مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ءبارى پاراساتتى, اشۋىن اقىلعا جەڭگىزەتىن, سارابدال ساياسات يەسى ەمەس. ىشىندە شاش ال دەسەڭ باس الاتىن, ءبىر يىعىن ەرەگىسكە بەرىپ تۇراتىن, ءوزىنىڭ ازۋلى ەكەندىگىن اڭعارتۋ ءۇشىن بارىنان ايانبايتىن اپەرباقان باسشىلار دا بولادى. ولار جەمە-جەمگە كەلگەندە باسى كورگە كەتىپ بارا جاتىپ, ادامزات بالاسىن اۋىر قاسىرەتكە ۇشىراتاتىن كەز كەلگەن قادامعا بارۋدان قاشپايدى. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ الەم حالقىنىڭ تىنىشتىعى ءۇشىن الاڭداپ, يادرولىق قارۋدان باس تارتۋعا شاقىرىپ ءجۇرۋىنىڭ ءمانىسى وسى. مۇنى بەيبىتشىلىكتى باعالايتىن الەم حالقى جاقسى ءتۇسىنىپ, باستامالارىنا تىلەكشى بولىپ وتىر. جاھاندىق سوعىس جەر بەتىنەن تالاي وركەنيەتتى قالالاردى جويىپ جىبەرگەنىن تاريحتىڭ سارعايعان پاراقتارى ءار بەتىن اشقان سايىن ۇقتىرىپ كەلەدى.
ەلباسى «وتىرار – قازاق تاريحىنىڭ التىن دىڭگەگى» دەپ وتە تاماشا ايتتى. جايناپ تۇرعان شاعىندا داڭقى دۇنيەنىڭ جەتى تاراپىنا جايىلعان, ءال-فارابيدەي سانداعان عۇلامالار شىعىپ, وركەنيەتتىڭ ىزگى شۋاعىن شاشقان سول وتىرار قازىر قايدا دەسەڭ, ەسسىز سوعىس تاعى دا الدىڭنان شىعادى. وتىرار وركەنيەتى جەرگە تالاس, بايلىق ءۇشىن باسەكە, بيلىك ءۇشىن سوعىستا ورنىنان تۇرماستاي بولىپ قۇلادى. سونىڭ اششى زاردابىن بەيكۇنا حالىق ءالى تارتىپ كەلەدى. باسقا قازاق قالالارى دا وسىنداي كەپتى باسىنان كەشتى. تالاي مەملەكەت ءتۇپ-تامىرىمەن جويىلىپ كەتتى. الاپات سوعىستار جۇزدەگەن ميلليون حالىقتىڭ تاعدىرىن تالكەككە سالدى, جەر بەتىنەن جويىپ جىبەردى. باسقا-باسقا, كەشەگى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ەكى دەرجاۆانىڭ اراسىندا وتسە دە, قوساق اراسىندا كەتكەن قازاق بوزداقتارىنىڭ سان مىڭداعان جۇرەككە سالعان جاراسى ءالى جازىلعان جوق. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ وسىنىڭ ءبارىن وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, بارلىق مەملەكەتتەردى باسالقىعا شاقىرىپ, جاھاندىق سوعىستىڭ ەڭ باستى قارۋى – يادرولىق قارۋدان باس تارتۋعا شاقىرۋى ادامزات بالاسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋدان تۋىندايدى.
ەلباسىنىڭ مانيفەستە «سوعىس ۆيرۋسى الداعى جاساندى ينتەللەكت توڭىرەگىندەگى جاڭالىقتارعا كەسەل جۇقتىرۋعا دايىن تۇر. ميليتاريزم ادامداردىڭ ساناسى مەن مىنەز-قۇلقىنا تەرەڭدەي ەنىپ كەتكەن. حالىقتىڭ قولىندا قازىر 1 ميللياردتان استام اتىس قارۋى بولسا, ولاردان الەمدە كۇن سايىن مىڭداعان ادام كوز جۇمادى. اسكەري قاۋىپ بۇكىلالەمدىك اۋقىمداعى قاسىرەتكە اينالۋى ابدەن مۇمكىن. وسىنداي ولىممەن اياقتالاتىن قاتەردىڭ بەلگىلەرى انىق بايقالادى. حالىقارالىق قاتىناستاردا جانجالداستىق تاۋەكەلدەرى كۇشەيە ءتۇسىپ وتىر. اسكەري قاقتىعىستاردىڭ گەوگرافياسى وتكەن ەكى الەمدىك سوعىستىڭ – ەۋروپانىڭ شىعىسىنداعى, افريكانىڭ سولتۇستىگىندەگى, تاياۋ شىعىستاعى سوعىستىڭ ءىس-قيمىلدارىنىڭ تاريحي شەگىن قامتۋدا.
يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارت ءوزىنىڭ مىندەتتەرىن ورىنداي الماي وتىر. اجال سەبەتىن قارۋ مەن ونى دايىنداۋ تەحنولوگيالارى ءىرى دەرجاۆالاردىڭ قوسارلانعان ستاندارتتارىنىڭ سالدارىنان بۇكىل الەمگە تاراۋدا. ولاردىڭ تەررورشىلاردىڭ قولىنا ءتۇسۋى – ۋاقىت وتە كەلە ابدەن بولۋى مۇمكىن نارسە. حالىقارالىق تەرروريزم قاھارلى سيپاتقا يە بولدى. ول جەكەلەگەن ەلدەردەگى ءبىرلى-جارىم اكتىلەردەن ەۋروپا, ازيا جانە افريكا مەملەكەتتەرىنە قارسى كەڭ اۋقىمدى تەررورلىق اگرەسسياعا ۇلاسىپ ۇلگەردى. ميلليونداعان بوسقىن, قالالاردىڭ قيراۋى, قۇندى تاريحي ەسكەرتكىشتەردىڭ جويىلۋى – وسىنىڭ ءبارى ادەتتەگى كورىنىسكە اينالۋدا. ەكونوميكالىق سانكتسيالار مەن ساۋدا-ساتتىق مايدانى دا قالىپتى قۇبىلىس بولىپ وتىر. پلانەتا تاعى دا بۇكىل ادامزات ءۇشىن قاسىرەتتى سالدارلارى بار «قىرعي-قاباق سوعىستىڭ» وتكىر جۇزىندە تەربەلە باستادى. دۇنيە ازىرشە وتكەن ءتورت ونجىلدىقتىڭ وڭ ينەرتسياسىنىڭ ارقاسىندا ساقتالىپ تۇر», دەپ اشىق ءارى اشىنا ايتۋىنان الەمدەگى بۇگىنگى جاعدايدا انىق ۇعۋعا بولادى. كەشە عانا كۇندەي جايناپ تۇرعان سيريا سياقتى اراب مەملەكەتتەرىنىڭ بيلىككە ۇمتىلۋشىلاردىڭ, تاسادا تۇرىپ قولامتانى كوسەپ, وتقا ماي قۇيعانداردىڭ كەسىرىنەن قيراپ قالۋى سوعىسقۇمارلاردى ەش ويلاندىرار ەمەس. سونىڭ سالدارىنان سۇتتەي ۇيىپ وتىرعان تالاي مەملەكەتتىڭ ميلليونداعان حالقى بوسقىن اتانىپ, وزگە ەلدەن باقىت ىزدەپ تارىداي شاشىلىپ ءجۇر. قانشاما قارت, ايەل مەن بالا جويقىن سوعىستىڭ قۇربانى بولىپ, سۇيەكتەرى كومۋسىز قالدى.
وسىنداي جاعدايدا قازاقستان پرەزيدەنتى ادامزات بالاسىنا ۇرەي مەن اجالدان باسقا ەشتەڭە اكەلمەيتىن سوعىستىڭ تامىرىنا بالتا شابۋدىڭ بارلىق ارەكەتتەرىن جاساپ جاتقاندىعى سۇيسىندىرەدى. «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىندە سوعىسسىز الەم باعدارلاماسىنىڭ قاجەتتىگىن ايتقان ەلباسىمىز الەمدىك ءىس-قيمىلداردىڭ تۇتاستىق الگوريتمدەرىن باعىتتار بويىنشا جۇلگەلەپ بەردى. بەيبىتشىلىكتى قالايتىن الەم حالقى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ پايىمداۋلارىنا يادرولىق قارۋى بار مەملەكەتتەر قۇلاق اسادى دەگەن ۇمىتپەن قاراپ وتىر.
اسەت بايسىنوۆ,
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمى اپپاراتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى
شىمكەنت
