ولقىلىقتار مەن ورالىمسىزدىقتار

تەمىر جول كولىگىندە ورىن الاتىن كەلەڭسىز­دىك­تەردى قۇزىرلى ورگاندار راستاپ بەردى. جول ازابىن تارتقان بىلەدى دەگەن, جولاۋشىلار مۇنى ەرتەرەك بايقاعان بولاتىن. بىراق ول زاڭ بۇزۋشىلىقتار زاڭدى تۇردە تىركەلمەگەن سوڭ جابۋلى قازان جابىق كۇيىندە تۇرعان. ەندى باس پروكۋراتۋرا تەمىر جول كولىگىندە كورسەتىلەتىن قىزمەتتى  تەكسەرە كەلىپ, ونداعى جىلدار بويى قالىپتاسقان زاڭسىزدىقتىڭ بەتىن اشتى. بىرقاتار پويىزدار ۆاگوندارىنىڭ تاسىمالداۋ قاۋ­ىپ­سىزدىگى تالاپتارعا جاۋاپ بەرمەيتىندىگى سونداي, جۇرگەندە قانقاسى سالدىر-گۇلدىر ەتىپ, ءار تەسىگىنەن جەل گۋلەپ, شاڭ كىرىپ, قىستا سۋىق تارتىپ, جازدا قاپىرىققا اينالىپ بەرەكەنى قاشىرىپ بولعان ەدى. بىراق, سوندا دا كومەكەيدى اقشا قۇرتى جىبىر­لات­قان زاماندا جولاۋشىلاردىڭ جول ازابى بۇركەمە­لەنىپ, بۇعان قوسا زاڭسىز اقشا جيناۋ ەتەك العان. ەندى باس پروكۋراتۋرا ادامداردى تاسىمالداۋ تالاپتارىنا مۇلدە جاۋاپ بەرمەيتىن جولاۋشىلار ۆاگوندارىن پايدالانۋ, ناقتى تۇردە كورسەتىلمەگەن قىزمەت ءۇشىن تۇتىنۋشىلاردان زاڭسىز اقشا جيناپ الۋ, جەكەلەگەن تۇلعالاردىڭ مۇددەسىن كوزدەۋ جانە باسقا دا كوپتەگەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى انىق­تادىق, دەيدى. «استانا-ارقالىق» باعىتىنداعى جولاۋشىلار پويىزىنىڭ ۆاگونىندا ەلەكتر جابدىقتارىنىڭ جارامسىز كۇيدە بولعانى انىقتالدى, ءسويتىپ, جەكەلەگەن لاۋازىم يەلەرىنىڭ سالعىرتتىعى وتتىڭ تۇتا­نۋى­نا جانە ءورتتىڭ شىعۋىنا اكەپ سوعۋى  مۇمكىن جاعدايلار تۋعىزعان. مۇنىمەن شەكتەلمەي, وسى ۆاگونداردا ءورت دابىلى ستانسالارى دا جۇمىس ىستەمەگەن, ءتىپتى ىشكى بايلانىس تا بولماعان. ال كەزىندە ولار جوندەۋدەن ءوتىپ, تەحنيكالىق ولشەمدەرگە جاۋاپ بەرەتىن ۆاگوندار رەتىندە رەيسكە جىبەرۋ ءۇشىن جولاۋشىلار پويىزدارىنىڭ سىزباسىنا ەنگىزىلگەن. سول سياقتى ءىس جۇزىندە كورسەتىلمەگەن قىزمەتتەر ءۇشىن تۇتىنۋشىلاردان زاڭسىز اقشا جيناپ الۋ فاكتىلەرى انىقتالدى, دەيدى باس پروكۋراتۋرانىڭ رەسمي وكىلى جاندوس ومىراليەۆ. ايتا بەرسە تەمىر جول كولىگىندە كەلەڭسىزدىك كوپ ەكەن. ماسەلەن, تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارى ولار­عا جۇكتەرىن تاسىمالداۋ ءۇشىن ۆاگونداردى ۇسىنۋ كەزىندە دە بۇزىلعان.  سەمەي جول بولىمشەسىندە بەكىتىلگەن جوسپارعا جانە تاسىمالداۋ كەستەسىنە سايكەس جۇك تيەۋگە سۇرانىس بەرگەن كاسىپكەرلەرگە 119 ۆاگون ەشبىر نەگىزسىز جىبەرىلمەگەن. ال كەيبىر جاعدايلاردا كەرىسىنشە, ءدال وسى جول بولىمشەسى جوسپاردان تىس, قانداي دا بولماسىن رۇقساتسىز «گيتەس ت» جانە «سەمەي-شپالوپروپيتوچنىي زاۆود» جشس-نە 14 ۆاگوندى مەزگىلىنەن ەرتە جىبەرگەن.  بۇل نەنى بىلدىرەدى؟ زاڭدى كەرەك قىلماعان سوڭ بيۋدجەت قاراجاتىن وڭدى-سولدى شاشۋ دا ەتەك العان. بۇعان 78 ملن. تەڭگەدەن استام بيۋدجەت قاراجاتىن ماقساتسىز پايدالانۋ فاكتىلەرى دالەل كورىنەدى. بۇل سومانى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ كولىك جانە قاتىناس جولدارى كوميتەتى ءىس جۇزىندە بەلگىلەنگەن قىزمەت ءتۇرىن تولىق كورسەتپەگەن «قۇنان ترانس» جشس جانە «ارلان ترانس» جشس سەكىلدى تاسىمالداۋشىلارعا سۋبسيديا رەتىندە نەگىزسىز تولەگەن. الەكساندر تاسبولاتوۆ.