ەلباسى – قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الماتى وبلىسىنىڭ زارەچنىي كەنتىندە وتكەن «قايسار-2016» كەشەندى جاتتىعۋىن باقىلادى
لاڭكەستىك پەن ەكسترەميزم الەمنىڭ ءتورت بۇرىشىندا كۇتپەگەن جەردەن قاۋىپ تۋدىراتىن عالامدىق قاسىرەتكە اينالىپ بارادى. تاۋەلسىز قازاقستان قورعانىس كۇشتەرىنىڭ مۇنداي قىم-قۋىت ۋاقىتتا قالعىپ كەتۋگە قۇقى جوق. جاۋىنگەرلەردىڭ شەبەرلىگىن شىڭداپ, باتىلدىعىن باپتاۋ ەڭ الدىمەن بىلىكتى كومانديرلەر مەن اسكەري وقۋ-جاتتىعۋ پوليگوندارىنىڭ زامان تالابىنا سايكەس جاساقتالۋىنا تىكەلەي بايلانىستى. زارەچنىيداعى اسكەري شەبەرلىك جاتتىعۋى قازاقستان قارۋلى جاساقتارىنىڭ قىزمەتتىك جوسپارىنا ەنگىزىلگەن جوبا بولاتىن. مەملەكەت باسشىسى سوندىقتان دا ورايلى ساتتە وسىندا كەلدى.
«قايسار-2016» اتالاتىن كەشەندى جاتتىعۋعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ «قالقان», ۇلتتىق ۇلاننىڭ «بۇركىت», ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ «سۇڭقار», ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ «ارىستان», الماتى قالاسى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ «ارلان» جانە قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باس بارلاۋ باسقارماسىنىڭ ارنايى ماقساتتاعى بولىمشەلەرىنىڭ جاۋىنگەرلەرى قاتىستى. ال ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ارنايى ماقساتتاعى بولىمشەلەرىنىڭ جاۋىنگەرلىك جانە ادىستەمەلىك دايىندىق ماقساتىنداعى بۇل ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى 2014 جىلى باستالعان. قۇرىلىسقا تاپسىرىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۇلانى بەرگەن.
قازاقستان ۇلتتىق ۇلانى باس قولباسشىسىنىڭ ورىنباسارى, پولكوۆنيك مۇحامەتقالي ساتوۆ جاڭا اسكەري-ادىستەمەلىك ورتالىق تۋرالى بىلاي دەدى:
– كاسىبي جاتتىعۋ ءۇشىن جاڭادان سالىنعان بۇل ورتالىقتىڭ جالپى اۋقىمى 208 گەكتار جەردى الىپ جاتىر. وسى جەردە قازاقستانداعى بارلىق كۇشتىك قۇرىلىمنىڭ جاتتىعۋىنا ەرەكشە جاعداي جاسالىپ وتىرعانىن اتاپ ايتقىم كەلەدى. ءبىزدىڭ «العاباس» دەپ اتالاتىن ارناۋلى اسكەري-جاتتىعۋ الاڭىمىزعا ۇقساس نىسان الەمدە اقش پەن يوردانيادا بار. لاڭكەستىككە قارسى ەڭ وزىق جاتتىعۋ ورتالىعى سانالاتىن مۇنداي اسكەري كەشەن بۇرىنعى تمد مەملەكەتتەرىنىڭ بىرىندە دە جوق. جاڭا ورتالىقتا ءبىر كۇندە 2 مىڭنان استام جاۋىنگەر اسكەري جاتتىعۋ جاساپ, شەبەرلىگىن شىڭداي الادى.
...الدىمەن اسپان توسىندە كوك كەڭىستىگىن قاقىراتا جارىپ دىبىستان جىلدام ەكى اسكەري ۇشاق ءوتتى. كوپ كەشىكپەي پوليگون اۋماعىنداعى ميكروفونداردان لاڭكەستىك-ەكسترەميستىك توپ مۇشەلەرىنىڭ ەكى بىردەي پوليتسيا قىزمەتكەرىن اجال قۇشتىرىپ, ءبىر اۆتوبۋستى كەپىلدىككە العانى, ەندى ءبىر توپتىڭ ەكى جەڭىل كولىكپەن اۋەجايعا جەدەل بەت العانى حابارلاندى. ناعىز مايدان باستالدى. ۇتقىر كۇشتەر ويلى قۇرىلعان جوسپارلارى ارقىلى تەز ارادا لاڭكەستەردىڭ جولىن كەستى. تىكۇشاقتار قاۋىپتى اۋماقتى اينالا ۇشىپ, بروندى تەحنيكالار قاشقىندار كولىگىنىڭ الدىنان شىقتى. پۋلەمەتتىڭ اششى داۋىسى, اۋىر زەڭبىرەكتىڭ شۋ شىعاراتىن ارنايى سناريادىنىڭ ءدۇمپۋى پوليگون ءۇستىن ءاپ-ساتتە استان-كەستەڭ ەتتى.
ەكىنشى وپەراتسيا كەزىندە كوپ قاباتتى ءۇيدىڭ ۇستىنە ءپاراشيۋتسىز تۇسكەن جەدەل توپتىڭ جاۋىنگەرلەرى تومەن قاراي جاسىرىن تۇردە ارقانمەن ءتۇسىپ, قاۋىپ-قاتەرگە باس تىكتى. كەنەت جەردەگى قۋاتتى تەحنيكانىڭ كۇشىمەن شۋلى سناريادتاردىڭ قوس-قوستان اتىلۋىنان كەيىن جاۋىنگەرلەر عيماراتقا توتەننەن كىرىپ, لاڭكەستەردىڭ ءبىر توبىن اۋىزدىقتادى. بۇل كەزدە اۋىل سىرتىندا اۆتوبۋستاعى كەپىلگە الىنعان بەيبىت ازاماتتار ەشبىر زارداپسىز بوساتىلعان-تىن...
ارنايى توپتار مەن اسكەري تەحنيكانىڭ ۇيلەسكەن قىزمەتى ارقاسىندا جوسپارلانعان بارلىق وپەراتسيا ءساتتى اياقتالدى.
ءدارىنىڭ ءيىسى سەيىلىپ, تەحنيكانىڭ داۋىسى ءوشىپ ۇلگەرگەن ساتتە ساپقا ءتىزىلىپ, الاڭعا جينالعان جاۋىنگەرلىك بولىمدەردىڭ الدىنا شىققان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ۇلانى 5572-اسكەري ءبولىمى مەن قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باس بارلاۋ باسقارماسى 22750-اسكەري ءبولىمىنىڭ كومانديرلەرىنە سالتاناتتى تۇردە ار-نامىس, ايبىن مەن داڭق ءرامىزى سانالاتىن جاۋىنگەرلىك تۋلاردى ءوز قولىمەن تاپسىردى.
– قۇرمەتتى گەنەرالدار مەن وفيتسەرلەر! سەرجانتتار مەن سولداتتار! – دەپ ءسوز باستاعان جوعارعى باس قولباسشى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءارى قاراي بىلاي دەدى: «بۇگىن ءبىز ارناۋلى ماقساتتاعى جاڭا جاۋىنگەرلىك جانە ادىستەمەلىك دايىندىق ورتالىعىن اشىپ, ونىڭ العاشقى ازىرلىگەن كورىپ وتىرمىز. وعان ۇشقىشتار مەن دەسانتتار, زەڭبىرەكشىلەر مەن ارناۋلى جاساق جاۋىنگەرلەرى قاتىستى. ساربازدار جاتتىعۋ بارىسىندا شەبەرلىك پەن باتىلدىق تانىتىپ, جاقسى دايىندىقتارىن كورسەتتى.
مەملەكەت باسشىسى ورتالىقتا العاشقى جاتتىعۋىن وتكىزىپ وتىرعان جاۋىنگەرلەردىڭ ءوز ىسىنە جان-تانىمەن ماشىقتانۋى جاس مەملەكەتىمىزدىڭ مۇددەسىنە قىزمەت ەتەتىنىن اتاپ كورسەتتى. الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە بولىپ جاتقان لاڭكەستىك ارەكەتتەر مەن تاياۋ شىعىستاعى سوعىس قيمىلدارى جاس قازاق ەلىنىڭ قانداي توتەنشە جاعداي بولسا دا توتەپ بەرۋگە دايىن بولۋى كەرەكتىگىن ەسكەرتەدى. قارۋلى كۇشتەرىمىز قاي كەزدە دە ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن جەرىمىزدىڭ بۇتىندىگىن ساقتاۋعا, تۋعان وتانىمىزدى قورعاۋعا ءازىر بولۋى ءتيىس. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستان ارمياسى مەن ارناۋلى جاساقتارىنىڭ جاڭاشا ءوسىپ-وركەندەۋ ساتىسىنا وتكەنى, قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا ەلىمىزدىڭ جاڭا مازمۇنداعى, جاڭا تۇرپاتتاعى قورعانىس كۇشتەرى قۇرىلعانى بۇگىنگى اسكەري جاتتىعۋلاردىڭ اياسىندا شىن مانىندە ەرەكشە كورىنىس تاپتى, دەي كەلە ەلباسى بىلاي دەدى:
– مەن جوعارعى باس قولباسشى رەتىندە ءار كەزدە دە اسكەري قۇرامعا الەۋمەتتىك جاعدايى تۇرعىسىنان قولداۋ كورسەتىپ كەلەمىن. سىزدەردىڭ مىندەتتەرىڭىز – ەلىمىزدەگى بەيبىت ءومىردىڭ تىنىشتىعى مەن كەلىسىمدى ساقتاۋ بولىپ تابىلادى. سىزدەر ءاردايىم وتان قورعاۋدا جانىن اياماعان اعا ۇرپاقتىڭ ابىرويلى ءىسىن جالعاستىرۋشى بولا بىلىڭىزدەر. بارشاڭىزدى الدا كەلە جاتقان وتان قورعاۋشى كۇنىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. بۇل دا ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءۇلكەن بەلگىسى بولىپ سانالادى. ەل ىرگەسى ءار ۋاقىتتا ءبۇتىن, حالقىمىز امان بولسىن. وتان قورعايتىن ءسىزدەر امان بولىڭىزدار, – دەدى پرەزيدەنت.
بۇدان سوڭ جوعارعى باس قولباسشى قىزمەتتە ەرەكشە كوزگە ءتۇسكەن بىرقاتار اسكەري قىزمەتشىگە جاڭا پاتەرلەردىڭ كىلتىن تابىس ەتتى.
ۇلتتىق ۇلاننىڭ توپ كومانديرى كاپيتان نۇرجان ءبىلالوۆ جوعارعى باس قولباسشىدان اسكەري ءتارتىپ بويىنشا رۇقسات سۇراپ, تىلەگىن ايتتى.
– جوعارعى باس قولباسشى مىرزا! بۇگىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى قارۋلاستارىم مەن ءوز باسىم ءۇشىن ەرەكشە كۇن بولدى. بىرىنشىدەن, بىزدەر زامان تالابىنا ساي جاساقتالعان اسكەري ورتالىقتى پايدالانۋ قۇقىنا يە بولساق, ەكىنشىدەن, ءسىزدىڭ ءوز قولىڭىزدان پاتەر كىلتىن الىپ وتىرمىن. بۇل – مەن جانە مەنىڭ وتباسىم ءۇشىن ۇلكەن ابىروي. ارنايى جاساقتار اتىنان سىزگە ۇلكەن العىسىمدى بىلدىرەمىن. ساپقا تۇرۋعا رۇقسات ەتىڭىز...
اسكەري ءىس-شارا جاۋىنگەرلەردىڭ سالتاناتتى شەرۋىمەن اياقتالدى.
تالعات ءسۇيىنباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر
س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ
