پارلامەنت

جۇرتشىلىقپەن جۇمىس بابىنداعى جۇزدەسۋلەر پارلامەنت ءماجىلىسى ءتور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆلادي­مير بوجكو مەن ءماجىلىس دەپۋتاتى يۋري تيموششەنكو الماتى وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن جۇزدەستى. تەكەلى قالاسىنداعى سلاۆيان ەتنو­مادەني بىرلەستىگى وكىلدەرىمەن, جاس­تار قوعامدىق كەڭەسى مۇشەلەرىمەن, سونداي-اق, كوكسۋ اۋدانىنداعى بىرقاتار ەتنومادەني بىرلەستىكتەر وكىلدەرىمەن جانە جالپى حالىقپەن ماڭگىلىك ەل تاقىرىبى اياسىندا كەلەلى اڭگىمە ءوربىدى.  * * * كەشە كوكشەتاۋ قالاسىنا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى مۇرات تەمىرجانوۆ جۇمىس ساپارىمەن كەلدى. «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ پارتيالىق تىزىمىمەن جوعارى وكىلەتتىك ورگانعا سايلانعان جەرلەسىمىز كەزدەسۋدى اباي مىرزاحمەتوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتەن باستاۋى كوڭىلگە جىلىلىق ۇيالاتتى. ويتكەنى, «ماڭگىلىك ەلدىڭ» جالاۋى بولاشاقتىڭ, ەلىمىزدىڭ ىرگەسىن نىقتايتىن جاستاردىڭ قولىندا ەكەندىگى بەلگىلى. پارلامەنتتىك دەڭگەيدەگى مارتەبەگە بۇدان بۇرىن ەكى رەت وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانىپ, ءوز مىندەتىن ادال اتقارۋ ارقىلى جوعارى سەنىمگە يە بولعان جاس جىگىت ءوز ءسوزىن ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ اسقارالى مىندەتتەرىنەن باستادى. «كۇنى كەشە ۇلكەن رۋحاني قۋاتپەن اتالىپ وتكەن قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى ءبىزدىڭ كوپۇلتتى حالقىمىزدىڭ مەرەيلى مۇراتتار جولىندا بەرىك توپتاسقاندىعىن بىلدىرەدى, – دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى. ءماجىلىس دەپۋتاتى كەلەسى كەزەكتە جەرگە قاتىستى اڭگىمە قوزعادى.  ونىڭ ايتۋىنشا, شەتەلدىكتەرگە جەر ەشقاشان ساتىلمايدى. بىرىككەن كاسىپورىنداعىلارعا بەلگىلىكتى مەرزىمگە جالعا بەرۋ بۇرىنعى كودەكستە دە قاراستىرىلعان ەدى. بۇدان حالقىمىز زيان كورىپ وتىرعان جوق. ەندىگى جەردە شەتەلدەن ينۆەستيتسيا قۇيىلعان جاعدايدا اۋىل تۇرعىندارى قارسى بولا قويمايدى. الدىمەن جەر توزبايدى, باستىسى الەۋمەتتىك جاعداي كوتەرىلەتىنى انىق. دەپۋتاتقا قويىلعان سۇراقتار دا سالماقتى بولدى دەپ ويلايمىز. ماسەلەن, جەردى جالعا بەرۋ مەرزىمىنە قاتىستى ماسەلەگە قاراتىپ, ول ەلىمىزدىڭ باس گازەتىندە جاريالانعان اقمولالىق ەڭبەك ەرى يۆان ساۋەردىڭ پىكىرىن ورتاعا سالدى. جەردى بۇرىنعىداي 10 جىلعا ەمەس, 25 جىلعا بەرۋ ءتيىمدى. جەردى 3-5 جىل يەلەنگەن ادامدا بەرەكە بولمايدى. ال قازبا بايلىقتارى جەرلەرىن تەرەڭ زەرتتەۋ-بارلاۋعا مۇمكىندىگى بارلار كەدەرگىسىز پايدالانا الادى. * * * پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى مۇرات باقتيار ۇلى قىزىل­وردا وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, قازالى جانە ارال اۋدان­دارىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا, م.باقتيار ۇلى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ اياسىنداعى بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى اڭگىمەلەدى. سەناتور جينالعان تۇرعىنداردى جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردىڭ مازمۇنىمەن تانىستىردى. جۇمىس ساپارىنىڭ باعدارلاماسى اياسىندا مۇرات باقتيار ۇلى سىرداريا جانە جالاعاش اۋداندارىنداعى شارالارعا قاتىساتىن بولادى. * * * پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى قايرات يششانوۆ پەن ءسار­سەن­باي ەڭسەگەنوۆ ايماقتارعا ساپار اياسىندا اتىراۋ وبلىسىندا بولدى. سەناتورلار ماحامبەت اۋدانىنداعى اقتوعاي اۋىلى مەن يندەر اۋدانىنداعى ورلىك اۋىلىندا بولىپ, اۋدان باسشىلىعىمەن, اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن جانە بىرنەشە شارۋا قوجالىقتارىنىڭ ەڭبەككەرلەرىمەن كەزدەستى. جۇزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇرلى جول» باعدارلاماسى مەن بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى سەناتتىڭ زاڭ شىعارۋ جۇمىسى تۋرالى تانىستىرىلدى. سونداي-اق, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ سەسسياسىندا قابىلدانعان «ماڭگىلىك ەل» پاتريوتتىق اكتىسىنىڭ ماڭىزى تۋرالى ايتىلدى. دەپۋتاتتار اتىراۋ قالاسى ايماعىنداعى بەكىرە بالىعىن ءوسىرۋ زاۋىتىنىڭ ۇجىمىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ەلىمىزدىڭ 2016-2018 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكا بيۋدجەتىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلارعا توقتالىپ, بالىق شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى. * * * پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى اسقات كۇزەكوۆ, ماناپ كوبە­نوۆ پەن ۆلاديمير بوبروۆ پاۆلودار وبلىسىندا جۇمىس بابىنداعى سا­پارمەن بولدى. 3 مامىردا سەناتورلار ا. كۇزەكوۆ پەن م. كوبەنوۆ باياناۋىل اۋدانىندا قوعام قايراتكەرلەرىمەن, اقساقالدارمەن, اكىمدىك قىزمەتكەرلەرىمەن جانە كاسىپورىندار باسشىلارىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا جەر كودەكسىندەگى وزگەرىستەر تۋرالى اڭگىمەلەپ, جەر قاتىناستارىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردى ءتۇسىندىردى. * * * سەناتور ولگا پەرەپەچينا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى, قىزىل­جار اۋدانى, ۆودوپروۆودنىي اۋىلىنداعى «جانباي» جانە نوۆوكا­مەنكا اۋىلىنداعى «كاراسەۆ جانە ك» جشس ەڭبەك ۇجىمدارىمەن كەزدەستى. دەپۋتات كەزدەسۋلەردە «جەر كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىق­تى­رۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭنىڭ ەرەجەلەرىن ءتۇسىندىردى. كەزدەسۋ بارى­­سىن­دا اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان جەرلەردى ءتيىمدى جانە جاڭا­شىل­دىقپەن پايدالانۋ, جەر تەلىمىن پايدالانۋ ماقساتىن الماستىرۋ راسىمدەرىن وڭايلاتۋ سەكىلدى ماسەلەلەر ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاندى. سەناتور ەڭبەككەرلەرگە «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ جۇمىسى تۋرالى دا ايتتى. دەپۋتات, سونداي-اق, ۇلتتىق بانكتىڭ سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق بولىمشەسىنىڭ باسشىلىعىمەن جانە ايماقتىق «تۇتىنۋشىلار مەن كاسىپكەرلەردى قورعاۋ اسسوتسياتسياسىنىڭ» توراعاسىمەن كەزدەستى. جۇزدەسۋلەر بارىسىندا «كوللەكتورلىق قىزمەت تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كوللەكتورلىق قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى, سونداي-اق جەر كودەكسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرى ءسوز بولدى. * * * پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بەكتاس بەكنازاروۆ جامبىل وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, وبلىس سۋديالارىنىڭ كەڭەسىنە قاتىستى. شارا بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى  نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ  «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ اياسىندا سوت-قۇقىق جۇيەسىن جاڭ­عىرتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ب.بەكنازاروۆ ءوز سوزىندە رەفورمالار ازاماتتاردىڭ  قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋعا باعىتتال­عانىن, زاڭداردى ساقتاۋدىڭ جانە قۇقىقتىق ءتارتىپتى نىعايتۋدىڭ قاجەت­تىگىن اتاپ ءوتتى. سەناتور پارلامەنتتىڭ ۇلت جوسپارى اياسىندا جاڭا  قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسىن  جانە «جوعارى سوت كەڭەسى تۋرالى» زاڭ­دى قابىلداعانى, «سوت جۇيەسى مەن سۋديالار مارتەبەسى تۋرالى» كونستي­تۋتسيالىق زاڭعا, ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسى مەن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنىن حابارلادى. ب.بەكنازاروۆ, سونداي-اق, ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىندە جانە جامبىل وبلىستىق پروكۋراتۋراسىندا وتكەن كەزدەسۋلەرگە قاتىستى. سەناتور جۇمىس ساپارى اياسىندا جۋالى اۋدانىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن دە كەزدەسەدى, دەپ حابارلادى سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.