*باسقا باسىلىمداردان
«قازاقستان بىزگە جاقىنداي ءتۇستى»
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا 11 ءساۋىر كۇنگى ساپارى تۋرالى جەرگىلىكتى EaDally.Com باسىلىمى «نازارباەۆ يراندا: كاسپي پارسى شىعاناعىن جالعايدى» دەپ جازدى. ساپار شەڭبەرىندە قازاقستان ليدەرىنىڭ يران پرەزيدەنتى حاسان رۋحانيمەن, رۋحاني ليدەر اياتوللا الي حامەنەيمەن, سونداي-اق يران حولدينگتەرى مەن كومپانيالارى وكىلدەرىمەن كەزدەسكەنى ايتىلعان.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەكى ەل باسشىلارىنىڭ بىرلەسكەن بريفينگىندە قازىرگى تاڭدا ارادا قالىپتاسىپ وتىرعان جاعدايعا قاراماستان, ەكى جاقتىڭ قارىم-قاتىناسى جوعارى دەڭگەيدە بولىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى. ول ءوز سوزىندە ساپار شەڭبەرىندە مەتاللۋرگيا, تاۋ-كەن, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك-لوگيستيكا, تۋريزم, عىلىم جانە ءبىلىم, مەديتسينا سالالارى بويىنشا جالپى قۇنى 2 ميلليارد دوللار بولاتىن 66 ەكىجاقتى قۇجاتقا قول قويىلعانىن مالىمدەگەن. نۇرسۇلتان نازارباەۆ يران ليدەرى حاسان ءرۋحانيدىڭ تىكەلەي ارالاسۋى ارقىلى قازاقستان-تۇرىكمەنستان-يران تەمىرجول قۇرىلىسىنىڭ جوباسى جۇزەگە اسىرىلعانىن جەتكىزدى.
يران پرەزيدەنتى قازاقستان تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن جىلداردىڭ بارلىق ۋاقىتىندا دوستىق قارىم-قاتىناستاعى ەل بولىپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى. باسىلىم وسى رەتتە حاسان ءرۋحانيدىڭ «قازاقستان بىزگە قاشاننان جاقىن بولدى, يراننىڭ «التىلىقپەن» يادرولىق كەلىسسوزدەرىنىڭ ەكى راۋندىن وتكىزۋگە كومەكتەستى. ەندى بىرلەسكەن جالپىعا ورتاق ءىس-قيمىل جوسپارى اياسىندا ارەكەت ەتۋگە اتسالىسىپ جاتىر», – دەگەن ءسوزىن دايەكتەمە ەتىپ كەلتىرەدى.
استانادان كومەك كۇتەدى
يراننىڭ ساۋداعا ىقپال ەتۋ ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى ۆاليوللا افحامي تەگەراننىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرۋ ءۇشىن قازاقستاننان قولداۋ كۇتەتىنىن تاپ وسىلاي ءبىلدىردى. «ەۋرازيالىقتار: ولار ءبىر-بىرلەرىنە ۇقساس, كەيدە ۇقساي دا بەرمەيدى», – دەدى ول. باسىلىم بەتىندە ساۋدا شەنەۋنىگى ەۋرازيالىقتاردى ءبىر-بىرلەرىنە ۇقساتىپ تۇرعان نارسەنىڭ كەيدە ولاردى ءبىر-بىرلەرىنەن اجىراتىپ تا تۇراتىنىن ايتا كەلىپ, دەگەنمەن, سول ۇقساستىقتاردىڭ پايداسى دا از ەمەس ەكەنىن العا تارتادى. «ءبىز ۇلتتىق مادەنيەتتەرىمىزدىڭ وزىنشە ايىرماشىلىعى بولعانىن قالايمىز, سوندا دا بولسا, ءبىر-بىرلەرىمىزگە كەلگەندە, قوناقتا ەمەس, ءوز ۇيىمىزدە جۇرگەندەي بولىپ كەتەمىز», – دەپ تۇيىندەيدى افحامي.
ەاەو ەلدەرى مەن حالىقتارى اراسىنداعى تەرەڭنەن كەلە جاتقان تاريحي بايلانىستار جونىندە قازاقستان پرەزيدەنتىمەن كەزدەسۋگە كەلگەن يراننىڭ ەنەرگەتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, تاۋ-كەن ءوندىرۋ سالالارىندا جۇمىس جاسايتىن حولدينگتەرى مەن كومپانيالارىنىڭ باسشىلارى دا ايتتى. ال كەزدەسۋگە Imidro, Ghadir Investments Group, Sunir Group, IRISL, Jahad-eSabz سەكىلدى 20-دان اسا كومپانيانىڭ وكىلدەرى كەلدى. ولار قازاقستانمەن ارادا جۇزەگە اسىرىلعان بىرقاتار جاقسى ىستەردىڭ بار ەكەنىن ايتا كەلىپ, بۇل ىنتىماقتاستىقتىڭ اۋقىمى بۇدان دا زور بولۋعا ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
يران قازاقستاندا ءۇش ەلەكتر ستانسا سالادى
يراننىڭ سانير اتتى گيدروەنەرگەتيكالىق جابدىقتار مەن قىزمەت كورسەتۋدى ەكسپورتتاۋ كومپانياسى مەن قازاقستاننىڭ «ەۆرازيا ينۆەست گرۋپپ» كومپانياسى تەگەراندا قازاقستاندا ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جونىندەگى كەلىسىمشارتقا قول قويدى. يران بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ مالىمەتتەرىنە سۇيەنگەن وزبەكستان پورتالى وسىلاي دەپ حابارلادى.
«بۇگىن تەگەراندا «ەۆرازيا ينۆەست گرۋپپ», كومپانياسى ديرەكتورىنىڭ قاتىسۋىمەن قۋاتتىلىعى 50مۆت بولاتىن جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ جانە ارقايسىسى 250 مۆت بولاتىن ەكى جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىستارىن جۇرگىزۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويىلدى», – دەدى سانير-ءدىڭ باس ديرەكتورى باحمان سالەحي تەگەراندا وتكەن يران-قازاقستان ساۋدا كەڭەسى وتىرىسىنىڭ كۋلۋارىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءبىر ەلەكتر ستانسا كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستان اۋماعىنداعى جاعالاۋىندا, قالعان ەكەۋى «ءجىبەك جولى» باعىتى بويىنا – الماتى قالاسى اۋدانىندا بوي كوتەرەدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا 18 اي ۋاقىت بەلگىلەنگەن. بۇعان قوسا, سانير قازاقستان تاراپىمەن رەسپۋبليكادا سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە كاناليزاتسيا سالالارى, گاز قۇبىرلارىن تارتۋ, جول سالۋ جانە تاۋ-كەن ءوندىرىسى سالالارى بويىنشا ارىپتەس بولاتىنى ايتىلعان.
شەتەل اقپارات قۇرالدارىنىڭ
ماتەريالدارى بويىنشا دايىندالدى.
«قازاقستان بىزگە جاقىنداي ءتۇستى»
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا 11 ءساۋىر كۇنگى ساپارى تۋرالى جەرگىلىكتى EaDally.Com باسىلىمى «نازارباەۆ يراندا: كاسپي پارسى شىعاناعىن جالعايدى» دەپ جازدى. ساپار شەڭبەرىندە قازاقستان ليدەرىنىڭ يران پرەزيدەنتى حاسان رۋحانيمەن, رۋحاني ليدەر اياتوللا الي حامەنەيمەن, سونداي-اق يران حولدينگتەرى مەن كومپانيالارى وكىلدەرىمەن كەزدەسكەنى ايتىلعان.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەكى ەل باسشىلارىنىڭ بىرلەسكەن بريفينگىندە قازىرگى تاڭدا ارادا قالىپتاسىپ وتىرعان جاعدايعا قاراماستان, ەكى جاقتىڭ قارىم-قاتىناسى جوعارى دەڭگەيدە بولىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى. ول ءوز سوزىندە ساپار شەڭبەرىندە مەتاللۋرگيا, تاۋ-كەن, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك-لوگيستيكا, تۋريزم, عىلىم جانە ءبىلىم, مەديتسينا سالالارى بويىنشا جالپى قۇنى 2 ميلليارد دوللار بولاتىن 66 ەكىجاقتى قۇجاتقا قول قويىلعانىن مالىمدەگەن. نۇرسۇلتان نازارباەۆ يران ليدەرى حاسان ءرۋحانيدىڭ تىكەلەي ارالاسۋى ارقىلى قازاقستان-تۇرىكمەنستان-يران تەمىرجول قۇرىلىسىنىڭ جوباسى جۇزەگە اسىرىلعانىن جەتكىزدى.
يران پرەزيدەنتى قازاقستان تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن جىلداردىڭ بارلىق ۋاقىتىندا دوستىق قارىم-قاتىناستاعى ەل بولىپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى. باسىلىم وسى رەتتە حاسان ءرۋحانيدىڭ «قازاقستان بىزگە قاشاننان جاقىن بولدى, يراننىڭ «التىلىقپەن» يادرولىق كەلىسسوزدەرىنىڭ ەكى راۋندىن وتكىزۋگە كومەكتەستى. ەندى بىرلەسكەن جالپىعا ورتاق ءىس-قيمىل جوسپارى اياسىندا ارەكەت ەتۋگە اتسالىسىپ جاتىر», – دەگەن ءسوزىن دايەكتەمە ەتىپ كەلتىرەدى.
استانادان كومەك كۇتەدى
يراننىڭ ساۋداعا ىقپال ەتۋ ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى ۆاليوللا افحامي تەگەراننىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرۋ ءۇشىن قازاقستاننان قولداۋ كۇتەتىنىن تاپ وسىلاي ءبىلدىردى. «ەۋرازيالىقتار: ولار ءبىر-بىرلەرىنە ۇقساس, كەيدە ۇقساي دا بەرمەيدى», – دەدى ول. باسىلىم بەتىندە ساۋدا شەنەۋنىگى ەۋرازيالىقتاردى ءبىر-بىرلەرىنە ۇقساتىپ تۇرعان نارسەنىڭ كەيدە ولاردى ءبىر-بىرلەرىنەن اجىراتىپ تا تۇراتىنىن ايتا كەلىپ, دەگەنمەن, سول ۇقساستىقتاردىڭ پايداسى دا از ەمەس ەكەنىن العا تارتادى. «ءبىز ۇلتتىق مادەنيەتتەرىمىزدىڭ وزىنشە ايىرماشىلىعى بولعانىن قالايمىز, سوندا دا بولسا, ءبىر-بىرلەرىمىزگە كەلگەندە, قوناقتا ەمەس, ءوز ۇيىمىزدە جۇرگەندەي بولىپ كەتەمىز», – دەپ تۇيىندەيدى افحامي.
ەاەو ەلدەرى مەن حالىقتارى اراسىنداعى تەرەڭنەن كەلە جاتقان تاريحي بايلانىستار جونىندە قازاقستان پرەزيدەنتىمەن كەزدەسۋگە كەلگەن يراننىڭ ەنەرگەتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, تاۋ-كەن ءوندىرۋ سالالارىندا جۇمىس جاسايتىن حولدينگتەرى مەن كومپانيالارىنىڭ باسشىلارى دا ايتتى. ال كەزدەسۋگە Imidro, Ghadir Investments Group, Sunir Group, IRISL, Jahad-eSabz سەكىلدى 20-دان اسا كومپانيانىڭ وكىلدەرى كەلدى. ولار قازاقستانمەن ارادا جۇزەگە اسىرىلعان بىرقاتار جاقسى ىستەردىڭ بار ەكەنىن ايتا كەلىپ, بۇل ىنتىماقتاستىقتىڭ اۋقىمى بۇدان دا زور بولۋعا ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
يران قازاقستاندا ءۇش ەلەكتر ستانسا سالادى
يراننىڭ سانير اتتى گيدروەنەرگەتيكالىق جابدىقتار مەن قىزمەت كورسەتۋدى ەكسپورتتاۋ كومپانياسى مەن قازاقستاننىڭ «ەۆرازيا ينۆەست گرۋپپ» كومپانياسى تەگەراندا قازاقستاندا ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جونىندەگى كەلىسىمشارتقا قول قويدى. يران بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ مالىمەتتەرىنە سۇيەنگەن وزبەكستان پورتالى وسىلاي دەپ حابارلادى.
«بۇگىن تەگەراندا «ەۆرازيا ينۆەست گرۋپپ», كومپانياسى ديرەكتورىنىڭ قاتىسۋىمەن قۋاتتىلىعى 50مۆت بولاتىن جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ جانە ارقايسىسى 250 مۆت بولاتىن ەكى جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىستارىن جۇرگىزۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويىلدى», – دەدى سانير-ءدىڭ باس ديرەكتورى باحمان سالەحي تەگەراندا وتكەن يران-قازاقستان ساۋدا كەڭەسى وتىرىسىنىڭ كۋلۋارىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءبىر ەلەكتر ستانسا كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستان اۋماعىنداعى جاعالاۋىندا, قالعان ەكەۋى «ءجىبەك جولى» باعىتى بويىنا – الماتى قالاسى اۋدانىندا بوي كوتەرەدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا 18 اي ۋاقىت بەلگىلەنگەن. بۇعان قوسا, سانير قازاقستان تاراپىمەن رەسپۋبليكادا سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە كاناليزاتسيا سالالارى, گاز قۇبىرلارىن تارتۋ, جول سالۋ جانە تاۋ-كەن ءوندىرىسى سالالارى بويىنشا ارىپتەس بولاتىنى ايتىلعان.
شەتەل اقپارات قۇرالدارىنىڭ
ماتەريالدارى بويىنشا دايىندالدى.
