مەديتسينا • بۇگىن, 08:05

نەيروحيرۋرگيانىڭ جاڭا مىندەتتەرى

5 مين
وقۋ ءۇشىن

قاراعاندى مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا تاۋەلسىزدىكتىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالعان قازاقستان نەيروحيرۋرگتەرىنىڭ VI كونگرەسى بولىپ ءوتتى. كونگرەسس – نەيروحيرۋرگيا سالاسىنداعى جەتەكشى وتاندىق مامانداردى, ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعىنىڭ وكىلدەرىن, وڭىرلەر دارىگەرلەرىن, سونداي-اق جاس مامانداردى بىرىكتىرەتىن ەڭ ءىرى كاسىبي الاڭداردىڭ ءبىرى.

نەيروحيرۋرگيانىڭ جاڭا مىندەتتەرى

اشىلۋ سالتاناتىنا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ورالباي ابدىكارىموۆ, قوعام قايراتكەرى جاقسىلىق تۇنعاتاروۆ, قاراعاندى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى وراز تاۋىربەكوۆ, مەديتسينالىق قوعامداستىق پەن عىلىمي ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. قاتىسۋشىلار الدىندا قازاق نەيروحيرۋرگتەر قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى, «ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى» اق باسقارما توراعاسى, اكادەميك سەرىك اقشولاقوۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. ول ءوز سوزىندە ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 35 جىلدىعى قارساڭىندا كونگرەسس وتكىزۋ ەرەكشە سيمۆولدىق مانگە يە ەكەنىن, ەگەمەن ەلدىڭ دامۋ جىلدارىنداعى وتاندىق نەيروحيرۋرگيانىڭ جەتىستىكتەرىن اتاپ ءوتتى.

«تاۋەلسىزدىكتىڭ 35 جىلى – بۇل تەك مەملەكەتتىڭ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە وتاندىق نەيروحيرۋرگيانىڭ قالىپتاسۋى مەن قارقىندى دامۋ تاريحى. وسى ۋاقىت ىشىندە سالا مامانداندىرىلعان قىزمەت قۇرۋ كەزەڭىنەن جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق كومەكتى ەنگىزىپ, حالىقارالىق دەڭگەيگە شىعۋعا دەيىنگى ۇلكەن جولدان ءوتتى. وسى جەتىستىكتەردىڭ جارقىن كورىنىسى – وسىدان 18 جىل بۇرىن استانادا اشىلعان ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى. بۇل ورتالىق تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق نەيروحيرۋرگيالىق كومەكتى دامىتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى جوبالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قۇرىلدى. بۇگىندە ول جوعارى تەحنولوگيالار, عىلىم جانە كلينيكالىق تاجىريبە توعىسقان, بىلىكتى ماماندار دايارلايتىن جانە الەمدىك نەيروحيرۋرگيالىق قاۋىمداستىققا كەڭىنەن تانىلعان جەتەكشى مەديتسينالىق مەكەمەگە اينالدى.

مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن قولداۋ كورسەتىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن عىلىم سالاسىنا سالىنعان جۇيەلى ينۆەستيتسيالاردىڭ ارقاسىندا مۇندا ورتالىق ازياداعى جالعىز «گامما-پىشاق» راديوحيرۋرگيالىق كەشەنى ىسكە قوسىلدى. بۇل – الەمدىك نەيروحيرۋرگياداعى ەڭ وزىق تەحنولوگيالاردىڭ ءبىرى. مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ناتيجەسىندە وتاندىق پاتسيەنتتەر ءۇشىن «گامما-پىشاقپەن» ەم الۋ تەگىن جۇزەگە اسىرىلادى. قوندىرعى جۇمىس ىستەي باستاعاننان بەرى ونىڭ كومەگىمەن 2500-دەن استام ناۋقاسقا وپەراتسيا ءساتتى جاسالدى.

ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى مەديتسينالىق ءتۋريزمنىڭ ماڭىزدى ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە اينالدىردى. بۇگىندە ورتالىققا قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن عانا ەمەس, شەتەلدەردەن دە پاتسيەنتتەر كەلىپ, جوعارى مامانداندىرىلعان كومەك الۋدا.

وتاندىق نەيروحيرۋرگيا مەكتەبىنىڭ قالىپتاسىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالعانىنىڭ تاعى ءبىر دالەلى – ەلىمىزدە ءار جىلدارى نەيروحيرۋرگيا سالاسىنداعى ەڭ ءىرى حالىقارالىق فورۋمداردىن وتكىزۋ. نەيروحيرۋرگتاردىڭ ح ازيالىق كونگرەسى, نەيروحيرۋرگيالىق قوعامداردىڭ بۇكىلالەمدىك فەدەراتسياسىنىڭ (WFNS) ءبىلىم بەرۋ كۋرستارى, ەۋروپالىق نەيروحيرۋرگيالىق قوعامدار فەدەراتسياسىنىڭ (EANS) ءبىلىم بەرۋ كۋرستارى, سونداي-اق ۋولتەر ە. دەندي اتىنداعى امەريكالىق نەيروحيرۋرگيا قاۋىمداستىعىنىڭ X دۇنيەجۇزىلىك كونگرەسى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى.

كونگرەسس – قاۋىمداستىقتىڭ ماڭىزدى الاڭى. مۇندا ءبىز جەتىستىكتەرىمىزبەن قاتار, ءالى دە شەشىمىن تابۋى ءتيىس ماسەلەلەردى اشىق تالقىلايمىز. كۇردەلى كلينيكالىق جاعدايلارمەن تاجىريبە الماسىپ, ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندەگى نەيروحيرۋرگيالىق قىزمەتتىڭ دامۋىن سارالاپ, پىكىر بولىسەمىز», دەدى س.اقشولاقوۆ.

فورۋم جۇمىسىنا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىنەن 200-گە جۋىق دەلەگات قاتىستى. ەكى كۇن ىشىندە كونگرەسكە قاتىسۋشىلار زاماناۋي نەيروحيرۋرگيانىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە ارنالعان 53-تەن استام عىلىمي بايانداما جاسادى. يننوۆاتسيالىق نەيروحيرۋرگيالىق تاسىلدەر, جۇيكە جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارىن دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدە جوعارى تەحنولوگيالاردى قولدانۋ, كۇردەلى تامىرلى, ونكولوگيالىق پاتولوگيالاردى ەمدەۋ, ەرەسەكتەر مەن بالالارداعى ەپيلەپسيا, سونداي-اق فۋنكتسيونالدى جانە بالالار نەيروحيرۋرگياسىنىڭ جاڭا باعىتتارى تۋرالى جان-جاقتى ءسوز بولدى.

عىلىمي باعدارلاماعا پلەنارلىق, سەكتسيالىق وتىرىستار, كاسىبي پىكىرتالاستار, شەبەرلىك ساباقتارى, سيمۋلياتسيالىق ترەنينگتەر, پراكتيكالىق دارىستەر كىردى. ماماندار كۇردەلى كلينيكالىق جاعدايلاردى جۇرگىزۋ جونىندە تاجىريبە الماسىپ, ەلىمىزدىڭ نەيروحيرۋرگيالىق قىزمەتىن ودان ءارى دامىتۋ كەلەشەگىن تالقىلادى. كونگرەسس اياسىندا مامانداردى قولداۋ ماقساتىندا جاس عالىمدار بايقاۋى ءوتتى, ونىڭ بارىسىندا رەزيدەنتتەر مەن جاس نەيروحيرۋرگ دارىگەرلەردىڭ اۋىزشا باياندامالارى ۇسىنىلدى. بايقاۋ قورىتىندىسىندا اكادەميك سەرىك اقشولاقوۆ سىيلىعىنىڭ  ەكى جەڭىمپازى انىقتالدى. بۇل ماراپات جىل سايىن س.ج. اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى مەن ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعىنىڭ وقۋ, تاجىريبەلىك جانە عىلىمي قىزمەتتە ەرەكشە جەتىستىك كورسەتكەن ەكى رەزيدەنتىنە بەرىلەدى.

فورۋم بارىسىندا كاسىبي قوعامداستىقتىڭ جەتەكشى وكىلدەرىنىڭ ەڭبەگى اتاپ ءوتىلدى. نەيروحيرۋرگيالىق قىزمەتتى دامىتۋعا قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى ءۇشىن ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرىنەن 18 نەيروحيرۋرگ ماراپاتتالدى.

تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەلىمىزدە زاماناۋي نەيروحيرۋرگيالىق قىزمەت, مامانداندىرىلعان ورتالىقتار قۇرىلدى, دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ ونداعان جوعارى تەحنولوگيالىق ادىستەرى ەنگىزىلدى, جەرگىلىكتى ماماندار حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلدى. بۇگىندە وتاندىق نەيروحيرۋرگتەر الەمدىك دەڭگەيدەگى كۇردەلى وپەراتسيالاردى ءساتتى ورىنداپ, حالىقارالىق عىلىمي جوبالارعا قاتىسىپ, ەلىمىزدىڭ اتىنان الەمنىڭ جەتەكشى كاسىبي الاڭدارىندا قابىلەت تانىتىپ ءجۇر.

جيىندى قورىتىندىلاعان قاتىسۋشىلار عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى كەڭەيتۋ, مامانداردىڭ جاڭا بۋىنىن دايارلاۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, مۇنداي ءىس-شارالار مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, كاسىبي بايلانىستاردى نىعايتۋعا, نەيروحيرۋرگيانى ودان ءارى دامىتۋعا ىقپال ەتەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار