الماتى قالاسىندا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان «قازاقى تازى مەن توبەتتى ساقتاپ, دامىتۋ» تاقىرىبىندا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا جانە قازاقى يتتەر كورمەسى ءوتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى «زوولوگيا ينستيتۋتى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەسى مەن «قانسونار» رەسپۋبليكالىق قاۋىمداستىعىنىڭ مۇرىندىق بولىپ «جاسىل وردا» جشس, «كازوحوترىبولوۆسويۋز» مەكەمەلەرىنىڭ قولداۋىمەن وتكىزىلگەن ءىس-شارا اياسىندا تالعار اۋدانى, بەلبۇلاق اۋىلىندا رەسپۋبليكالىق «تازى-ءتوبەت-ءبورىباسار» قوعامىنىڭ باسشىلىعىمەن قازاقى توبەتتەردىڭ ستاندارتتارعا ساي ەكەندىگىن تەكسەرۋ ماقساتىندا كورمە ۇيىمداستىرىلدى. توبەتتەردىڭ مىنەزى مەن الىمدىلىعىن انىقتاۋ ءۇشىن ءتۇرلى تەستىك سىناقتار وتكىزىلدى.
عىلىمي كەڭەس باسقوسۋىندا ۇلتتىق بانك پەن «قازپوشتا» اق تازى مەن توبەت بەدەرلەنگەن مونەتانى جانە پوشتا ماركاسىن كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىپ, تۇساۋىن كەستى. حالىقارالىق پوشتا بايلانىسىندا قولدانىلاتىن اتالمىش ماركا «توبەت-قازاقى يت» قورىنىڭ جەتەكشىسى دانيار ءداۋكەيدىڭ باستاماسىمەن شىعارىلعان.
قازاقتىڭ ءتولتۋما ءبورىباسارىن اسىلداندىرۋعا اتسالىسىپ جۇرگەن «قانسونار» قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما توراعاسى ورالباي ابدىكارىموۆ عىلىمي كەڭەستىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا تاۋەلسىزدىگىمىزگە 25 جىل تولىپ وتىرعانىن, وسى جىلدار مۇعدارىندا «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ارقاسىندا كوپتەگەن ۇمىت قالعان قۇندىلىقتارىمىزدىڭ قايتا جاڭعىرعانىن, الايدا, ۇلتتىق اڭشىلىق ونەر مەن قازاق تازىسىسىنىڭ, توبەتىنىڭ تاعدىرى اتالعان باعدارلاما اياسىنان تىس قالعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
– قازاقستان ءۇشىن – قازاق تازىسى مەن توبەتى ناعىز ماقتانىش. ءتوبەت پەن تازىنى بابالار مۇراسى رەتىندە ساقتاۋ ءبىزدىڭ بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى مىندەتىمىز. «قانسونار» قاۋىمداستىعى سوڭعى ەكى جىلدا وسى باعىتتا ءبىرشاما جۇمىستار جاسادى, – دەيدى ورالباي ابدىكارىموۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جۇمىستار جۇيەلى تۇردە جوسپارلانىپ, قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى انىقتالعان. وسىعان بايلانىستى ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا تازى مەن توبەت كورمەسى وتكىزىلىپ, قورىتىندىسى رەسپۋبليكالىق كورمەلەردە بەلگىلى بولعان. ايتا كەتەتىن باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى تازى مەن توبەتتىڭ مارتەبەسىن زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتۋ بولدى. 2014 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن تازى مەن توبەتتىڭ ستاندارتىن بەكىتۋ تۋرالى باستاما قۇپتالىپ, ول مەملەكەتتىك مارتەبە يەلەندى. قاۋىمداستىق باستاماسىمەن «قازاق تازىسى» جانە «قازاقى توبەت» رەسپۋبليكالىق باعدارلاماسى جاسالىپ, ونى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ عىلىمي كەڭەسى بەكىتتى. ەندى «قانسونار» قاۋىمداستىعىنىڭ باستاماسىمەن تازى مەن توبەت تۇقىمىن ساقتاۋ جانە اسىلداندىرۋ ءىسى بويىنشا كينولوگيالىق كەڭەس قۇرىلماق.
وتاندىق عالىمدار وسى باعىتتاعى مۇددەلەس مامانداردى بىرىكتىرىپ, اتقارىلىپ وتىرعان جۇمىستاردى ىشتەي جانە سىرتتاي قولداۋ شاراسىن كۇشەيتۋگە دەن قويۋدا. وسى ورايدا, ەلىمىزدەگى «تازى-توبەت-ءبورىباسار» ۇيىمى مەن رەسەيلىك «روسوحوترىبولوۆسويۋز» قاۋىمداستىعى اراسىندا ەكىجاقتى مەموراندۋم جاسالدى. وتاندىق «كازوحوترىبولوۆسويۋز» مەكەمەسى وسى سالادا اتقارعان وراسان ەڭبەگىن باعالاپ, «قانسونار» قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما توراعاسى ورالباي ءابدىكارىموۆتى بەلگىلى ساياتكەر-عالىم اركادي سلۋتسكي اتىنداعى ءمارتەبەلى سىيلىقپەن ماراپاتتادى.
مۇنان وزگە, عالىمدار ۇلتتىق توبەتتەردىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىعىن قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە ازەربايجان, رەسەي, قىرعىزستان ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى وسى قاۋىمداستىققا مۇشە بولۋعا نيەت تانىتۋدا.
قاۋىمداستىق عالىمدارى الەمنىڭ 85 ەلىندەگى كينولوگيالىق ۇيىمدارعا حات جولداپ, ەلىمىزدەگى تازى مەن توبەتتەر تۋرالى مالىمەت بەرىپ, ولاردىڭ ستاندارتىن ۇسىنعان. ەندىگى ءبىر اتقارار ءىس – تىركەلگەن تازى مەن توبەتتەردىڭ رەسپۋبليكالىق بازاسىن جاساقتاۋ, دالالىق سىناقتار, اڭشىلىقتار ۇيىمداستىرۋ, حالىقارالىق كورمەلەر مەن جارىستارعا قاتىسۋ.
– 2014 جىلدىڭ 14 قىركۇيەگىندە وتكەن ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق تازى كورمەسىندە سىن ايتۋشىلار كوپ بولدى. ءوزىمىزدىڭ جەرگىلىكتى اڭشىلار مەن كينولوگيالىق كلۋبتاردىڭ بەلسەندىلىگى ارقاسىندا 2015 جىلدىڭ 6 قىركۇيەگىندە «قانسونار» قاۋىمداستىعى ەكىنشى رەت وتكىزگەن كورمە كەزىندە اتالعان شاراعا كوپتەگەن ەلدەر وكىلدەرى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, قاتىستى. ولار كونفەرەنتسيا بارىسىندا قازاق تازىسى مەن توبەتىنىڭ قازىرگى كەزدەگى ورنى جايلى بايانداما جاسادى. ازەربايجان ەلىنىڭ وكىلى يلحام گاسىمزادە ازەربايجاندىق گۋردباسار مەن قازاق توبەتى جايلى ءبىرشاما جايلاردى ايتقان ەدى. عالىمدار يتتەردە كەزدەسەتىن ءتۇرلى اۋرۋلار جايلى ايتىپ, زووۆەتەرينارلىق تالاپتار تۋرالى ءسوز قوزعادى, – دەيدى «زوولوگيا ينستيتۋتى» رەسپۋبليكالىق-مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باس ديرەكتورى ءاليحان مەلدەبەكوۆ.
كونفەرەنتسيا قورىتىندىسى بويىنشا قارارلار مەن ۇسىنىستار قابىلدانىپ, باياندامالار جيناعى جارىق كورەتىن بولادى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
الماتى قالاسىندا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان «قازاقى تازى مەن توبەتتى ساقتاپ, دامىتۋ» تاقىرىبىندا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا جانە قازاقى يتتەر كورمەسى ءوتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى «زوولوگيا ينستيتۋتى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەسى مەن «قانسونار» رەسپۋبليكالىق قاۋىمداستىعىنىڭ مۇرىندىق بولىپ «جاسىل وردا» جشس, «كازوحوترىبولوۆسويۋز» مەكەمەلەرىنىڭ قولداۋىمەن وتكىزىلگەن ءىس-شارا اياسىندا تالعار اۋدانى, بەلبۇلاق اۋىلىندا رەسپۋبليكالىق «تازى-ءتوبەت-ءبورىباسار» قوعامىنىڭ باسشىلىعىمەن قازاقى توبەتتەردىڭ ستاندارتتارعا ساي ەكەندىگىن تەكسەرۋ ماقساتىندا كورمە ۇيىمداستىرىلدى. توبەتتەردىڭ مىنەزى مەن الىمدىلىعىن انىقتاۋ ءۇشىن ءتۇرلى تەستىك سىناقتار وتكىزىلدى.
عىلىمي كەڭەس باسقوسۋىندا ۇلتتىق بانك پەن «قازپوشتا» اق تازى مەن توبەت بەدەرلەنگەن مونەتانى جانە پوشتا ماركاسىن كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىپ, تۇساۋىن كەستى. حالىقارالىق پوشتا بايلانىسىندا قولدانىلاتىن اتالمىش ماركا «توبەت-قازاقى يت» قورىنىڭ جەتەكشىسى دانيار ءداۋكەيدىڭ باستاماسىمەن شىعارىلعان.
قازاقتىڭ ءتولتۋما ءبورىباسارىن اسىلداندىرۋعا اتسالىسىپ جۇرگەن «قانسونار» قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما توراعاسى ورالباي ابدىكارىموۆ عىلىمي كەڭەستىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا تاۋەلسىزدىگىمىزگە 25 جىل تولىپ وتىرعانىن, وسى جىلدار مۇعدارىندا «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ارقاسىندا كوپتەگەن ۇمىت قالعان قۇندىلىقتارىمىزدىڭ قايتا جاڭعىرعانىن, الايدا, ۇلتتىق اڭشىلىق ونەر مەن قازاق تازىسىسىنىڭ, توبەتىنىڭ تاعدىرى اتالعان باعدارلاما اياسىنان تىس قالعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
– قازاقستان ءۇشىن – قازاق تازىسى مەن توبەتى ناعىز ماقتانىش. ءتوبەت پەن تازىنى بابالار مۇراسى رەتىندە ساقتاۋ ءبىزدىڭ بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى مىندەتىمىز. «قانسونار» قاۋىمداستىعى سوڭعى ەكى جىلدا وسى باعىتتا ءبىرشاما جۇمىستار جاسادى, – دەيدى ورالباي ابدىكارىموۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جۇمىستار جۇيەلى تۇردە جوسپارلانىپ, قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى انىقتالعان. وسىعان بايلانىستى ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا تازى مەن توبەت كورمەسى وتكىزىلىپ, قورىتىندىسى رەسپۋبليكالىق كورمەلەردە بەلگىلى بولعان. ايتا كەتەتىن باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى تازى مەن توبەتتىڭ مارتەبەسىن زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتۋ بولدى. 2014 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن تازى مەن توبەتتىڭ ستاندارتىن بەكىتۋ تۋرالى باستاما قۇپتالىپ, ول مەملەكەتتىك مارتەبە يەلەندى. قاۋىمداستىق باستاماسىمەن «قازاق تازىسى» جانە «قازاقى توبەت» رەسپۋبليكالىق باعدارلاماسى جاسالىپ, ونى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ عىلىمي كەڭەسى بەكىتتى. ەندى «قانسونار» قاۋىمداستىعىنىڭ باستاماسىمەن تازى مەن توبەت تۇقىمىن ساقتاۋ جانە اسىلداندىرۋ ءىسى بويىنشا كينولوگيالىق كەڭەس قۇرىلماق.
وتاندىق عالىمدار وسى باعىتتاعى مۇددەلەس مامانداردى بىرىكتىرىپ, اتقارىلىپ وتىرعان جۇمىستاردى ىشتەي جانە سىرتتاي قولداۋ شاراسىن كۇشەيتۋگە دەن قويۋدا. وسى ورايدا, ەلىمىزدەگى «تازى-توبەت-ءبورىباسار» ۇيىمى مەن رەسەيلىك «روسوحوترىبولوۆسويۋز» قاۋىمداستىعى اراسىندا ەكىجاقتى مەموراندۋم جاسالدى. وتاندىق «كازوحوترىبولوۆسويۋز» مەكەمەسى وسى سالادا اتقارعان وراسان ەڭبەگىن باعالاپ, «قانسونار» قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما توراعاسى ورالباي ءابدىكارىموۆتى بەلگىلى ساياتكەر-عالىم اركادي سلۋتسكي اتىنداعى ءمارتەبەلى سىيلىقپەن ماراپاتتادى.
مۇنان وزگە, عالىمدار ۇلتتىق توبەتتەردىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىعىن قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە ازەربايجان, رەسەي, قىرعىزستان ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى وسى قاۋىمداستىققا مۇشە بولۋعا نيەت تانىتۋدا.
قاۋىمداستىق عالىمدارى الەمنىڭ 85 ەلىندەگى كينولوگيالىق ۇيىمدارعا حات جولداپ, ەلىمىزدەگى تازى مەن توبەتتەر تۋرالى مالىمەت بەرىپ, ولاردىڭ ستاندارتىن ۇسىنعان. ەندىگى ءبىر اتقارار ءىس – تىركەلگەن تازى مەن توبەتتەردىڭ رەسپۋبليكالىق بازاسىن جاساقتاۋ, دالالىق سىناقتار, اڭشىلىقتار ۇيىمداستىرۋ, حالىقارالىق كورمەلەر مەن جارىستارعا قاتىسۋ.
– 2014 جىلدىڭ 14 قىركۇيەگىندە وتكەن ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق تازى كورمەسىندە سىن ايتۋشىلار كوپ بولدى. ءوزىمىزدىڭ جەرگىلىكتى اڭشىلار مەن كينولوگيالىق كلۋبتاردىڭ بەلسەندىلىگى ارقاسىندا 2015 جىلدىڭ 6 قىركۇيەگىندە «قانسونار» قاۋىمداستىعى ەكىنشى رەت وتكىزگەن كورمە كەزىندە اتالعان شاراعا كوپتەگەن ەلدەر وكىلدەرى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, قاتىستى. ولار كونفەرەنتسيا بارىسىندا قازاق تازىسى مەن توبەتىنىڭ قازىرگى كەزدەگى ورنى جايلى بايانداما جاسادى. ازەربايجان ەلىنىڭ وكىلى يلحام گاسىمزادە ازەربايجاندىق گۋردباسار مەن قازاق توبەتى جايلى ءبىرشاما جايلاردى ايتقان ەدى. عالىمدار يتتەردە كەزدەسەتىن ءتۇرلى اۋرۋلار جايلى ايتىپ, زووۆەتەرينارلىق تالاپتار تۋرالى ءسوز قوزعادى, – دەيدى «زوولوگيا ينستيتۋتى» رەسپۋبليكالىق-مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باس ديرەكتورى ءاليحان مەلدەبەكوۆ.
كونفەرەنتسيا قورىتىندىسى بويىنشا قارارلار مەن ۇسىنىستار قابىلدانىپ, باياندامالار جيناعى جارىق كورەتىن بولادى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
قوعام • كەشە
قازاقستان IT-قىزمەتتەردىڭ ەكسپورتىنان 1 ملرد دوللاردان استام تابىس تاپتى
تەحنولوگيا • كەشە
ەربول تۇياقباەۆ جاڭا قىزمەتكە تاعايىندالدى
تاعايىنداۋ • كەشە
پرەزيدەنت ەۋرازيالىق دامۋ بانكىنىڭ باسقارما توراعاسىن قابىلدادى
پرەزيدەنت • كەشە