بۇزىلعان قۇقىقتار

تولىقتاي قالپىنا كەلتىرىلۋى كەرەك قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ مەكەمەسى قوعامدى دۇرلىكتىرگەن وقيعا – كوپبالالى وتباسىلاردى تۇرىپ جاتقان ۇيلەرىنەن شىعارۋ فاكتىلەرىن قاراعان بولاتىن, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل اپپاراتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. وسىعان وراي, قارىپبەكوۆتەر مەن قورجىنبەكوۆتەردىڭ جاعداي­لارىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون, سە­بەبى, بۇل وتباسىلاردىڭ تاپ بولعان جاعدايلارىندا مەملەكەت باسشىسى ۇلت جوسپارى اياسىندا مەملەكەتتىك ورگاندارعا سوت تورەلىگىن جەتىلدىرۋ جانە مەنشىك قۇقىقتارىنىڭ كەپىلدىكتەرىن نىعايتۋ جونىندە بەرگەن تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋعا كەدەرگى جاسايتىن پروبلەمالار بايقالادى. 2012 جىلى قاراعاندى قالا­سىنىڭ اكىمدىگى قارىپبەكوۆتەردىڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋ ءتار­تىبىندە ولارعا  ءۇي بەرگەن بولاتىن. الايدا, جەرگىلىكتى بيلىك اتالعان وتباسىنى سول ۇيگە تۇرعىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىمەن, ودان كەيىن ءۇش جىل بويى سول ۇيدە تۇرۋ قۇقىعىن راستايتىن ءتيىستى قۇجاتتاردى بەرمەگەن, ال 2015 جىلى تۇرىپ جاتقان ۇيلەرىنەن شى­عارۋ تۋرالى تالاپپەن سوتقا جۇگىندى. ءوز كەزەگىندە, سوت شىعارۋ تۋرالى شەشىمدى باسقا تۇرعىن ءۇي بەرۋ شارتىمەن عانا قابىلدادى, بۇل ونى الۋ قۇقىعىن نەگىزدەيدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن قارىپ­بەكوۆتەردىڭ وتباسىنا باسپانا بەرۋ ماسەلەسى شەشىلمەگەن. سول سياقتى الماتى قالاسىن­داعى قورجىنباەۆتاردىڭ قايعىسى دا قوعام نازارىنا ىلىكتى. بۇل وت­باسى 2010 جىلى بەلگىلەنگەن تارتىپپەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ ال­عان. ولاردىڭ مەنشىك قۇقىعى مەملەكەتتىك ورگانداردا تيىسىنشە تىركەلگەن ەدى. دەگەنمەن, ءدال سول جىلى ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتى جارامسىز دەپ تانىلدى, ويتكەنى, ساتۋشىنىڭ ءۇيدى مۇراعا زاڭسىز العانى بەلگىلى بولدى, بۇل رەتتە, ونىڭ پايداسىنا قاراي شەشىم شىعارعان سۋديا ءدال سول سەبەپ­كە بايلانىستى قىزمەتىنەن شىعا­رىلدى. وتباسى وتەماقى الماي, ۇيلەرىنەن ايىرىلىپ قالۋ جاعدايىنا تاپ بولدى. 2012 جىلى سۆەتلانا تۇرعىمباەۆا (اناسى) ءوزىن ءوزى ورتەپ, كوز جۇمدى, ال كەيىننەن ونىڭ جۇبايى زەيىش قورجىنباەۆ تا قايتىس بولدى. قازىرگى كەزدە داۋلانىپ جاتقان ۇيدە 9 ادام تۇرادى, ونىڭ ىشىندە كامەلەتكە تولماعان 4 بالا بار, وسى ۋاقىتقا دەيىن ولار­دىڭ بارىنە تۇرىپ جاتقان ۇيلەرىنەن شىعارۋ قاۋپى ءتونىپ تۇر. قالىپتاسقان جاعداي كوپبالالى وتباسىنىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋعا جول بەرمەۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىنىڭ ءجىتى باقىلاۋىندا بولۋى ءتيىس ەكەنى ءسوزسىز. ءسىرا, كەلتىرىلگەن ەكى جاعداي دا جەكەلەگەن لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ ارەكەتتەرى مەن شەشىمدەرى سالدارىنان ورىن الدى. سونىمەن بىرگە, كورسەتىلگەن ءىس-ارەكەتتەردىڭ زاڭسىز دەپ تانىلۋى زاڭدى قۇرمەتتەيتىن ازا­ماتتارعا زيان تيگىزبەۋ كەرەك. جوعارىدا ايتىلعاننىڭ بار­لىعى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بۇزىلعان قۇقىقتاردى قالپىنا كەل­تىرۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگىن جوي­مايدى. بۇل جايت ازاماتتارعا ولاردىڭ شەشىمدەرىنە سەنىم ءبىل­دىرۋگە مۇمكىندىك تۋعىزادى. وسى ۋاقىتقا دەيىن جوعارىدا كورسەتىلگەن جاعدايلاردا ازاماتتار­دىڭ بۇزىلعان قۇقىقتارىن تولىق­تاي قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا جۇمىس اياقتالماعان. ادام قۇقىقتارى ءجونىند­ەگى ۋاكىلدىڭ مەكەمەسى ولاردىڭ مونيتورينگىن جالعاستىرادى.