كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ استانادا وتكەن وتان قورعاۋشى كۇنىنە ارنالعان مەرەكەلىك شاراعا قاتىسىپ, قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. ەلباسى جينالعانداردى وتان قورعاۋشى كۇنىمەن قۇتتىقتادى.
ەجەلدەن-اق وتان قورعاۋشىلار نامىس پەن ايباردىڭ, ەرلىك پەن باتىلدىقتىڭ, پاتريوتيزم مەن ءوز حالقىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتۋدىڭ ۇلگىسى بولعان.
قازاقستاندىقتار ءوز ءومىرىن بوستاندىق پەن تاۋەلسىزدىك ءۇشىن قيعان قاھارمانداردىڭ بارلىعىنىڭ ەرلىگىن جادىندا ساقتاپ كەلەدى. اتالار مەن اكەلەردىڭ جاۋىنگەرلىك ناگرادالارى – قازاقستاندىق وتباسىلار ءۇشىن باعا جەتپەس جادىگەر. ءبىزدىڭ كۇنتىزبەمىزدە وتان قورعاۋشى كۇنى مەن ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىس كۇنى مەرەكەسىنىڭ قاتار كەلۋىنىڭ سيمۆولدىق ءمانى بار. بۇل ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ بارلىق بۋىنىنىڭ داڭقتى جاۋىنگەرلىك ءداستۇرى ساباقتاستىعىن كورسەتەدى, دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ سوعىس ارداگەرلەرى مەن تىل ەڭبەككەرلەرىنە ايرىقشا العىس ايتتى. ۇلى جەڭىس – ءبىزدىڭ قاھارماندىق تاريحىمىز بەن گيتلەرلىك ءفاشيزمدى تىزە قوسىپ ەڭسەرگەن جانە تالقانداعان حالىقتار دوستىعىنىڭ سيمۆولى. سىزدەردىڭ اماندىقتارىڭىز ءۇشىن جاسالىپ وتىرعان قامقورلىق – سوعىستىڭ اۋىر جىلدارىندا وزدەرىڭىزدى قۇربان ەتكەندىكتەرىڭىز ءۇشىن قازىرگى ۇرپاقتىڭ كورسەتكەن قۇرمەتىنىڭ ءبىر بولشەگى عانا. سىزدەردىڭ جاۋىنگەرلىك ەرلىكتەرىڭىزدى قازاقستان ەلى ەشقاشان ۇمىتپايدى. جەمىسىن بۇگىندە بىزدەر, سىزدەردىڭ بالالارىڭىز كورىپ وتىرعان ۇلى جەڭىس ءۇشىن, قاھارماندىقتارىڭىز ءۇشىن بارلىق ارداگەرلەرگە باسىمىزدى ءيىپ, راحمەت ايتامىز, دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى وتان قورعاۋشى كۇنى – ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۇرىلعان كۇنى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بيىل ءبىز وسى ايتۋلى كۇندى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىنا دايىندىق اياسىندا اتاپ وتەمىز. ۇلتتىق ارميا, اسكەري-اۋە كۇشتەرىن جانە اسكەري-تەڭىز فلوتىن قۇرۋ – ەگەمەن قازاقستان شەجىرەسىندەگى ماڭىزدى بەلەستىڭ ءبىرى. العاشقى اسكەري بولىمدەردى قالىپتاستىرۋدان باستاپ, ۇلتتىق قورعانىس پەن قاۋىپسىزدىكتىڭ قازىرگى زاماناۋي جۇيەسىنە دەيىنگى ۇلكەن جولدى ءجۇرىپ وتتىك. ەڭ زاماناۋي قارۋمەن جانە تەحنيكامەن جابدىقتالۋ, كومانديرلەردىڭ كاسىبيلىگى, جەكە قۇرامنىڭ جوعارى جاۋىنگەرلىك دايىندىعى مەن ماشىعى – وسىنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىمىزگە ءتان, دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدە جوعارى دەڭگەيدەگى قورعانىس قابىلەتىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەتتى نارسەنىڭ ءبارى جاسالىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى. قورعانىس شىعىستارى قيىندىقتارعا قاراماستان باسىم ءتارتىپ بويىنشا قارجىلاندىرىلادى. جاۋىنگەرلىك كەزەكشىلىككە قايتا جاراقتاندىرۋ باعدارلاماسىنا تولىق ساي كەلەتىن جاڭا اسكەري تەحنيكا تۇرلەرى شىعادى. تاياۋ جىلداردا قارۋ مەن تەحنيكانىڭ بارلىق ءتۇرىنىڭ 70 پايىزى, ال جەكەلەگەن ساناتتار بويىنشا 100 پايىزعا دەيىنى جاڭارتىلاتىن بولادى. جىل سايىن جۇزدەن اسا شۇعىل تەكسەرۋ جانە اسكەري وقۋ-جاتتىعۋلار قازىرگى زامانعى ىقتيمال سوعىس جاعدايىنا بارىنشا بەيىمدەلىپ وتكىزىلەدى, دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سونىمەن قاتار, اسكەري كەشەندى جاڭعىرتۋ اياسىندا وتاندىق قورعانىس ونەركاسىبىندە تەحنولوگيا ترانسفەرتى مەن عىلىمي اۋقىمدى وندىرىستەردى دامىتۋ تۇرعىسىنان بىرقاتار مىندەتتەردى ورىنداۋ ماسەلەسى تۇر.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىمىز شەتەلدەرمەن اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىعى بەلسەندى تۇردە دامىتىلىپ, ال قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري شەبەرلىگى ۇقشۇ جانە شىۇ اياسىنداعى بىرلەسكەن جاتتىعۋلاردا, ناتو-مەن سەرىكتەستىك باعدارلاماسى بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلدار بارىسىندا شىڭدالىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى وتاندى قورعاۋ ەڭ قۇرمەتتى كاسىپ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۇلتتىق قورعانىس پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ كوپ جاعدايدا اسكەري ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋمەن, اسكەرلەردىڭ مورالدىق-ساياسي رۋحىن كۇشەيتۋمەن بايلانىستى. بۇگىندە قارۋلى كۇشتەردىڭ جەكە قۇرامىمەن جۇمىستى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قابىلداعان ماڭگىلىك ەل پاتريوتتىق اكتىسى نەگىزىندە قۇرۋ ماڭىزدى, دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرى ارقاشاندا تاۋەلسىزدىكتىڭ, قوعامداعى تاتۋلىق پەن كەلىسىمنىڭ مىزعىماس تىرەگى بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. اسكەري قىزمەتشىلەرگە جانە قورعانىس كەشەنىندە جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتىق تۇلعالارعا, بارشا قازاقستاندىقتارعا جوعارى پاتريوتتىق جاۋاپكەرشىلىكتەرى مەن وتانىمىزدى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە تىكەلەي قاتىستىلىعى ءۇشىن العىس بىلدىرەمىن, دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاڭا جاھاندىق احۋالدىڭ كۇردەلى جاعدايىندا الەم جاسامپاز كونستانتا بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. جالپىعا ورتاق الەم حالىقتار مەن ەلدەردىڭ بەرىك جانە سەنىمدى قورعانى بولا الادى. سوندىقتان, مەن حالىقارالىق قوعامداستىققا «الەم. XXI عاسىر» اتتى مانيفەست ارقىلى ۇندەۋ تاستادىم. بۇل – جاھاندىق سوعىسقا قارسى كۇش جۇمىلدىرىپ, ادامزاتتى ءوزىن-ءوزى جويۋ قاتەرىنەن ساقتايتىن شارالار قابىلداۋعا ۇندەۋ. ول ءبىرنەشە ايدان سوڭ ءبىز سالتاناتتى تۇردە اتاپ وتەتىن سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونى جابىلۋىنىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا ەرەكشە وزەكتى بولىپ وتىر. يادرولىق قارۋدان, حالىققا تونگەن اسكەري قاتەردەن ادا, سەنىم جانە بارلىق ۇلتتىڭ ىنتىماقتاستىعى قاعيدالارىنا نەگىزدەلگەن ادىلەتتى الەم قۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋ – ءبىزدىڭ سىرتقى ساياساتىمىزدىڭ نەگىزى. ونى ءار قادام سايىن جاقىنداتا وتىرىپ, ءبىز تۋعان جەرىمىزدىڭ قورعالۋىن بەرىك ءارى سەنىمدى ەتە تۇسەمىز, دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى بارشا قازاقستاندىقتاردى وتان قورعاۋشى كۇنىمەن جانە كەلە جاتقان جەڭىس كۇنىمەن تاعى دا قۇتتىقتادى.
* * *
كونتسەرتتىك باعدارلامادا قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ اسكەري ءانسامبلى مەن ەسترادالىق-سيمفونيالىق وركەسترى سوليستەرىنىڭ, سونداي-اق, ەلىمىزدىڭ تانىمال ارتىستەرىنىڭ ورىنداۋىندا وتان تۋرالى, ونىڭ باتىر ۇلدارى مەن جاۋىنگەرلەرى تۋرالى وتاندىق كومپوزيتورلاردىڭ پاتريوتتىق اندەرى, مۋزىكالىق كومپوزيتسيالارى شىرقالدى.
مۋزىكالىق نومىرلەردىڭ ءبارى قورعانىس مينيسترلىگى ءانسامبلىنىڭ بالەت ترۋپپاسى ازىرلەگەن بي قويىلىمدار ارقىلى سۇيەمەلدەنىپ, اسكەري ءومىر مەن جاۋىنگەرلىك جاتتىعۋلاردىڭ بەينەكورىنىستەرىمەن ايشىقتالىپ وتىردى.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر
س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ
* اق تىلەكتەر اعىنى
مۇحتار التىنباەۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, «حالىق قاھارمانى», ارميا گەنەرالى: – بۇل – ۇلكەن مەيرام. ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن قارۋلى كۇشتەردىڭ قۇرىلعانىنا بيىل 24 جىل تولىپ وتىر. ال تاۋەلسىزدىگىمىزگە – 25 جىل. بۇلار – ماڭىزى زور مەرەكەلەر. الداعى جەڭىس كۇنىنىڭ دە ورنى ەرەكشە. ءاربىر مەرەكەلىك شارانىڭ تاربيەلىك ءمانى بار. ال مىناداي اسكەري تاقىرىپتاعى شارالار جاستارىمىزدى ەلدىك رۋحقا, وتانسۇيگىشتىككە شاقىراتىنى ءسوزسىز. وتاندى قورعاۋ – ەل تىنىشتىعىنىڭ كەپىلى. ال تىنىشتىق, بەيبىتشىلىك – ەل دامۋىنىڭ تىرەگى. مەرەكەدە ەلگە تەك جاقسىلىق تىلەيمىن. ەلىمىز امان بولسىن! جانياز شالبولوۆ, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى: – مەن – سوعىسقا قاتىسىپ, 8 جىل اسكەردە بولعان اداممىن. سوندىقتان, بۇل مەرەكەنىڭ مەن ءۇشىن ماڭىزى ايرىقشا. ال مۇنداي مەرەكەلىك شارالارعا ارنايى شاقىرتۋ العان سوڭ, وعان زور قۋانىشپەن, اسا جوعارى كوڭىل كۇيمەن كەلەمىن. بارشا وتانداستارىمدى مەرەكەمەن قۇتتىقتايمىن. اللادان حالىقتىڭ امانشىلىعىن تىلەيمىن. قازىر ەلىمىزدىڭ ەڭسەسى بيىك, حالقىمىزدىڭ تۇرمىسى ءتۇزۋ. مۇنىڭ ءبارى بەيبىتشىلىكتىڭ, تىنىشتىقتىڭ ارقاسى. جاستارىمىز ءوسىپ-ءونىپ, ءوركەندەي بەرسىن. ەڭبەكتەرى جانا بەرسىن, ەلىن, وتانىن ءسۇيسىن! باقىتجان ەرتاەۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى,«حالىق قاھارمانى», گەنەرال-لەيتەنانت: – ءبىز وسىدان 25 جىل بۇرىن تاۋەلسىز ەل بولىپ, ءوز وتانىمىزدى قورعاۋ ءۇشىن ءبىر ساپتا قاتارعا تۇردىق. بۇل مەيرامنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – وتان ءۇشىن قازا تاپقان ەرلەرىمىزدىڭ ەرلىگىن ەسكە الىپ, ولارعا تاعزىم ەتەمىز. بۇل مەرەكەنى اتاپ ءوتۋدىڭ نەگىزىندە تىنىشتىقتىڭ بولاشاعى جاتىر. سەبەبى, بۇل كۇنى باتامىزدى بەرىپ, تىنىشتىقتى تىلەيمىز. بولاشاق ەل قورعانى – ەرلەرىمىزدى ەلجاندىلىققا باۋلىپ, وتانسۇيگىشتىككە ءتاربيەلەيمىز. مەنىڭ باستى تىلەگىم, ەلىمىزدە ەشقاشان سوعىس بولماسىن. بايتاق جەرىمىز تۇتاس, كوپۇلتتى مەملەكەتىمىز تاتۋ بولسىن. اباي تاسبولاتوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, گەنەرال-لەيتەنانت: – وتان قورعاۋ – ىقىلىم زاماننان ەر ادامنىڭ پارىزى. سوندىقتان, بۇل مەيرام شەن تاققان اسكەريلەردىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ەلىمىزدىڭ ۇلكەن مەيرامى. ەر ازاماتتىڭ پاتريوتتىق سەزىمى بيىك بولۋى كەرەك. وتاندى ءسۇيۋ دەگەن ەل تاريحىمەن تامىرلاس. ەلىنە, جەرىنە دەگەن سەزىم ءار ازاماتتىڭ ءوز تاريحىن بىلۋىمەن ۇندەسۋى ءتيىس. ەلدى, وتاندى جان اياماي قورعاۋ ءۇشىن ارقاشان ەرلەرىمىزدىڭ بويىندا زور پاتريوتتىق, ەلجاندىلىق سەزىم ەسىپ تۇرۋى كەرەك. ەل پاتريوتتارىن تاربيەلەۋ – ءبارىمىزدىڭ مىندەتىمىز بولسا, سول جولداعى يگى شارالاردىڭ ءبىرى – وتان قورعاۋشى كۇنىن اتاپ ءوتۋ ەكەندىگى داۋسىز.
