حالىق «جەر-انا» دەگەن دانالىقتى جايدان-جاي ايتپاعان. ول ادامزات بالاسىنىڭ ەڭ باستى تىرشىلىك كوزى, ماڭگىلىك اسىراۋشىسى. جەرگە دەگەن جاناشىرلىقتىڭ ءاردايىم ءبىرىنشى كەزەككە قويىلاتىنى دا سوندىقتان. ءبىز بۇگىن جەر قادىرىن بىلگەن تۇلعالى ازاماتتارىمىزدىڭ ءبىرى, ەلىمىزگە اتى كەڭىنەن ءمالىم «رودينا» اگروفيرماسىنىڭ باس ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى يۆان ساۋەردى قىسقا قايىرىم اڭگىمەگە تارتىپ, مامان رەتىندە پىكىر ءبىلدىرۋىن وتىنگەن ەدىك.
– يۆان اداموۆيچ, جەردىڭ يەسى دە, كيەسى دە بولۋى كەرەك دەگەن ءتامسىلدىڭ استارىندا نە جاتىر؟
– ماسەلە باعالاي بىلۋدە, ايالاي بىلۋدە. ادامزات جەردەن, توپىراقتان جاراتىلعان دەپ جاتامىز. ءجونى بار. بۇل تىرشىلىكتىڭ دە, ءماڭگىلىكتىڭ دە جورگەگى. سوندىقتان, سۇيەم جەرگە باعىشتالعان ءسۇيىسپەنشىلىك ەشقاشان سونبەۋى كەرەك. ال جوعارىداعى ماتەلدىڭ ايتارى كوپ. قىسقاشا – يەسى بولۋ ءتاڭىردىڭ سىيى, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك, كيەسى دەگەنىمىز – شەكسىز قامقورلىق. جەر-انا بەرەكەسىزدىكتى, جالعان كوزقاراستى كوتەرمەيدى. ەڭبەگىنە قاراي ونبەگى. اسىلعا باعالاپ, ادال ەڭبەك ەتسەڭ, ابىرويىڭ اسادى.
– ساياسات تا, كۇرەس تە, تارتىس تا جەر ءۇشىن جۇرەدى. ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ۇستانىمى جايلى ايتا وتىرساڭىز.
– تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ العاشقى ۇلىقتاۋ راسىمىندە ەلىم, جەرىم ءۇشىن جان اياماي ەڭبەكتەنەمىن دەگەن قاسيەتتى ءسوزدى الدىمەن ايتتى. ايتقانىن ورىنداپ تا وتىر. شىنتۋايتىنا كەلگەندە, ءبىزدىڭ جەرىمىزدىڭ قازاقستاندىق مەنشىگى ايقىندالماعان ەدى. وراسان زور كۇش-قايرات جۇمساپ, شەكارامىزدى شەگەندەدى. مۇنى ەشقانداي ولشەمگە كەلمەيتىن ەرلىك دەۋىمىز كەرەك.
مىنە, ەندى جارقىن ۇمىتتەردىڭ جولى اشىلدى. كوپتەگەن جاعدايلار باستان ءوتتى. قازاقستاندىقتار شىن ءمانىندەگى مەنشىك يەسى ەكەندىگىن سەزىنىپ, جەر قاتىناستارىنا ارالاسا باستادى. وتپەلى كەزەڭ, داعدارىستى تۇيتكىل بارشامىزعا سىن بولدى, شيراتا ءتۇستى. وسى قيىن ءساتتەردىڭ وزىندە مەملەكەت ءار ادامنىڭ ۇلەسىن بەلگىلەي الدى. «كورپەگە قاراي كوسىلۋدى» دە ۇيرەندىك. پايىمىمىزدى ورتاعا سالىپ, ىرىزدىق قامىن جاسادىق. مۇندايدا بىرىككەن جاقسى. ولاي ەتپەگەندە بەرەكەسىزدىك جايلايدى. كۇلگەن دە, كۇندەگەن دە ەمەس, ءبىر مىسال ايتايىن. ءبىزدىڭ وبلىستىڭ الاقانداي ءبىر كەڭشارى 48 شارۋا قوجالىعىن قۇرعانى بار. ديرەكتورى كوپ اۋىل اقىرى جەردىڭ دە, ەلدىڭ دە شىرايىن كەتىردى. ۋاقىتتىڭ قاتال ساباعى ءالى دە ءجۇرىپ جاتىر.
– بۇل سىننان سىزدەر قالاي ءوتتىڭىزدەر؟ «رودينانىڭ» اتى ريزاشىلىقپەن اتالۋىنىڭ سىرى نەدە؟
– سىن جەڭىل بولعان جوق. بۇرىنعى جۇيە وزگەردى, شارۋاشىلىعىمىز بىرنەشە قۇرىلىمدىق ساتىدان ءوتتى. ارى-بەرى ساراپتاپ كوردىك, كوتەرەر جۇگىمىزدى سالماقتاپ الدىق. مۇندايدا ۇجىمدىق كوزقاراس, ورتاق جاناشىرلىق ءتۇيىندى تۇسىنىستىككە باستايدى. مەن بۇل تۇرعىدا اۋىلداستارىما ريزامىن. بارىمىزدى ورتاعا سالىپ, قادامىمىزدى كوللەگيالىق تۇردە شەشىپ وتىردىق. ءومىر وزگەرەدى. ۋاقىت العا جىلجيدى. سوعان بايلانىستى كوپ نارسە باسقاشا سيپاتقا يە بولادى. وزگەرمەيتىن ءبىر نارسە بار. ول – قولدا باردى ۇقىپتاي ءبىلۋ, جاناشىرلىقپەن جۇمىلا جۇمىس ىستەۋ. «ىنتىماق – ىرىسقا باستايدى» دەگەنىمىز وسى. قازىر شارۋاشىلىعىمىز 60 مىڭ گەكتار ەگىستىكتىڭ رەكوردتى ىرىزدىعىن كورىپ كەلەدى. بىزدە گەكتار تۇسىمدىلىگى 28-30 تسەنتنەردەن تومەندەپ كورگەن ەمەس. ەت پەن سۇتتەن دە جەتىستىگىمىز ەسەلەنە تۇسۋدە. جايىلىمدىق جەردى كۇتكەنىمىزدىڭ ارقاسى بۇل.
– «قاراساڭ – قاراسادى» دەيدى عوي حالىق. جەرگە كۇتىم ماسەلەسىنە توقتالساڭىز.
– بۇل ۇزاق اڭگىمە, ۇلكەن ماسەلە. تابىسقا جەتەم دەگەن كىسى اۋەلى سول تابىسقا جەتۋدىڭ قىر-سىرىنا قاتىستى دايىندىعىن قامدايدى. جەر جارىقتىق ادامزات بالاسى جاراتىلعاننان باستاپ ءبىر تىنباي جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وعان ءيىلىپ قۇرمەت كورسەتىپ, جايىلىپ جاستىق بولۋىمىز كەرەك. ءبىز الدىمەن ەگىستىك مالەنيەتىن كوتەرۋدى ويلادىق. جەر وڭدەۋدىڭ وزىق تەحنولوگياسىن وقىپ, ۇيرەندىك. قانشا قىمبات بولسا دا ەگىستىك پەن شابىندىقتىڭ ەرەكشەلىگىنە ساي مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى الدىردىق. ون ەكى بىردەي «ان-2» ۇشاعىن ساتىپ العاندا كورىنىپ قالۋدى كوزدەگەن جوقپىز. ناعىز جەر يەسى جۇمىستى ناۋقانعا بولمەيدى. ول جىل ون ەكى اي بويى ىجداعاتتىلىقپەن ءجۇرگىزىلۋى ءتيىس. كورىپ جۇرگەندەر بار, ءبىز ەگىنى جيناپ الىنعان جەردىڭ بارىنە ىلە-شالا سۇدىگەر جىرتامىز. اۋىسپالى ەگىس تەحنولوگياسىن قولدانامىز. قار توقتاتۋدىڭ ماڭىزىن ءالى ەشكىم جويعان ەمەس.
سابىر مەن بايىپتىلىق كەرەك ناعىز جەر يەسىنە. جالعا بەرۋ مەن ساتۋدىڭ اراقاتىناسىن پايىمداعان ءجون. ماسەلە, جەرىمىزدىڭ قادىرىن بىلە تۇسۋدە بولسا كەرەك.
اڭگىمەلەسكەن
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى,
تسەلينوگراد اۋدانى
حالىق «جەر-انا» دەگەن دانالىقتى جايدان-جاي ايتپاعان. ول ادامزات بالاسىنىڭ ەڭ باستى تىرشىلىك كوزى, ماڭگىلىك اسىراۋشىسى. جەرگە دەگەن جاناشىرلىقتىڭ ءاردايىم ءبىرىنشى كەزەككە قويىلاتىنى دا سوندىقتان. ءبىز بۇگىن جەر قادىرىن بىلگەن تۇلعالى ازاماتتارىمىزدىڭ ءبىرى, ەلىمىزگە اتى كەڭىنەن ءمالىم «رودينا» اگروفيرماسىنىڭ باس ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى يۆان ساۋەردى قىسقا قايىرىم اڭگىمەگە تارتىپ, مامان رەتىندە پىكىر ءبىلدىرۋىن وتىنگەن ەدىك.
– يۆان اداموۆيچ, جەردىڭ يەسى دە, كيەسى دە بولۋى كەرەك دەگەن ءتامسىلدىڭ استارىندا نە جاتىر؟
– ماسەلە باعالاي بىلۋدە, ايالاي بىلۋدە. ادامزات جەردەن, توپىراقتان جاراتىلعان دەپ جاتامىز. ءجونى بار. بۇل تىرشىلىكتىڭ دە, ءماڭگىلىكتىڭ دە جورگەگى. سوندىقتان, سۇيەم جەرگە باعىشتالعان ءسۇيىسپەنشىلىك ەشقاشان سونبەۋى كەرەك. ال جوعارىداعى ماتەلدىڭ ايتارى كوپ. قىسقاشا – يەسى بولۋ ءتاڭىردىڭ سىيى, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك, كيەسى دەگەنىمىز – شەكسىز قامقورلىق. جەر-انا بەرەكەسىزدىكتى, جالعان كوزقاراستى كوتەرمەيدى. ەڭبەگىنە قاراي ونبەگى. اسىلعا باعالاپ, ادال ەڭبەك ەتسەڭ, ابىرويىڭ اسادى.
– ساياسات تا, كۇرەس تە, تارتىس تا جەر ءۇشىن جۇرەدى. ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ۇستانىمى جايلى ايتا وتىرساڭىز.
– تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ العاشقى ۇلىقتاۋ راسىمىندە ەلىم, جەرىم ءۇشىن جان اياماي ەڭبەكتەنەمىن دەگەن قاسيەتتى ءسوزدى الدىمەن ايتتى. ايتقانىن ورىنداپ تا وتىر. شىنتۋايتىنا كەلگەندە, ءبىزدىڭ جەرىمىزدىڭ قازاقستاندىق مەنشىگى ايقىندالماعان ەدى. وراسان زور كۇش-قايرات جۇمساپ, شەكارامىزدى شەگەندەدى. مۇنى ەشقانداي ولشەمگە كەلمەيتىن ەرلىك دەۋىمىز كەرەك.
مىنە, ەندى جارقىن ۇمىتتەردىڭ جولى اشىلدى. كوپتەگەن جاعدايلار باستان ءوتتى. قازاقستاندىقتار شىن ءمانىندەگى مەنشىك يەسى ەكەندىگىن سەزىنىپ, جەر قاتىناستارىنا ارالاسا باستادى. وتپەلى كەزەڭ, داعدارىستى تۇيتكىل بارشامىزعا سىن بولدى, شيراتا ءتۇستى. وسى قيىن ءساتتەردىڭ وزىندە مەملەكەت ءار ادامنىڭ ۇلەسىن بەلگىلەي الدى. «كورپەگە قاراي كوسىلۋدى» دە ۇيرەندىك. پايىمىمىزدى ورتاعا سالىپ, ىرىزدىق قامىن جاسادىق. مۇندايدا بىرىككەن جاقسى. ولاي ەتپەگەندە بەرەكەسىزدىك جايلايدى. كۇلگەن دە, كۇندەگەن دە ەمەس, ءبىر مىسال ايتايىن. ءبىزدىڭ وبلىستىڭ الاقانداي ءبىر كەڭشارى 48 شارۋا قوجالىعىن قۇرعانى بار. ديرەكتورى كوپ اۋىل اقىرى جەردىڭ دە, ەلدىڭ دە شىرايىن كەتىردى. ۋاقىتتىڭ قاتال ساباعى ءالى دە ءجۇرىپ جاتىر.
– بۇل سىننان سىزدەر قالاي ءوتتىڭىزدەر؟ «رودينانىڭ» اتى ريزاشىلىقپەن اتالۋىنىڭ سىرى نەدە؟
– سىن جەڭىل بولعان جوق. بۇرىنعى جۇيە وزگەردى, شارۋاشىلىعىمىز بىرنەشە قۇرىلىمدىق ساتىدان ءوتتى. ارى-بەرى ساراپتاپ كوردىك, كوتەرەر جۇگىمىزدى سالماقتاپ الدىق. مۇندايدا ۇجىمدىق كوزقاراس, ورتاق جاناشىرلىق ءتۇيىندى تۇسىنىستىككە باستايدى. مەن بۇل تۇرعىدا اۋىلداستارىما ريزامىن. بارىمىزدى ورتاعا سالىپ, قادامىمىزدى كوللەگيالىق تۇردە شەشىپ وتىردىق. ءومىر وزگەرەدى. ۋاقىت العا جىلجيدى. سوعان بايلانىستى كوپ نارسە باسقاشا سيپاتقا يە بولادى. وزگەرمەيتىن ءبىر نارسە بار. ول – قولدا باردى ۇقىپتاي ءبىلۋ, جاناشىرلىقپەن جۇمىلا جۇمىس ىستەۋ. «ىنتىماق – ىرىسقا باستايدى» دەگەنىمىز وسى. قازىر شارۋاشىلىعىمىز 60 مىڭ گەكتار ەگىستىكتىڭ رەكوردتى ىرىزدىعىن كورىپ كەلەدى. بىزدە گەكتار تۇسىمدىلىگى 28-30 تسەنتنەردەن تومەندەپ كورگەن ەمەس. ەت پەن سۇتتەن دە جەتىستىگىمىز ەسەلەنە تۇسۋدە. جايىلىمدىق جەردى كۇتكەنىمىزدىڭ ارقاسى بۇل.
– «قاراساڭ – قاراسادى» دەيدى عوي حالىق. جەرگە كۇتىم ماسەلەسىنە توقتالساڭىز.
– بۇل ۇزاق اڭگىمە, ۇلكەن ماسەلە. تابىسقا جەتەم دەگەن كىسى اۋەلى سول تابىسقا جەتۋدىڭ قىر-سىرىنا قاتىستى دايىندىعىن قامدايدى. جەر جارىقتىق ادامزات بالاسى جاراتىلعاننان باستاپ ءبىر تىنباي جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وعان ءيىلىپ قۇرمەت كورسەتىپ, جايىلىپ جاستىق بولۋىمىز كەرەك. ءبىز الدىمەن ەگىستىك مالەنيەتىن كوتەرۋدى ويلادىق. جەر وڭدەۋدىڭ وزىق تەحنولوگياسىن وقىپ, ۇيرەندىك. قانشا قىمبات بولسا دا ەگىستىك پەن شابىندىقتىڭ ەرەكشەلىگىنە ساي مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى الدىردىق. ون ەكى بىردەي «ان-2» ۇشاعىن ساتىپ العاندا كورىنىپ قالۋدى كوزدەگەن جوقپىز. ناعىز جەر يەسى جۇمىستى ناۋقانعا بولمەيدى. ول جىل ون ەكى اي بويى ىجداعاتتىلىقپەن ءجۇرگىزىلۋى ءتيىس. كورىپ جۇرگەندەر بار, ءبىز ەگىنى جيناپ الىنعان جەردىڭ بارىنە ىلە-شالا سۇدىگەر جىرتامىز. اۋىسپالى ەگىس تەحنولوگياسىن قولدانامىز. قار توقتاتۋدىڭ ماڭىزىن ءالى ەشكىم جويعان ەمەس.
سابىر مەن بايىپتىلىق كەرەك ناعىز جەر يەسىنە. جالعا بەرۋ مەن ساتۋدىڭ اراقاتىناسىن پايىمداعان ءجون. ماسەلە, جەرىمىزدىڭ قادىرىن بىلە تۇسۋدە بولسا كەرەك.
اڭگىمەلەسكەن
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى,
تسەلينوگراد اۋدانى
سوڭعى جاڭالىقتار
استانادا قار كۇرەۋگە ەكى مىڭعا جۋىق ارنايى تەحنيكا شىعارىلدى
ەلوردا • بۇگىن, 12:57
پوليەتيلەن مەن الكيلات: جاڭا وندىرىستەر قازاقستاننىڭ يمپورتقا تاۋەلدىلىگىن ازايتادى
ەنەرگەتيكا • بۇگىن, 12:48
قوستاناي وبلىسىندا 145 روبوت وندىرىستە جۇمىس ىستەي باستادى
تەحنولوگيا • بۇگىن, 12:40
بيبىگۇل جەكسەنباي: كونستيتۋتسيانى تالقىلاۋ – قوعامنىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى
اتا زاڭ • بۇگىن, 12:34
اۋەدە 900 ساعاتتىق تاجىريبەسى بار قازاق ۇشقىشى تۋرالى نە بىلەمىز؟
قوعام • بۇگىن, 12:23
مىسىر ۆيزاسى قىمباتتادى: قازاقستان ازاماتتارى ءۇشىن جاڭا تاريف ەنگىزىلمەك
قوعام • بۇگىن, 12:18
قارا التىن قۇنى سوڭعى التى ايداعى ەڭ جوعارعى مەجەنى باعىندىردى
الەم • بۇگىن, 12:10
ورالدا قىسقى سپورت تۇرلەرىنە ارنالعان فەستيۆال ءوتتى
ايماقتار • بۇگىن, 11:57
شىعىس قازاقستاندا اس ءۇي ورىندىعىنا ەسىرتكى ساقتاعان تۇرعىن ۇستالدى
زاڭ مەن ءتارتىپ • بۇگىن, 11:50
ۇلىتاۋ وبلىسىندا ەسكەك ەسۋ مەكتەبى اشىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 11:48
قوستاناي وبلىسىندا ون ءۇش ادام قار قۇرساۋىنان قۇتقارىلدى
وقيعا • بۇگىن, 11:36
ERG كەنشىلەرى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولدادى
اتا زاڭ • بۇگىن, 11:20
ەلىمىزدە ۇندىستاندىق «دەسيلماكس» ءدارىسىن ساتۋعا تىيىم سالىندى
فارماتسەۆتيكا • بۇگىن, 11:20
