنازىكتىگىن ەسكە سالادى. ەكىنشى جاعىنان, ادام رۋحىنىڭ بەرىكتىگى مەن قۋاتتىلىعىن كورسەتەدى. وتانىمىزدى قورعاي بىلگەن, بىزگە بەيبىت ءومىر سىيلاعان جەرلەستەرىمىز وسىنداي بولعان. سول سوعىستىڭ قاھارماندارىنىڭ ەسىمى تاريح پاراعىنا ماڭگى جازىلىپ قالدى. ءبىزدىڭ پارىزىمىز – ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ, بيىل 25 جىلدىعىن اتاپ وتەتىن قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن قورعاۋ», – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەل ازاماتتارى شيرەك عاسىر ۋاقىت بويى تۇراقتىلىق پەن كەلىسىمدە تاتۋ وتباسى رەتىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى. «بەيبىت كۇندە دە ەرلىككە ورىن بار. ۇشاقتى الدىڭعى ءشاسسيسىز قوندىرا بىلگەن اۋە كەمەسىنىڭ كومانديرى دميتري ءروديننىڭ ەرلىگىن بۇكىل قازاقستاندىقتار بىلەدى.
ول ءوزىنىڭ كاسىبي بىلىگىنىڭ ارقاسىندا 121 ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالدى. مەن بۇل ارەكەتتى ۇلگى تۇتۋعا لايىق قاھارماندىق دەپ سانايمىن. سوندىقتان وعان «حالىق قاھارمانى» اتاعىن بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم. پولكوۆنيك يگور كارمىكوۆ سەل كەزىندە بارلاۋ-ىزدەۋ توبىن تىكۇشاقپەن ەۆاكۋاتسيالادى. ومىرىنە قاۋىپ تونگەن 10 ادامدى قۇتقارىپ قالدى. مەملەكەت ونىڭ ەڭبەگىن ءىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن اتاپ وتەدى. روتا كومانديرى فارحاد تاعىربەكوۆتىڭ ارقاسىندا 40 اسكەري قىزمەتشى امان قالدى. وعان «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالى بەرىلەدى», – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ەرلىگىمەن ەرەكشەلەنگەن باسقا دا ادامداردى اتاپ ءوتتى. «ءوز باسىن قاتەرگە تىگىپ, ادامداردى ورتتەن قۇتقارعان دانيار قاليەۆ ەرەن ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. سوندىقتان «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالادى. ارامىزدا ەل قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا زور ەڭبەك ءسىڭىرىپ ءجۇرگەن وزگە دە ازاماتتار بار. حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلعان مەرگەن قىزىمىز اسەم جاكەنوۆانى ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. ول بۇگىن «جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىنە لايىق دەپ تانىلدى», – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوز باسىن قاتەرگە تىگىپ, ساربازىن كەۋدەسىمەن قورعاپ قالعان جانە كوپ جاراقات العان قايرات ۇمبەتوۆتىڭ ەرلىگىنە دە توقتالدى. ول وسى ەرلىگى ءۇشىن «حالىق قاھارمانى» اتاعىمەن ماراپاتتالدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەرلىك پەن قاھارماندىقتىڭ وسىنداي ۇلگىسى ەلىمىزدە از ەمەس ەكەنىنە ريزاشىلىق ءبىلدىردى. «كوبىڭىزدىڭ ءوز ەرلىكتەرىڭىزدى ايرىقشا نارسە دەپ سانامايتىندارىڭىزدى بىلەمىن. سىزدەر ءۇشىن پارىزدىڭ بارىنەن بيىك تۇراتىنىن كورسەتۋلەرىڭىز ەكى ەسە باعالاۋعا لايىق. بۇل – بۇكىل ەلىمىز ءۇشىن, قازىرگى كەزدە ار-نامىس ۇلگىسى قاجەت بولىپ وتىرعان جاستارىمىز ءۇشىن كەرەمەت ونەگە. سوندىقتان ءبىز ەرەكشە كوزگە تۇسكەن وتانداستارىمىزعا مەملەكەتتىك ناگرادالار تاپسىرامىز. ەلدىڭ قارقىندى دامۋى, ازاماتتارىنىڭ تىنىشتىعى, قازاقستاندىق پاتريوتيزمنىڭ نىعايۋى – ءبىزدىڭ پارىزىمىز وسى», – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
شارا بارىسىندا اسكەري ءجانە قىزمەتتىك مىندەتىن اتقارۋ بارىسىنداعى كورسەتكەن باتىلدىعى مەن ەرلىگى ءۇشىن «Fokker-100» اۋە كەمەسىنىڭ كومانديرى د.رودينگە, ۇلتتىق ۇلان «ورتالىق» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنىڭ شتاب باستىعى – 6505 اسكەري ءبولىمى كومانديرىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ق.ۇمبەتوۆكە «حالىق قاhارمانى» اتاعى بەرىلدى.
I دارەجەلى «داڭق» وردەنىنە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ن.ءبىلىسبەكوۆ, ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى م.دەمەۋوۆ, ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى ا.جانقۇليەۆ, پاۆلودار وبلىسىنىڭ پروكۋرورى م.جورگەنباەۆ يە بولدى.
ءىI دارەجەلى «داڭق» وردەنى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى مينيسترلىگى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل ۇلتتىق بيۋروسى (سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت) توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ت.تاتۋباەۆقا, قورعانىس مينيسترلىگى 14776 اسكەري ءبولىمى بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى مەن كۋۆەيت جانە كاتار مەملەكەتتەرىندەگى اسكەري اتتاشەسى قىزمەتىن قوسا اتقارۋشى ە.ورازوۆقا تاپسىرىلدى.
I دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ دەپارتامەنت باستىعى ا.بايمۋرزين, قورعانىس مينيسترلىگى 14776 اسكەري ءبولىمى كومانديرىنىڭ ورىنباسارى – ورتالىق باستىعى س.ىزتىلەۋوۆ ماراپاتتالدى.
ءىI دارەجەلى «ايبىن» وردەنى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتى باستىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى س.اسانوۆقا, مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ دەپارتامەنت باستىعى ن.جۇماباەۆقا, قورعانىس مينيسترلىگى 10228 اسكەري ءبولىمىنىڭ كومانديرى ر.جانسەيىتوۆكە, قارۋلى كۇشتەرى اۋە قورعانىسى كۇشتەرى باس قولباسشىسىنىڭ باسقارماسى باس شتابى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ءا.ىبىراەۆقا, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى «ارىستان» قىزمەتى باستىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ف.قامەنوۆكە, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتى جەكە 1-ءشى اۆياتسيالىق بازاسىنىڭ كومانديرى ي.كارمىكوۆقا, ۇلتتىق ۇلان «وڭتۇستىك» وڭىرلىك قولباسشىلىعى 5572 اسكەري ءبولىمىنىڭ كومانديرى ۆ.پۋزيككە, مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ دەپارتامەنت باستىعى ك.تۇرسىنباەۆقا بەرىلدى.
«ەرلىگى ءۇشىن» مەدالى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى قوستاناي وبلىسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى قوستاناي قالاسى №3 ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ بولىمشە كومانديرى د.قاليەۆكە, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى استانا قالاسى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى جول-پاترۋلدىك پوليتسياسى پولكىنىڭ پوليتسەيى ب.قارىمباەۆقا, روتا كومانديرى – قورعانىس مينيسترلىگى 29011 اسكەري ءبولىمى شتاب باتالونى كومانديرىنىڭ ورىنباسارى ف.تاعىربەكوۆكە تاپسىرىلدى.
«جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن قورعانىس مينيسترلىگى 44736 اسكەري ءبولىمى ارنايى ماقساتتاعى بارلاۋ روتاسىنىڭ مامانى (بارلاۋشى-مەرگەن) ءا.ءجاكەنوۆا, قورعانىس مينيسترلىگى 21751 اسكەري ءبولىمى اۆياتسيالىق ەسكادريلياسىنىڭ كومانديرى ا.قۇلباسوۆ, قورعانىس مينيسترلىگى 85395 اسكەري ءبولىمى تانك باتالونىنىڭ كومانديرى د.مۇحامەتجانوۆ, قورعانىس مينيسترلىگى 36803 اسكەري ءبولىمى زىمىران-تەحنيكالىق ديۆيزيونىنىڭ كومانديرى م.سماعۇلوۆ ناگرادتالدى.
وسىلايشا, مەملەكەت تاراپىنان ەرەن ەرلەردىڭ ەڭبەگى ءادىل باعالانىپ, لايىقتى قۇرمەت كورسەتىلدى.
سونداي-اق, وسى كۇنى ەلباسى جوعارى اسكەري جانە ارناۋلى اتاقتار, سىنىپتىق شەندەر تاپسىرۋ راسىمىنە دە قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى ءوز ءسوزىندە قاتىسۋشىلاردى وتان قورعاۋشى كۇنىمەن جانە ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 71 جىلدىعىمەن قۇتتىقتادى. «مەرەكە قارساڭىندا ءبىز ءداستۇر بويىنشا ءوز ءومىرىن اسكەري قىزمەتكە ارناعان ەڭ ۇزدىكتەرگە جوعارى اتاقتار تاپسىرامىز. سىزدەر كۇن-ءتۇن دەمەي, تاۋلىك بويى قىزمەت ەتەتىن ەرەكشە ماماندىقتى تاڭدادىڭىزدار. سىزدەر وتانىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا زور ۇلەس قوسىپ كەلەسىزدەر», – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇگىندە رەسپۋبليكامىزدا ءتيىمدى ارميا قالىپتاسقانىنا, قارۋ-جاراقپەن جابدىقتاۋ باعدارلاماسى تابىستى جۇزەگە اسىرىلىپ, اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا قامقورلىق كورسەتىلىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى. «ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن قورعانىس قابىلەتىنە جاۋاپتى بارلىق قۇرىلىمنىڭ كاسىبي دەڭگەيى كۇننەن-كۇنگە ءوسىپ كەلەدى. بۇل رەتتە گەنەرالدار مەن وفيتسەرلەرگە ايرىقشا ماڭىز بەرىلەدى. جاۋىنگەرلىك ماشىق پەن شەبەرلىكتى ارتتىرۋ, اسكەرلەردىڭ ءومىرى مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسىندا ساپالى وزگەرىس جاساۋ سىزدەردىڭ كوشباسشىلىقتارىڭىزعا بايلانىستى. سىزدەر بۇكىل جەكە قۇرامعا جانە جاس اسكەري قىزمەتشىلەرگە ۇلگى بولا وتىرىپ, جاۋىنگەرلىك ابىروي مەن باتىلدىق ءداستۇرىنىڭ ساقتاۋشىسى بولۋعا تيىسسىزدەر. حالىق سىزدەردىڭ قىزمەتتەرىڭىز بەن ءىس-ارەكەتتەرىڭىزگە قاراپ, بۇكىل قارۋلى كۇشتەرگە باعا بەرەدى. سىزدەرگە ەڭ قىمبات نارسە – ازاماتتاردىڭ بەيبىت ءومىرىن ساقتاۋ جانە تاۋەلسىزدىك تابىستارىن قورعاۋ سەنىپ تاپسىرىلعان», – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلدىڭ قاۋىپسىز ءارى بەيبىت دامۋى عانا ونىڭ ءارى قاراي وركەندەۋىنىڭ كەپىلى بولاتىنىن ايتتى. «ارميا – ءوز ورنىن ەشقاشان تاستاپ كەتپەيتىن ماڭگىلىك قاراۋىل» دەگەن ءسوز بار. مەن سىزدەرگە جوعارى اتاق بەرە وتىرىپ, بۇدان ءارى دە اسكەري بورىشتارىڭىزدى لايىقتى اتقاراتىندارىڭىزعا, وتانىمىزعا ءمىنسىز قىزمەت ەتەتىندەرىڭىزگە سەنەمىن. ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, قۇقىقتىق ءتارتىبى مەن كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىمىن قورعاۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرلەرىڭىزدى, ءبىلىمدەرىڭىز بەن تاجىريبەلەرىڭىزدى جۇمسايتىندارىڭىزعا سەنىمدىمىن», – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
ءراسىم بارىسىندا اۆياتسيا گەنەرال-لەيتەنانتى اسكەري اتاعى ن.ورمانبەتوۆكە; ۆيتسە-ادميرال اسكەري اتاعى ج.جانزاقوۆقا; مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ گەنەرال-لەيتەنانتى ارناۋلى اتاعى ا.كۇرەڭبەكوۆكە; 2-سىنىپتى مەملەكەتتىك ادىلەت كەڭەسشىسى سىنىپتىق شەنى ج.اسانوۆقا; گەنەرال-مايور اسكەري اتاعى ل.ءالشەكەنوۆكە, د.دىلمانوۆقا, ن.قاشاعانوۆقا, س.نۇراحمەتوۆكە, ج.ومارقۇلوۆقا, م.ساتوۆقا, اۆياتسيا گەنەرال-مايورى اسكەري اتاعى ا.ايىمبەتوۆكە, ن.كاربەنوۆكە; ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك گەنەرال-مايورى ارناۋلى اتاعى ا.دۇيسەباەۆقا; سىرتقى بارلاۋ گەنەرال-مايورى ارناۋلى اتاعى ك.ادەنوۆكە, مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ گەنەرال-مايورى ارناۋلى اتاعى ا.ءاشىمبەك ۇلىنا; پوليتسيا گەنەرال-مايورى ارناۋلى اتاعى ي.لەپەحاعا; 3-سىنىپتى مەملەكەتتىك ءادىلەت كەڭەسشىسى سىنىپتىق شەنى م.قايىبجانوۆقا, س.نۇرپەيىسوۆكە, ۇ.پاتساەۆقا بەرىلدى.
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر
س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ