19 ءساۋىر, 2016

وڭتۇستىكتە باسىم باعىتتار بەلگىلەندى

354 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن
2419_oko_2«تۇلكىباستان ءوت­سەڭ المانىڭ ءيىسى بۇر­قىراپ, جان سارا­يىڭدى اشادى-اي»,  دەي­دى مەملەكەتتىك سىي­لىقتىڭ لاۋرەاتى, اتاقتى قاراكول ەل­تىرىسىنىڭ الەمدە سي­رەك كەزدەسەتىن التىن-سۇر سۇرىپىنىڭ ءدۇ­نيە­گە كەلۋىنە ولشەۋسىز ەڭ­بەك سىڭىرگەن عالىم­داردىڭ ءبىرى, ۇزاق جىلدار وڭتۇستىك-باتىس عى­لىمي-زەرت­تەۋ ينس­­­تي­تۋتىنىڭ ءتىز­­گى­نىن ۇستا­عان, ءبۇ­گىندە الما­تى­دا­عى اۋىل شارۋا­­شى­لى­عىمەن اينالىساتىن ءىرى ينستيتۋت­قا باس­شىلىق جا­ساپ وتىر­­عان ءابدىراحمان ومباەۆ. عالىم اعامىز شىمكەنتىن سا­عى­­نىپ قالىپتى. وبلىستا نە ىستە­­لىپ جاتقاندىعىن, وبلىس اكىمى­نىڭ جۇ­مىسىن بەس ساۋساقتاي ءبىلىپ وتىر. – بەيبىت باكىر ۇلى وبلىسقا ولشەۋسىز ينۆەستيتسيا اكەلىپ جاتىر. بۇل ەلباسىنىڭ اكىمدەرگە قويىپ وتىرعان باستى تالابى, ەلدىڭ وركەندەۋىنە سالىنىپ جاتقان مول قارجى. شيكىزاتتان تۇسەتىن تابىسقا مالدانباي, ءوندىرىس ورىندارىن ىسكە قوساتىن مول مۇمكىندىك. وبلىستا ونشاقتى يندۋستريالىق ايماق بار ەكەن. كورەرسىڭ, ەلدىڭ كەلەشەگى سول ءوندىرىس ورىندارى بولادى, – دەيدى. بىرەۋ ءسوزىڭدى سويلەپ جاتسا اۋىزىڭدى اۋىرتۋدىڭ ءجونى جوق. الماتىداعى اعايىن وڭتۇستىكتىڭ الەۋەتىن تايعا تاڭبا باسقانداي ايتىپ جاتقان سوڭ وبلىس اكىمىنىڭ ءوڭىردىڭ دامۋ بولاشاعىنا جاساعان جوس­پارىن وي ەلەگىنەن وتكىزدىك. وڭتۇستىك – اگرارلى وبلىس. مەم­لەكەت ءۇشىن ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ, سوعان وراي ءىس-قيمىل جاساۋ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەت بولىپ تابىلادى. بەيبىت اتامقۇلوۆ جىل باسىندا وبلىستا وسى كۇردەلى ماسەلەنى شەشۋدىڭ بەس باعىتىن ۇسىنعان. وبلىستا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ الەۋەتى وتە ۇلكەن. سوندىقتان, بۇل سالاعا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزىپ, كەلەسى بەس­جىلدىقتا سالانى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەتىن بولادى, – دەيدى وبلىس باسشىسى. ياع­ني, اۋىل­شارۋاشىلىق سالاسىن رەفورما­لاۋدىڭ نەگىزگى بەس باعىتى جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. ءبىرىنشى باعىت – سۋارمالى جەرلەردىڭ جاعدايىن جاقسارتىپ, جاڭادان سۋارمالى جەرلەردى اينالىمعا قوسۋ. سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدار­لاماسى اياسىندا الداعى 5 جىلدا 500 ملرد. تەڭگەدەن استام قارجى قاراستىرىلىپ وتىرسا, ونىڭ بەستەن ءبىر بولىگى وسى وڭىرگە بولىنبەك. سونىڭ ناتيجەسىندە, ماقت­ارال مەن شاردارا اۋداندارىندا 512 تىك درەناج قالپىنا كەلتىرىلەدى. وبلىس بويىنشا 7 مىڭ شاقىرىم­عا جۋىق قا­شىرتقىلار مەن 3,4 مىڭ شا­قىرىم كانالدار ءجون­دەۋ­دەن ءوت­كىزىل­ەدى. سونداي-اق, 525 مىڭ گەك­تار سۋارمالى جەرلەردىڭ جاع­­دا­يى جاق­سارتىلىپ, جاڭا 12 مىڭ گەك­تار اي­نالىمعا قوسى­لا­­دى. بۇل جۇ­مىس­قا مەم­لەكەت قار­جى­سىنان باس­­قا, حا­لىق­ارالىق قارجى ۇيىم­دارى­نان ين­ۆەستيتسيا­لار تارتىلماق. ەكىنشى باعىت – فەرمەرلەرگە تومەن پايىزبەن بەرىلەتىن نەسيەلەردىڭ كولەمىن ارتتى­رۋ. ماسەلەن, وسى جىلى «ماك­سيمۋم» ايو ارقىلى بۇل سالاعا 10 ملرد. تەڭگەگە جۋىق قارجى بولىنۋدە. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 45 پايىزعا وسكەن. ءۇشىنشى باعىت – بۇل زاماناۋي تەحنيكانىڭ تاپشىلىعى. شاعىن فەرمەرلەردىڭ ءاربىرىنىڭ جەكە تراكتور نەمەسە كومباين الۋعا شاماسى جەتە بەرمەيدى. بۇل پروبلەما كووپەراتيۆ ارقىلى شەشىلمەك. جاڭا زاڭ اياسىندا بۇگىننىڭ وزىندە وب­لى­سىمىزدا 8 كووپەراتيۆ قۇجات­تارىن تىركەۋگە تاپسىردى, تاعى 10-ى ازىرلەۋدە. الداعى 3-4 جىلدا ءاربىر اۋىلدىق وكرۋگتە كووپەراتيۆ قۇرىلادى. وسى كوو­پەراتيۆتەرگە قاراستى ماشينا-تراكتور ستانسالارى  اشىلاتىن بولادى. ءتورتىنشى باعىت – اۋىل­شارۋاشىلىق سالاسىنا عى­لىم جەتىستىكتەرىن كوپتەپ ەنگىزۋ. بۇگىنگى تاڭدا عىلىمي نەگىزسىز اۋىل شارۋاشىلىعى باسەكەگە قابىلەتتى بولا المايدى. عىلىمنىڭ, جاڭا تەحنولوگيانىڭ كومەگىنسىز بۇل سالاداعى بيز­نەستىڭ قاۋپى وتە جوعارى. وسىمدىك قورعاۋ, ۆەتەريناريا سالالارىندا الدىن الۋ شارالارى قابىلدانۋى قاجەت. سول سەبەپتى, فەرمەرلەرگە دەر كەزىندە كەڭەس بەرۋ ماقساتىندا ارنايى ورتالىق جۇمىس ىستەيتىن بولادى. ءار­بىر اۋداندا سول اۋداننىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ كاسىپكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ بازاسىندا فەرمەرلەرگە عى­لىمي كونسۋلتاتسيالىق قىزمەت كورسەتەتىن ورتالىقتار اشىل­ماق. بەسىنشى باعىت بويىنشا ءاربىر اۋداننىڭ الەۋەتى مەن كليماتتىق ەرەكشەلىكتەرى زەرتتەلىپ, 2020 جىلعا دەيىنگى ناقتى ينديكاتورلارى بەكىتىلدى. ياعني, ءار اۋداننىڭ باسىم باعىتتارى ايقىندالدى. ماسەلەن, تاۋلى اۋدانداردا ينتەنسيۆتى باۋ شارۋاشىلىعى قولعا الىنادى. اعىمداعى جىلى قازىعۇرت اۋدانىندا 1800 گەكتارعا جاڭعاق, 300 گەكتارعا الما باۋلارىنىڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋ باستالدى. تولەبي مەن تۇلكىباس اۋداندارىندا 1200 گەكتارعا الما باۋى جوبالارى جيناقتالىپ, قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى شەشىلۋدە. تۇلكىباس اۋدانىندا ەكى جەمىس-جيدەك وڭدەۋ تسەحى ىسكە قوسىلىپ, يندۋستريالىق  ايماققا تاعى 4 جوبا ورنالاستىرىلدى. بۇل اۋدانداردا باۋ جانە ونى قايتا وڭدەۋ كلاستەرى قۇرىلاتىن بولادى. تاۋلى اۋدانداردىڭ تاعى ءبىر باسىم باعىتى – ءسۇت ءوندىرۋ جانە وڭدەۋ سالاسى. تولەبي اۋدانىندا قوسىمشا 20 مىڭ توننا ءسۇت قابىلداۋعا «فۋدماستەر» زاۋىتىنىڭ قۋاتتىلىعى جەتەدى. تۇلكىباستا سوڭعى تەحنولوگيامەن جابدىقتالعان جاڭا جوبا ىسكە قوسىلاتىن بولادى. قازىعۇرتتا ءسۇت ۇنتاقتارىن وندىرەتىن جوبا ماقۇلدانىپ وتىر. قايتا وڭدەۋ قۋاتتىلىعى جەتكىلىكتى بولعاندىقتان, ءسۇت كلاستەرى سايرام اۋدانىندا دا قولعا الىنباق. ماقتارال اۋدانىندا ماقتا شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قايتادان قولعا الىنباق. بۇگىندە قولدا بار ماقتانىڭ 30 پايىزىن جەرگىلىكتى توقىما فاب­ريكالارى يگەرۋدە. قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان فابريكالار ىسكە قوسىلعاندا ماقتانىڭ تاپشى بولۋ قاۋپى بار. سوندىقتان, 2016 جىلدان باستاپ, ماقتانىڭ ەگىس الاڭى ۇلعايتىلماق. بيىل 2,5-3,0 ملرد. تەڭگە قارجى وسى سالاعا باعىتتالادى. سۋ ماسەلەسىمەن, تەحنيكانىڭ جانە ۇرىقتىق ءشيتتىڭ تاپشىلىعى پروبلەمالارىن شەشۋمەن ارنايى توپ جۇمىس جۇرگىزۋدە. يۋكو-1 يۋكو-3اعىمداعى جىلى درەناجداردى قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ ەسەبىنەن ءىرى جوبا باستالماق. بۇل سالادا دا كوو­پەراتيۆتەردىڭ ماڭىزى وتە جوعارى. بۇگىندە رەسپۋبليكا بويىنشا جىلىجايلاردىڭ 46 پايى­زى سارىاعاشتا. دەگەنمەن, بۇل جەتىستىكتى ءارى قاراي ارتتىرۋ قاجەت. سارىعاش – جابىق جانە اشىق توپىراقتا كوكونiس وندiرەتىن ناعىز «فابريكاعا» اينالۋى ءتيىس. وعان اۋداندا تولىق مۇمكىندىكتەر بار. ول ءۇشىن ەڭ الدىمەن, ديقاندارعا قولداۋ كورسەتۋىمىز قاجەت. ديقاندار ءوز ءونىمىن رەسپۋبليكاعا شىعارۋ ءۇشىن جاعداي جاسالۋى كەرەك. مىسالى, ءونىم الىس جەرگە جەتۋ ءۇشىن – ول ءونىم بۇزىلماۋى ءتيىس. سول سەبەپتەن, ءبىز سارىاعاش اۋدانىندا كولىك-لوگيستيكالىق ورتالىق قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل ورتالىقتا ديقاندار ءوز ءونىمىن ساقتاي الاتىن بولادى. جانە قىسقا دەيىن ساقتاپ, قىس كەزىندە جوعارى باعامەن ساتۋعا مۇمكىندىك الاتىن بولادى. دەمەك, پايداسى دا ەسەلەپ ارتادى. سىردىڭ بويىنداعى سۋارمالى جەرلەردى ودان ءارى ۇلعايتىپ, ىستەن شىققان سۋ جۇيەلەرى قايتا قالپىنا كەلتىرىلىپ, شاردارا, وتىرار اۋداندارى مەن ارىس جانە تۇركىستان قالالارى اۋ­ماقتارى جۇگەرى مەن كوكونىسكە باعىتتالاتىن بولادى. جاڭا باعدارلاما اياسىندا بۇل وڭىردە 80 مىڭ گەكتارعا جۋىق جاڭا جەر قوسىلىپ, 20 مىڭ گەكتاردان استام جەردىڭ سۋ جۇيەلەرى جاڭعىرماق. بۇل ايماقتىڭ ەرەكشەلىگى – كورشى ەلدەردەن سۋ ماسەلەسىندە تاۋەلسىز بولامىز. ال ورداباسى اۋدانىندا جۇگەرى وندىرىسىنە باسىمدىق بەرىلەدى. بۇل اۋدانداردا مال ازىعى داميتىن بولعاندىقتان, مال شارۋاشىلىعىنا دا كوڭىل بولىنەتىن بولادى. شارۋانىڭ وندىرگەن ونىمىنە سۇرانىستى تۇراقتاندىرۋ ماقساتىمەن وتىرار اۋدانىندا 100 مىڭ تونناعا جۇگەرى وڭدەۋ زاۋىتى جوباسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. وندىرىلگەن كوكونىس ءونىم­­دەرىن نارىققا شىعارۋعا شىم­كەنت قالاسىندا قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان جانە تۇركىستان قالاسىندا جوسپارلانىپ جاتقان كولىك-لوگيستيكالىق ورتالىقتار وڭ اسەرىن تيگىزەتىن بولادى. سوزاق, بايدىبەك اۋداندارىندا مال شارۋاشىلىعىنا باسىمدىق بەرىلەدى. اعىمداعى جىلى ءبايدى­بەك اۋدانى يندۋستريالىق ايماعىندا قۋاتتىلىعى 20 مىڭ توننانى قۇرايتىن ەت كومبيناتى جوباسى ماقۇلداندى. بۇل جوبا شارۋانىڭ وندىرگەن ەتىنە سۇرانىستى تۇراقتاندىرىپ, ءىرى قارا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا جول اشادى. وندىرىلگەن ونىمگە, ياعني تۇيەنىڭ ەتى, ءجۇنى, سۇتىنە سۇرا­نىستىڭ ازدىعىنان تۇيە شارۋا­شىلىعى دامىماي وتىر. وسى باعىتتا جۇمىس جۇرگىزىپ, شەتەل­دىك ينۆەستورمەن بىرلەسىپ تۇركىستان يندۋستريالىق اي­ما­عىندا ءىرى تۇيە ءسۇتىن وڭدەۋ زاۋىتى جوباسىن ىسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. ىسكە قوسىلعاندا بۇل ەكسپورتقا باعىتتالعان ءوندىرىس بولماق. سول ايماقتاعى اۋدانداردان (تۇركىستان, ارىس, وتىرار, سوزاق) تۇيە ءسۇتىن جيناۋ پۋنكتتەرى اشىلاتىن بولادى. بۇل جوبانىڭ اياسىندا, الداعى جىلدارى تۇيە ءجۇنى مەن ەتىن وڭدەۋ وندىرىستەرى دە زەردەلەنۋدە, دەيدى ءوڭىر باسشىسى. وڭتۇستىك قازاقستاندا ورتا­لىق­­تاندىرىلعان اۋىز سۋمەن 8 قالا مەن 596 اۋىلدىق ەلدى مەكەن قامتاماسىز ەتىلگەن. كورسەتكىش قالالار بويىنشا – 92, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر بويىنشا 71 پايىزدى قۇرايدى. جالپى, ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى رەسپۋبليكادا 4-ورىندى يەلەنىپ وتىر. جوسپار بويىنشا 2020 جىلعا دەيىن ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قالا تۇرعىندارىن – 100 پايىز, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ 80 پايىز قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانۋدا. ال ءوڭىردى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەلباسىمىزدىڭ تىكەلەي قول­داۋىمەن «بەينەۋ-بوزاي-اقبۇلاق» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, وبلىسىمىزدىڭ بىرقاتار اۋداندارىن تابيعي گازبەن ساپالى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك جاسالىندى. وسى باعىتتا تۇركىستان, كەنتاۋ, ارىس قالالارى مەن وتىرار, بايدىبەك, ورداباسى, سوزاق جانە سايرام اۋداندارىنا تابيعي گاز جەتكىزۋ ءۇشىن 7 اۆتوماتتاندىرىلعان گاز تاراتۋ ستانساسى قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, ونىڭ تورتەۋىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, تاپسىرىلدى. ناتيجەسىندە تۇركىستان قالاسى مەن بايدىبەك اۋدانىنىڭ ورتالىعى شايان اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنا تۇڭعىش رەت تابيعي گاز بەرىلە باستادى. قازىرگى تاڭدا وبلىسىمىزدىڭ 268 ەلدى مەكەنى نەمەسە 31,6 پايىزى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتىلگەن. 2020 جىلعا وبلىسىمىزدىڭ بارلىق اۋدان, قالالارىنداعى قوسىمشا 318 ەلدى مەكەندەرىندە 825,8 مىڭ حالىقتى 30 پايىزعا گازداندىرۋ قۇرىلىستارىن جۇرگىزىپ, بارلىعى 611 ەلدى مەكەندە 2,5 ملن. حالىقتى 90 پايىزعا ورتالىقتاندىرىلعان تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلاندى. بۇل اۋىلشارۋاشىلىعى مەن الەۋمەتتىك سالادا اتقارىلىپ جاتقان, الدا جۇمىسى جالعا­ساتىن باعىتتار بويىنشا جۇلگە­لەنگەن شارۋالار. حالىق جاڭادان تاعايىن­دالعان وبلىس باسشىسى­نان بۇرىنعى تاپتاۋرىن جولدى سۇرلەۋ قىلماي, جاڭا­شا ءىس قىلۋىن قالايدى, جاڭا­شىلدىعىنا, ءتيىمدى جۇمىسىنا قاراپ باعا بەرەدى. بەيبىت باكىر ۇلى بۇل باعىتتا دا ەل سەنىمىنەن شىعىپ كەلەدى. ءوڭىر باسشىسىنىڭ «اقىلدى ايماق» كلاستەرىن قۇرۋ جوباسى كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. ءححى عاسىر – جاڭا تەحنولوگيا­لار زامانى. دەمەك, ءومىردىڭ قاي سالاسىنا بولسىن يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋ – ۋاقىت تالابى, دەيدى وبلىس اكىمى. سول سەبەپتى  وبلىس­تا «اقىلدى ايماق» كلاستەرىن قۇرۋ قاجەت. ياعني, قوعامنىڭ ءار سالاسىنا, اسىرەسە, الەۋمەتتىك سالاعا IT-تەحنولوگيالارىن كوپتەپ ەنگىزۋ كەرەك. سونىڭ ءبىرى – «Smart Ontustik» جوباسى. بۇل جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ. بولاشاقتا «Smart Ontustik» جوباسى ارقىلى جەر تەلىمدەرىن رەسىمدەۋ, بالانى بالاباقشاعا كەزەككە تۇرعىزۋ, بالانىڭ دەنساۋلىق پاسپورتىن جۇرگىزۋ سياقتى ماسەلەلەر جەڭىلدەتىلەدى. سول سەكىلدى, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق, كو­لىك, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى بويىنشا حالىقتىق باقىلاۋ ورناتۋعا مۇمكىندىك تۋعىزىلادى. تاعى ءبىر تەحنولوگيالىق جاڭالىق – «اشىق اكىمدىك» جوباسى. بۇل جوبا 3 نەگىزگى باعىتتى قۇرايدى. بىرىنشىدەن – اكىمدىك تاراپىنان قابىل­داناتىن شەشىمدەردىڭ اشىق­تىعىن قامتاماسىز ەتۋ. ەكىن­شىدەن – بارلىق مەملەكەتتىك قىز­مەتتەر بولاشاقتا تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان بولۋى قاجەت. ۇشىنشىدەن – جا­قىن بولاشاقتا ەلەكتروندى قىزمەتتەردىڭ پورتالى جاساقتالاتىن بولادى. بۇل اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويىپ, حالىققا بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى اشىق جانە كەدەرگىسىز الۋعا مۇمكىندىك تۋ­عىزادى. وبلىس باسشىسىنىڭ بايلامى وسى. بۇعان قوسا ايتارىمىز, بۇ­رىن جۇرت مەملەكەتتىك قىزمەتكە تامىر-تانىس, قالتاڭدا شىتىر­لاعان كوك قاعازدارىڭ بولماسا بارا المايتىنداي كورىنەتىن. ايتسا ايتقانداي, ورتا مەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ورنىن ۇزدىك بىتىرگەن, بىراق كوك تىرەپ تۇرعان كوكەسى جوقتىقتان وزىنەن ءبىلىم-بىلىگى تومەن بىرەۋلەردىڭ قولىندا, ىلىنگەن قىزمەتكە يە بولعانىنا شۇكىرشىلىك قىلىپ جۇرگەندەر جەتەتىن. ويتكەنى, ادام رەسۋرسىنا باي وڭتۇستىكتە قولىڭدا وتتاي جالىنداعان قىزىل ديپلومىڭ بولسا دا جۇمىسقا كىرۋ قيىن بولاتىن. مەملەكەت باسشىسى مەم­لەكەتتىك قىزمەتكە ءبىلىم-بىلىگى مىقتى, قىزمەتىنە ادال, جاڭا تەحنولوگيا جاعدايىندا جاڭاشا جۇمىس جاسايتىن ازاماتتاردى تارتۋ ماسەلەسىن ۇكىمەتكە تاپسىردى. ەلباسىنىڭ وسى تاپسىرماسىن وڭتۇستىك تابىستى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. ەندى مەملەكەتتىك قىزمەت كوكە, جاكەڭە, ونىڭ باعالى ورنىنا قارامايدى. وبلىس اكىمدىگى جانىنان قۇرىلعان كوميسسيا قوعامدىق باقىلاۋشى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم وكىلدەرىن قاتىستىرا وتىرىپ, ءارتۇرلى سانات بويىنشا بوس ورىندارعا قۇجات تاپسىرعان ۇمىتكەرلەردەن ەمتيحان الىپ كەلەدى. ساۋاتتى كادرلار وسىلايشا تاڭدالىپ جاتىر. وڭتۇستىك – مادەنيەت پەن ونەردىڭ, رۋحانياتتىڭ قاينار بۇلاعى. بيىل جىل سوڭىنا دەيىن 8 مادەنيەت وشاعى سالىنباق. بۇگىندە جاستار كىتاپ وقى­مايدى دەگەن سىڭارجاق پىكىر باسىم. وبلىس اكىمىنىڭ باس­تاماسىمەن وتكەن «الەمدى كىتاپ وقىپ تانى» شاراسى بۇل دەرەكتىڭ نەگىزسىز ەكەندىگىن تانىتقان. 7-14 جاستاعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ ۇلەسى كىتاپحانالاردا ءتورت جارىم مىڭعا دەيىن كوبەيۋىنىڭ ءوزى بولاشاقتا قانداي ۇرپاق ءوسىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ حابارشىسىنداي. تەاتردىڭ جاڭا پرەمەرالارىنان قالمايتىن, وبلىستىق مادەنيەت قورىن رۋحاني دۇنيەلەرمەن بايىتىپ جاتقان اكىم وڭتۇستىكتىڭ تەك جاقسى اتىن شىعارۋعا جۇيەلى جۇمىس جاساپ جاتىر. – مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى «ال­دى­مىزداعى بەس جىل قازاقستاننىڭ ححI عاسىرداعى تاعدىر-تالايى قانداي بولاتىنىن ايقىندايدى. بiزدiڭ ەلiمiزدiڭ بەرiكتiگi, بiزدiڭ ءبارiمiزدiڭ بەرiكتiگiمiز سىنعا تۇسەتiن بولادى. بارشامىزدى ەلدi جاڭارتۋ ورايىنداعى اۋقىمدى جۇمىستار كۇتiپ تۇر. بiزدiڭ مiندەتiمiز – ەلدi ساقتاۋ, ەگەمەندiكتi نىعايتۋ جانە ۇلتتىڭ بولاشاققا بارار جولىن باتىل اشۋ. بiز جاھاندىق سىن-قاتەردەن بۇعىپ قالا المايمىز. بiز وسىعان قاسقايىپ قارسى تۇرۋعا تيiسپiز», دەپ الدىمىزداعى مىندەتتەردىڭ اۋقىمدىلىعىن ايقىنداپ بەردى, – دەيدى بەيبىت اتامقۇلوۆ. «ەلباسى بىرەۋ, حالقى وعان تىرەۋ» بولعان جاعدايدا قا­زاقستان المايتىن قامال جوق. ءبىز وسى ماقسات ءۇشىن ءبىر ءۇيدىڭ بالاسى, ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي جۇمىلىپ, ەلباسىنىڭ توڭىرەگىنە توپتاسىپ, وتانى­مىزدى الەمدەگى باسەكەگە قابىلەت­تى مەملەكەتتەردىڭ قا­تارى­­نا قوسىلۋىنا ۇلەس قوسا­مىز. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان» وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى
سوڭعى جاڭالىقتار