قازالىنىڭ كونفەتى قازاقستانعا تارايدى

«جاقسىمەنەن تىلدەسسەڭ كوڭى­لىڭ تاسىر». ءدوپ ايتىلعان. ءدامى ءتىل ۇيىرەتىن  قازالى كونفەتىن دايىنداپ, تۋعان ولكەسىنىڭ اتاعىن شىعارىپ جۇرگەن جەكە كاسىپكەر نۇربەك قازبەرگەنوۆپەن سويلەسۋ بارىسىندا وسىنداي تۇجىرىم جاساعان ەدىك. ءبىزدى اسىرەسە, جاس جىگىتتىڭ تەمىردەي مىقتى ويلاۋ جۇيەسى, العا قويعان ماقساتىنىڭ ايقىندىعى, وتكەن-كەتكەن تاريحتى تەرەڭ بىلەتىندىگى  قاتتى قىزىقتىردى. ونىڭ ۇستىنە اڭگىمەنى دە مايىن تامىزىپ, وتە شەشەن سويلەيدى ەكەن. كوپشىلىگىندە ىسكەر ادامداردىڭ  اشىلىپ سىر شاشا بەرمەيتىنى بار عوي. ال نۇربەك الداجار ۇلىمەن اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا تۋعانىڭمەن تەڭ وتىرىپ اقىلداسقانداي بولدىق. ازىرلەگەن ونىمدەرىنىڭ جوعارى ساپاسىمەن اتاعى سىر وڭىرىنەن اسىپ وزگە ايماقتارعا تانىلعان قازبەرگەنوۆتەر ەرەكشە كامپيتتىڭ جالبىز (اششى), بارباريس, سالومكا (بور كامپيت), الا كامپيت  وزگە دە تۇرلەرىن  دايىندايدى. بۇلاردىڭ اراسىندا قولدان دايىندالاتىنى دا, ارنايى قوندىرعىمەن جاسالاتىنى دا كەزدەسەدى. وسى جەردە نۇربەك وبلىس اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆتىڭ  رەسەي, قىتاي ەلىنەن اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە الۋعا  زور سەپتىگى تيگەنىن ەرەكشە ىلتيپاتپەن اتاپ ءوتتى. تسەحتى وزىق ۇلگىدە جابدىقتاۋ  كاسىپتىڭ العا باسۋىن قارقىنداتا ءتۇسىپتى. بىلگەنىم, كاسىپ نۇربەكتىڭ اتىندا بولسا, اناسى فاتيما كامپيت تسەحىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەكەن. بۇگىنگى تاڭداعى وتباسىلىق بيزنەستى دامىتۋ, وتاندىق ءونىم ءوندىرۋ دەگەن تالاپتى قوشتاعان قازبەرگەنوۆتەر 20-عا تارتا ادامدى تۇراقتى جۇ­مىسپەن قامتىپ وتىر. ولارعا كىدىرىسسىز جالاقى تولەۋ, زەينەتاقى قورىنا قارجى اۋدارۋ, تاعى باسقا تولەمدەر شەشىمىن تاۋىپ, ەڭبەك شارتى دا زاڭعا سايكەس جاسالعان. قانداي ءىستى دە باستاپ كەتۋ, جولعا سالۋ وڭايعا تۇسپەيتىنى ءمالىم. قازبەرگەنوۆتەر دە العاش­قىدا مەملەكەتتەن 15 ميلليون تەڭگە نەسيە الىپتى. سونىڭ ارقا­سىندا ءوز ءىسىن العا سۇيرەپ كەتكەن. – قولعا تيگەن قارجىنى بەي-بەرەكەت شاشپاي, ءوز ماقساتىنا  جۇمساساڭ عانا جەمىسىن بەرەدى. ءبىز دە سولاي جاسادىق. قىمبات كولىك الىپ, ءزاۋلىم ءۇي سالىپ, اقىر سوڭىندا العان نەسيەڭدى وتەي الماساڭ كىمگە پايدا؟ قازالى قالا­سىنداعى كامپيت شىعارۋ كاسىبى سوناۋ كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا قالىپتاسقان. ەستۋىمشە, ول كەزدە كىرپىش زاۋىتىنداعى تسەحتا ءتاۋ­لىگىنە ءۇش اۋىسىممەن ءبىر جارىم توننا كونفەت دايىندالعانعا ۇقسايدى. وسىنداي شارۋانى قايتا جانداندىرۋ, ارينە, وڭاي ەمەس. دەگەنمەن, تاۋەكەلگە بەل بۋدىق. العاشقىدا قاراپايىم تاسىلمەن كۇنىنە نەبارى 15-20 كيلو كامپيتتى زورعا شىعارىپ جۇردىك. بەينەتى شاش-ەتەكتەن بولىپ شىقتى. كاسىپتىڭ بۇل ءتۇرى ۇزاق مەرزىمدى جوباعا جاتادى. ياعني, جەمىسىن تاتۋعا ۋاقىت قاجەت. قينالعانمەن – شىدادىق. تاريحى شەجىرەلى ءوڭىرىمىزدىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋ تۇر­عىسىندا تسەحتى «قازالى» دەپ اتادىق. جاۋاپكەرشىلىك جۇگى ەسەلەنە ءتۇستى. ءبىزدىڭ ءونىمىمىزدى تۇتىنعان وزگە ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ الدىندا تۋعان جەرىمىزدىڭ سالما­عىن جەڭىلدەتپەۋدى مىندەت سانادىق. ساپاسىنا ەرەكشە ءمان بەرىپ, تالعامنان تابىلۋعا تىرىستىق.  كەلە-كەلە كەزدەسكەن كەدەرگىنى اتتاپ وتتىك. ناقتى كەزەڭدە تاۋلىگىنە 400 كيلو ءونىم وندىرەمىز,– دەيدى نۇربەك. ءجون ءسوز. نۇربەك ايتقانداي, بۇل شارۋانىڭ دا شىعىنى از ەمەس. مىسىل كەلتىرسەك, كونفەتكە قوسىلاتىن حوش ءيىستى دامدەۋىشتەر ماسكەۋدەن جەتكىزىلەدى. بارۋ-قايتۋ, زاتتىڭ قۇنىن ەسەپتەڭىز. ەڭ بەرىسى كونفەتتى ورايتىن قاعازدىڭ قۇنى دا شارىقتاپ تۇر. كوپتەگەن قوسىندىلار دا قاجەت. دەسە دە تابىسسىز دا ەمەس. وتكەن جىلى  «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارلارى» كورمە-كونكۋر­سىندا توپ جاردى. مۇنىڭ الدىندا وبلىستا «حالىق تۇتىناتىن ۇزدىك تاۋارلار» اتالىمىن جەڭىپ الدى. جۋىردا كورشىلەس اقتوبەدە وتكەن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ كۇندەرىندەگى جارمەڭكەگە نۇر­بەك قازبەرگەنوۆتىڭ تسەحىندا شىعارىلعان «قازالى» كامپيتى دە كوپشىلىككە ۇسىنىلدى. وسى تۇستا جاس كاسىپكەردىڭ مەرەيىن كوككە كوتەرگەن جايت كورىنىس تاپتى. ءونىمدى كورگەن اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ «كونفەت دايىنداۋدى قازالىلىقتاردان ۇيرەنگەن ءلازىم» دەسە كەرەك. ەل اعاسىنىڭ بۇل باعاسى كاسىپكەردى قاناتتاندىرىپ وتىر. جۇمابەك تابىنباەۆ, جۋرناليست قىزىلوردا وبلىسى, قازالى اۋدانى