ەلىمىزدە وتكەن قوعامدىق ماڭىزى زور شارانى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ جۇمىستارى
نۇرلان ەرىمبەتوۆ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ توراعاسى:
– پارلامەنت ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەيلەردەگى ءماسليحاتتار سايلاۋى – ول ءاربىر قازاقستاندىققا قاتىسى بار ماڭىزدى ساياسي وقيعا.
ءبىزدىڭ ازاماتتىق قوعامنىڭ ەلەكتوراتتىق ۇدەرىسكە بەلسەندى قاتىسۋى وتە ماڭىزدى.
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا نون-ستوپ رەجىمىندە جۇمىس ىستەي وتىرىپ, سايلاۋ ناۋقانىنىڭ بارلىق ساتىلارىنا مۇقيات بايقاۋ جاسادى.
ءبىزدىڭ نەگىزگى ماقساتىمىز سايلاۋعا قاتىسۋشى بارلىق ساياسي پارتيالار مەن كانديداتتار ءۇشىن تەڭ جاعدايلاردىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىنە بايقاۋ جاساۋ بولدى. ول ءۇشىن ءبىز بارلىعىمەن دە – ساياسي پارتيالاردىڭ سايلاۋالدى شتابتارىمەن, سايلاۋ كوميسسيالارىمەن, باق-تارمەن, حالىقارالىق بايقاۋشىلار ميسسيالارىمەن ۇنقاتىسۋ جۇرگىزدىك. بارلىق ءوڭىرلەردەگى 6 ساياسي پارتيا وكىلدەرىمەن, تمد, ەكپا, ەقىۇ/دياقب-نىڭ 4 بايقاۋشىلار ميسسياسىمەن, سونداي-اق, اقش-تان كەلگەن تاۋەلسىز بايقاۋشىلارمەن, الەمنىڭ 18 ەلىنەن كەلگەن شەتەلدىك باق-تار وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلدى.
ءبىز اقپاراتتىق باعدارلامالارعا, تەلەديدار حابارلارىنا, ينتەرنەت-جاريالانىمدارعا, باق-تارعا مونيتورينگ جۇرگىزدىك, سونداي-اق, ۇگىت ماتەريالدارىنا تالداۋ جاسادىق.
بۇتىندەي العاندا سبرقك بايقاۋشىلار ءۇشىن ۇيىمداستىرىلعان 35 بريفينگتى, 28 سەمينار مەن دوڭگەلەك ۇستەلدەردى قوسا العاندا 85 ءىس-شارا ءوتكىزدى.
بارلىق وڭىرلەردە ءبىزدىڭ سايلاۋدى بايقاۋعا ىقپال ەتۋ ورتالىقتارىمىز جۇمىس ىستەدى. جەرگىلىكتى جەرلەردەگى سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ بارىسىنا ونىڭ بارلىق ساتىلارىندا مۇقيات بايقاۋ جاساعان دا سولار بولدى.
قۇزىرلى مونيتورينگتى جانە بىلىكتى بايقاۋشىلاردى دايىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جۇيەلى نەگىزدە وقۋلار ۇيىمداستىرىلدى. ولار – بايقاۋشىلارعا قۇقىقتىق سيپاتتاعى بارلىق جايتتار, سونداي-اق, بايقاۋ جانە ىقتيمال دەگەن بۇرمالاۋلاردى جويۋ ۇدەرىسىنىڭ الگوريتمى تۇسىندىرىلگەن سەمينار-ترەنينگتەر.
تىكەلەي داۋىس بەرۋ كۇنى 10 مىڭداي بايقاۋشى تاڭەرتەڭنەن داۋىستار تۇپكىلىكتى سانالىپ, قورىتىندى حاتتاما جاسالعانعا دەيىن وسى پروتسەدۋرالارعا بايقاۋ جاسادى.
ازاماتتاردىڭ بارلىق وتىنىشتەرى بويىنشا كوميسسيا شۇعىل ءىس-ارەكەت جاساپ وتىردى. ءتيىستى شارالار قابىلداندى. سونىمەن بىرگە, ءبىز ايتارلىقتاي بۇرمالاۋشىلىقتاردى تىركەگەن جوقپىز.
سايلاۋدىڭ ءمولدىر, اشىق جانە باسەكەلەستىك نەگىزدە وتكەنىن جاۋاپكەرشىلىكتى تۇردە مالىمدەيمىن. سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا ميسسياسى دا تابىستى ورىندالدى.
ءادىل احمەتوۆ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– سوڭعى ايدا مەن سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا قۇرامىندا جۇمىس ىستەدىم. ءبىز تىڭعىلىقتى جانە ۋاقىتقا قاراماستان جۇمىس جۇرگىزدىك. مەن كوميسسيادا جۇمىس ىستەگەن كەزدە ءبىز سايلاۋ تۋرالى زاڭنامالاردىڭ ساقتالۋىن قاداعالادىق, بارلىق كانديداتتاردىڭ ساياسي ۇگىت ءۇشىن تەڭ مۇمكىندىكتەر الۋىن قاراستىردىق, سونداي-اق, بايقاۋشىلاردى داۋىس بەرۋ كۇنى بىلىكتى جۇمىس ىستەي بىلۋگە وقىتتىق. ءبىز ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىنە بارىپ, جەرگىلىكتى جەرلەردە بايقاۋشىلاردى دايىنداۋ ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرۋدى قاداعالادىق. سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا مۇشەسى رەتىندە ءبىزدىڭ بۇل سايلاۋدىڭ ءادىل جانە اشىق بولۋى ءۇشىن ءبارىن دە جاساعانىمىزدى ايتا الامىن.
داۋىس بەرۋ كۇنىنەن كەيىن ءوزىمىز باعا بەرگەندەي, ءبىزدىڭ سايلاۋ شىنىمەن دە ءادىل, باسەكەلەستى جانە اشىق بولدى. كەشە ءبىز تاياۋداعى ەلەكتوراتتىق تسيكلدا ماجىلىستە جانە وڭىرلىك ءماسليحاتتاردا ءبىزدىڭ مۇددەلەرىمىزدى قورعايتىن ادامدارعا داۋىس بەردىك. وتكەن سايلاۋ قازاقستاننىڭ تۇرعىندارىنىڭ ساياسي مادەنيەتىنىڭ دامۋ دەڭگەيى جوعارى دەموكراتيالىق ەل بولىپ تابىلاتىنىن تاعى دا دالەلدەدى. مەن ءبىزدىڭ سايلاۋعا بەلسەندى اتسالىسقان كوميسسياداعى بارلىق ارىپتەستەرىمە, بايقاۋشىلارعا جانە بارلىق سايلاۋشىلارعا شىنايى ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن.
كامال بۇرحانوۆ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– 2016 جىلدىڭ 20 ناۋرىزىندا ءبىز ەلىمىزدەگى مەيلىنشە ماڭىزدى ۇدەرىستىڭ كۋاگەرلەرى جانە بەلسەندى قاتىسۋشىلارى بولدىق. قازاقستان حالقى جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگان – پارلامەنت ءماجىلىسى مەن جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگاندار – ماسليحاتتارعا ءوز وكىلدەرىن سايلادى.
وتكەن سايلاۋ بۇكىل قوعام مەن ەلدىڭ ساياسي كۇشتەرىنىڭ توپتاسقاندىعىن جانە وڭ دا سىندارلى كوڭىل-كۇيىن ايعاقتايدى. وسىنىڭ ءبارى تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلى بويىنا ءبىزدىڭ ساياسي داستۇرىمىزدە ءوز ىقتيارىڭدى ەركىن ءبىلدىرۋ جانە تولەرانتتىلىق قاعيداتتارىنىڭ نىعايعانىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر.
ەگەر ءبىزدىڭ ەلىمىز ءجۇرىپ وتكەن تاريحي جولعا كوز سالار بولساق, ەل حالقى ءوز پرەزيدەنتىن سايلاي وتىرىپ, 1991 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ءوزىنىڭ العاشقى تاڭداۋىن جاسادى. سول ساتتەن باستاپ ءبىزدىڭ قوعامىمىز دەموكراتيالىق دامۋ ۆەكتورىنا يە بولدى جانە وسى باعىتتا قارقىندى دامىدى. 1995 جىلدىڭ 30 تامىزىندا بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان ەلدىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى ەلدە پارلامەنتاريزم ينستيتۋتىن بەكىتتى. وسىنىڭ ءبارى سايلاۋ جۇيەسىنىڭ دامۋىنا بۇلجىماس سيپات بەردى.
ەلدىڭ ساياسي جۇيەسى دامۋىنىڭ تابىستى مودەلى حالىقتىڭ ەركىن تاڭداۋ جاساۋىنا كەپىلدىك بەرەدى. سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى رەتىندە سايلاۋ ۇدەرىسىنە بەلسەندى قاتىسۋشى بولا وتىرىپ, وتكەن سايلاۋ ءادىل جانە اشىق بولدى دەپ ايتا الامىن.
وڭىرلەرگە جاسالعان ساپارلار جانە جەكە بايقاۋلارىم وبلىستىق جانە اۋداندىق سايلاۋ كوميسسيالارى سايلاۋدى قازىرگى زاڭنامالارعا سايكەس جانە بارىنشا اشىق وتكىزدى دەپ ايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ونىڭ ءوزى كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ كاسىبي دايارلىعىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن ايعاقتايدى. ەلدە دەموكراتيالىق سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ مودەلى قالىپتاستى دەگەندى تاعى دا اتاپ وتۋگە بولادى. مەن 2016 جىلعى سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ بارىنە جاۋاپتى جۇمىستارى ءۇشىن ايرىقشا ريزاشىلىق بىلدىرەمىن.
ليۋبوۆ ني,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– قازاقستان رەسپۋبليكاسى – ول تاتۋلىق پەن كەلىسىم ورناعان مەنىڭ وتانىم, ەلىم. مەن ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى سايلاۋدىڭ جوعارى دەموكراتيالىق دەڭگەيدە وتكەنىن وتە قالادىم, سوندىقتان دا سايلاۋعا تەك سايلاۋشى رەتىندە عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى رەتىندە دە سايلاۋعا قاتىسۋ جونىندە شەشىم قابىلدادىم.
كوميسسيا قۇرامىندا مەن ەلدى ارالاپ, ادامدارمەن كەزدەستىم, قازاقستاندا ءجۇرىپ جاتقان رەفورمالار تۋرالى جانە قازاقستاندىقتار ءوز داۋىستارىن بەرەتىن قوعامىمىزدىڭ ۇزدىك وكىلدەرى – دەپۋتاتتار تۋرالى اڭگىمەلەستىم. قازىر, 20 ناۋرىزدا وتكەن سايلاۋدان كەيىن ۇدەرىستى ىشىنەن باقىلاعان سبرقك مۇشەسى رەتىندە مەن ءوز وتانداستارىم ءۇشىن قۋانىشتىمىن – قازاقستاندىقتار ءبىزدىڭ بارشامىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى ۇدەرىسكە بەلسەندى اتسالىستى, ۇزدىكتەر ءۇشىن ءادىل جانە اشىق داۋىستارىن بەردى, سول ارقىلى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ باقىتتى بولاشاعىنا تاڭداۋ جاسادى.
ەگور كاپپەل,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– پارلامەنت ءماجىلىسى مەن ءماسليحاتتار سايلاۋى بولىپ ءوتتى. سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى رەتىندە ول ءمولدىر ءجانە ءادىل ءوتتى دەپ سەنىممەن ايتا الامىن. بارلىق دەپۋتاتتىققا كانديداتتارعا تەڭ قۇقىقتار مەن ۇگىت جۇرگىزۋ مۇمكىندىكتەرى بەرىلدى, سايلاۋعا دايىندىق كەزەڭىندە جانە سايلاۋدىڭ ءوزى وتكەن كەزدە ەشقانداي بۇرمالاۋشىلىقتار بولعان جوق, قازاقستاندىقتار ەڭ لايىقتىلارعا تاڭداۋ جاسادى.
بۇگىندە پارلامەنتتىڭ جاڭا قۇرامىنا ەلدىڭ جەتەكشى ساياسي پارتيالارىنىڭ ۇزدىك وكىلدەرى, ەلدىڭ وزىق ادامدارى ءوتتى دەپ سەنىممەن جانە ماقتانىشپەن مالىمدەيمىن. ولار پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا بەلگىلەگەن مىندەتتەردى نەعۇرلىم تابىستى جۇزەگە اسىرۋعا جاعداي جاسايتىن بولادى.
قازاقستاندىقتار وتاندىق جاڭعىرتۋدىڭ كەلەسى قادامى ءۇشىن ءدال قازىر ۋاقىتتىڭ تۋعانىن ءتۇسىنۋى ءتيىس. سول ءۇشىن دە جاڭا كۇشتەر مەن جارقىن وي يەلەرى سايلانىپ وتىر. ينستيتۋتتىق رەفورمالار بويىنشا نەگىزگى ماسەلەلەر شەشىلگەننەن كەيىن بىرتىندەپ ساياسي رەفورمالاردى جۇرگىزۋگە كىرىسەتىن بولامىز, دەگەن ەدى پرەزيدەنت. پارلامەنتتىڭ جاڭا شاقىرىلىمىنا وسى ۇدەرىستىڭ شەشۋشى قاتىسۋشىلارىنىڭ ءبىرى بولۋعا تۋرا كەلەدى.
لاكي كەسوگلۋ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– قازاقستاندا ءماجىلىس پەن ءماسليحاتتار سايلاۋى بولىپ ءوتتى. ول ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ءاربىر تۇرعىنىنا وزدەرىنىڭ پاتريوتتىعىن ءىس جۇزىندە كورسەتۋگە جانە قازاقستان ءۇشىن ماڭىزدى وسىناۋ ۇدەرىسكە تىكەلەي قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەردى.
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى رەتىندە بۇكىل سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتكەنىن ايتقىم كەلەدى. كەز كەلگەن دەڭگەيدەگى دەپۋتاتتىققا كانديداتتاردىڭ ارقايسىسى تەڭ قۇقىقتار مەن مۇمكىندىكتەرگە يە بولدى, بىزدەر – كوميسسيا مۇشەلەرى مەن بايقاۋشىلار ورتالىقتاعى جانە وڭىرلەردەگى سايلاۋلار ءادىل جانە بارىنشا اشىق بولۋى ءۇشىن ءبارىن دە جاسادىق. قازاقستاندىقتار داۋىس بەرگەن كانديداتتار تىزىمىندە ساياساتكەرلەر, ەكونوميستەر, بيزنەسمەندەر عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, ونەر الەمىنىڭ وكىلدەرى مەن جاستاردىڭ بولعانى مەن ءۇشىن وتە قۋانىشتى بولدى. سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى رەتىندە مەن ءۇشىن وسى ۇدەرىسكە قاتىسۋ ۇلكەن قۇرمەت جانە جاۋاپكەرشىلىك بولدى. كوميسسيا جۇمىسى ناقتى بەلگىلەنگەن جوسپار بويىنشا ۇيىمداستىرىلدى, سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋ, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىمەن, كانديداتتاردىڭ سايلاۋالدى شتابتارىمەن, باسپاسوزبەن جانە حالىقارالىق بايقاۋشىلارمەن ىنتىماقتاستىق وسى جۇمىستىڭ ماڭىزدى بولىگىنە اينالدى. مەن ول جۇمىستىڭ تابىستى بولعانىنا قۋانىشتىمىن.
امانقۇل سەرىكباەۆ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– مەن سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا قۇرامىنا ەكىنشى رەت ەنىپ وتىرمىن. وسىعان دەيىنگى سايلاۋلارداعى سياقتى بىزدەر, سبرقك مۇشەلەرى بارلىق ساتىلارداعى سايلاۋ ۇدەرىسى بارىسىنا بايقاۋ جاسادىق, ەلدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە بارلىق ساياسي پارتيالاردان دەپۋتاتتىققا كانديداتتار مەن سايلاۋشىلاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋىن قاداعالادىق. ول ءۇشىن ءبىز 10 مىڭعا جۋىق بايقاۋشىنى وقىتتىق, ولار ءۇشىن ۇيرەتۋشىلىك ماتەريالدار كەشەنىن شىعاردىق. ونىڭ سىرتىندا بۇكىل سايلاۋ ۇدەرىسى بويىنا كوميسسيا اقپاراتتىق باعدارلامالارعا, تەلەحابارلارعا, ينتەرنەت-جاريالانىمدارعا, باسپا باق-تار ماتەريالدارىنا مونيتورينگتى جۇزەگە اسىردى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قازاقستانداعى وسى جولعى سايلاۋدىڭ بارىنشا ترانسپارەنتتى جانە اشىق, بۇكىل زاڭناما نورمالارىن ساقتاي وتىرىپ وتۋىنە بارلىق كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمسادىق.
سايلاۋ ءوتتى. سايلاۋشىلاردىڭ قاتىسۋى وتە جوعارى بولدى. وعان سەبەپ تە بار: سايلاۋشى داۋىس بەرۋگە سايلاۋ ۋچاسكەسىندە زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن قاداعالايتىن تاۋەلسىز قۇرىلىمنىڭ بار ەكەنىنە دەگەن سەنىممەن كەلەدى. بۇل جاعداي ءبىزدىڭ كوميسسيا جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى تۋرالى ايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەكىنشىدەن, ءبىز ايتارلىقتاي زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى كورگەن جوقپىز. بۇل دا جاقسى كورسەتكىش. تيىمدىلىك تىركەلگەن بۇرمالاۋلار سانىمەن ولشەنبەيدى. ودان دا گورى بۇرمالاۋدىڭ بولماۋى نەمەسە مەيلىنشە از كورىنىس تابۋى كوميسسيانىڭ جاقسى جۇمىسىن كورسەتەدى.
بولىپ وتكەن پارلامەنت ءماجىلىسى سايلاۋى قىسقا مەرزىم ىشىندە ساياسي ەليتاعا, توپ-مەنەدجەرلەرگە روتاتسيا جۇرگىزۋگە, سول ارقىلى تەرەڭ ەكونوميكالىق رەفورمالاردى باستاۋعا جاعداي جاسايدى دەپ ويلايمىن. ەل الدىنا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جۇيەگە كوشۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر. ونى شەشۋ ءۇشىن جاڭا كرەاتيۆتى باسقارۋشىلار, ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان تەرەڭ قۇرىلىمدىق رەفورمالاردى جاساۋعا قابىلەتتى توپ-مەنەدجەرلەر قاجەت.
يۋليا ياكۋپباەۆا,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– 20 ناۋرىزدا قازاقستاندا پارلامەنت ءماجىلىسى مەن ءماسليحاتتار سايلاۋى ءوتتى. قازاقستاندىقتار زاڭ شىعارۋشى ورگان مەن جەرگىلىكتى ماسليحاتتارعا ءوز وكىلدەرىن سايلادى.
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى بولا وتىرىپ, مەن سايلاۋالدى باسەكە شەڭبەرىندە جانە تىكەلەي سايلاۋ بارىسىندا زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىم. ءوز جۇمىسىمنىڭ نەگىزىندە, سونداي-اق, ءوز ارىپتەستەرىمنىڭ بايقاۋلارىن ەسكەرە وتىرىپ, سايلاۋ ءادىل جانە اشىق ءوتتى دەپ مالىمدەيمىن.
كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جۇمىسى بۇكىل سايلاۋ ۇدەرىسىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋدى قاراستىردى. ىسكە بارىنشا جاۋاپكەرشىلىكپەن كەلە وتىرىپ, ءبىز ەلدىڭ بۇكىل اۋماعىندا كونستيتۋتسيا نورمالارىنىڭ جانە سايلاۋ زاڭنامالارىنىڭ ساقتالۋىن قاداعالادىق. اتاپ ايتقاندا, ءبىز اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىمەن كەزدەستىك, كەيبىر سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە بولىپ سايلاۋشىلار ءتىزىمىن تەكسەردىك, پارتيالار شتابتارىمەن كەزدەستىك, باق-تارعا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزدىك. وسى ءىس-قيمىلداردىڭ ءبارى بۇكىل سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ بارىنشا اشىق ءارى ءادىل بولۋىنا باعىتتالدى. ال 20 ناۋرىزداعى سايلاۋ ەڭ جوعارى دەموكراتيالىق دەڭگەيدە ءوتتى.
ءسوزىمنىڭ قورىتىندىسىندا 2016 جىلعى سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنا جاۋاپتى جانە ساپالى جۇمىستارى ءۇشىن شىنايى العىس سەزىمىن بىلدىرگىم كەلەدى.
جانارا بايجولدينوۆا,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– ءبىرىنشى كەزەكتە سبرقك جۇمىسىنا قاتىسۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن جانە قىزىقتى ءتاجىريبە بولعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. سبرقك-ءنىڭ قازاقستانداعى سايلاۋدى بايقاۋدا ونداعان جىلدان استام تاجىريبەسى بار.
سبرقك بارلىق سايلاۋ ناۋقاندارىنا قاتىستى, ونىڭ جۇمىسى مەن ۇسىنىمدامالارى سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ جاقسارۋىنا جاعداي جاسادى.
بولىپ وتكەن ءماجىلىس جانە ءماسليحاتتار سايلاۋى پرەزيدەنتتىڭ ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ جاڭا ساتىسى الدىندا كەزەكتى بەلەستى تياناقتادى. جاڭا سايلانعان دەپۋتاتتار كورپۋسى الدىندا ۇلكەن مىندەتتەر تۇر.
بۇتىندەي العاندا, سايلاۋعا ۇيىمداستىرۋ, ىرعاقتىلىق, باسەكەلەستىك تۇرعىدا باعا بەرە وتىرىپ, ول جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى دەگەندى بەرىك سەنىممەن ايتا الامىن. ول دەپۋتاتتىققا كانديداتتاردىڭ دا, سايلاۋشىلاردىڭ دا جوعارى ساياسي مادەنيەتىمەن ەرەكشەلەنەدى. ءبىزدىڭ كوميسسيا ەلەۋلى بۇرمالاۋشىلىقتاردى تىركەگەن جوق, ساياسي پارتيالار مەن ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردىڭ ۇگىت ناۋقانى ەلدىڭ سايلاۋ زاڭنامالارىنا سايكەس ءوتتى.
سۇلتان قاليەۆ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– بولىپ وتكەن سايلاۋ, مەنىڭ پايىمداۋىمشا, قازاقستاننىڭ ساياسي جانە ازاماتتىق ينستيتۋتتارىنىڭ جەتىلگەندىگى مەن تۇراقتىلىعىنىڭ دالەلى بولىپ تابىلادى. ءبىزدىڭ ءبارىمىز دە ماجىلىستەگى جانە رەسپۋبليكا ماسليحاتتارىنداعى ورىن ءۇشىن ساياسي پارتيالاردىڭ قانداي دا ءبىر «لاس» تەحنولوگيالارسىز, قارا پيارسىز ءمولدىر, باسەكەلەستىكتە وتكەن كۇرەسىنىڭ كۋاسى بولدىق. سايلاۋ ناۋقانى ىرعاقتى ءوتتى. ءبىزدىڭ كوميسسيا ساياسي پارتيالاردىڭ ۇگىت ناۋقانىن مۇقيات قاداعالادى, سوندىقتان مەن كانديداتتار ءۇشىن باق-قا تەڭ قولجەتىمدىلىك قامتاماسىز ەتىلدى دەپ سەنىممەن ايتا الامىن.
سونىمەن بىرگە, سبرقك بايقاۋشىلاردى دايىنداۋدا جانە وقىتۋدا ۇلكەن جۇمىستار جۇرگىزدى. سبرقك بايقاۋشىلارى داۋىس بەرۋ كۇنى ەلدىڭ بارلىق سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە بولىپ, زاڭنامانىڭ بارلىق نورمالارىنا جانە حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلگەن بۇكىل سايلاۋ پروتسەدۋرالارىنا قاداعالاۋ جاسادىق.
بارلىق دەڭگەيدەگى سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ بارلىق ساتىلارىندا وراسان زور جۇمىستار جۇرگىزگەنىن اتاپ كورسەتۋ قاجەت.
بۇتىندەي العاندا قر پارلامەنتى ءماجىلىسى مەن ءماسليحاتتار سايلاۋى ناۋقانى بارىسىندا ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالدى.
عۇمار گالەەۆ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ اقتوبە وبلىسى بويىنشا وڭىرلىك ورتالىعىنىڭ مۇشەسى:
پارلامەنت ءماجىلىسى جانە ءماسليحاتتار سايلاۋىنىڭ زاڭدى جانە ءادىل, جاريالىلىق جاعدايىندا اشىق ءوتۋى باستى نازاردا ۇستالعانى كورىنىپ تۇر. مەن «وقشاۋلىق سوعىس قيمىلدارىنا قاتىسۋشىلاردىڭ جاۋىنگەرلىك باۋىرلاستىعى» وبلىستىق قورىنىڭ قۇرىلتايشىسى رەتىندە كوپتەگەن قوعامدىق جۇمىستارعا اتسالىسىپ كەلەمىن. وسىمەن بەسىنشى رەت سايلاۋ ناۋقانىنا بايقاۋشى بولىپ وتىرمىن. شىندىعىندا, ءبىزدىڭ ەلدە سايلاۋ وتكىزۋدىڭ وزىندىك دەموكراتيالىق ءۇردىسى قالىپتاستى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى وبلىستىق ورتالىعىنىڭ بايقاۋشىلارىنىڭ دەنى بۇرىنعى وتكەن سايلاۋلارعا بايقاۋشى رەتىندە قاتىسقان تاجىريبەلى ادامدار – قوعامدىق ۇيىمدار وكىلدەرى, عالىمدار, وقىتۋشىلار بولىپ كەلەدى. بىزدەرگە الدىن الا ادىستەمەلىك قۇرالدار, جادىنامالار تاراتىلىپ, سايلاۋدى بايقاۋدىڭ ەرەجە-تالاپتارىن تاعى ءبىر ەسكە تۇسىردىك. بۇل وسى سايلاۋعا جاڭادان قاتىسىپ وتىرعان جاس بايقاۋشىلارعا كادىمگىدەي كومەك بولدى, ءبىز دە اقىل-كەڭەستەرىمىزدى ايتۋدامىز.
مەن №46 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە تاڭعى 6 ساعات 30 مينۋتتا كەلدىم. سونىڭ وزىندە ءبىراز سايلاۋشى جينالىپ قالعان ەكەن. ولاردىڭ بارلىعىنىڭ دا كوڭىلدەرى كوتەرىڭكى, جۇزدەرى جارقىن.
سايلاۋ ۋچاسكەسىندەگى احۋالدىڭ ءوزى ادامدى قاناتتاندىرادى. سايلاۋعا قاتىستى قۇجاتتار كورنەكى جەرگە ىلىنگەن. سايلاۋ ۋچاسكەسى ادەمى بەزەندىرىلگەن, كەڭ دە جارىق. اسقاقتاعان پاتريوتتىق اندەر, ادەمى ۇيىمداستىرىلعان ساۋدا سايلاۋشىلاردىڭ كوڭىلىنەن شىعۋدا.
ەڭ باستىسى, ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى ءوز مىندەتتەرىن جەتىك مەڭگەرگەن دەۋ ورىندى. سايلاۋشى كورىنگەننەن ولاردى تىزىمنەن تاۋىپ, سايلاۋ بيۋللەتەندەرىن تەز تابىستاپ, ىجداعاتتى قىزمەت كورسەتۋدە. سايلاۋشىلار اراسىنان رەنىشتى پىكىرلەر بولعان جوق. بايقاۋشىلارعا ارنايى ورىن ءبولىنىپ, ورىندىقتار قويىلعان. قىسىلىپ-قىمتىرىلىپ جاتقانداردى كورمەدىم. سايلاۋدىڭ مەرەكەلىك سالتاناتى كوزگە ۇرىپ تۇردى. سوندىقتان بولار سايلاۋشىلار بالالارىمەن, نەمەرەلەرىمەن كەلۋدە.
ءوزىم بايقاۋشى بولعان ۋچاسكەدە ەشقانداي ابىرجۋشىلىق, زاڭ بۇزۋشىلىق كورىنىستەرى بايقالمادى. بارلىعى «سايلاۋ تۋرالى» قر زاڭى اياسىندا جۇيەلى جۇرگىزىلىپ جاتتى. ءار پارتيانىڭ جانە حالىقارالىق بايقاۋشىلار, سونداي-اق, ۇمىتكەرلەردىڭ سەنىمدى وكىلدەرى سايلاۋدىڭ اشىق تا ءادىل ءوتىپ جاتقاندارىن ايتىپ, ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.
ءبىزدىڭ رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىك بويىنشا وبلىستا سايلاۋدىڭ ءادىل دە شىنايى ءوتۋىن 530 بايقاۋشى قاداعالادى. وبلىستىق شتابپەن بايلانىستا بولىپ, ءوزىمىز بولعان سايلاۋ ۋچساكەلەرىندەگى جاعدايدى ۇدايى حابارلاپ وتىردىق.
شىنى كەرەك, ءبىز ءوز دەڭگەيىمىزدە سايلاۋشىلاردىڭ وزدەرىنىڭ ازاماتتىق پارىزدارىن ادال اتقارۋلارىنا قولداۋ كورسەتتىك. سونداي-اق, سايلاۋ ۋچاسكەسىندەگى ساياسي ناۋقاننىڭ ۇيىمشىلدىقپەن وتۋىنە وزىندىك ۇلەسىمىزدى قوسۋعا تىرىستىق. ءبىر بايقاعانىم, تۇرعىنداردىڭ پارلامەنت ءماجىلىسى جانە ماسليحاتتارعا دەپۋتاتتاردى سايلاۋعا قاتىسۋعا دەگەن ۇلكەن قىزىعۋشىلىعى بايقالدى. مۇنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ سايلاۋشىلارىمىزدىڭ ساياسي ساۋاتتىلىعى مەن دەموكراتيالىق ۇردىستەردى يگەرگەنىن كورسەتەدى.
مەنى قۋانتاتىنى, سايلاۋشىلاردىڭ سونىڭ ىشىندە, جاستاردىڭ بەلسەندىلىگى دەر ەدىم. سونداي-اق, سايلاۋ ناۋقانىنىڭ ەشقانداي داۋ-دامايسىز سابىرلى ءوتىپ جاتقانىنا ريزا بولدىم. شىنى كەرەك, ءبىزدىڭ حالقىمىز ءوز ەلىنىڭ ەرتەڭىنە ەنجار قارامايتىنىن ايقىن اڭعارتتى. ءتىپتى, بالا-شاعاسىمەن كەلىپ داۋىس بەرىپ جاتقانداردى كورگەندە ادامداردىڭ سايلاۋدى ۇلكەن مەرەكە رەتىندە تۇسىنەتىنىنە كوز جەتكىزدىم.
اقتوبە وبلىسى.
دوسىباي شەرىمقۇلوۆ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا وڭىرلىك ورتالىعىنىڭ توراعاسى.
پارلامەنت ءماجىلىسى مەن جەرگىلىكتى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىن سايلاۋ كۇنى بۇكىل ەلىمىزدە سياقتى ءبىزدىڭ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ سايلاۋشىلارى دا وزدەرىنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن پايدالانا وتىرىپ ءوز ەركىمەن تاڭداۋ جاسادى.
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ وقو بويىنشا وڭىرلىك ورتالىعى سايلاۋدىڭ زاڭ اياسىندا تازا, اشىق جانە ءادىل وتۋىنە بارلىق جەردە باقىلاۋ جاساپ, بايقاۋشىلاردى وسىعان جۇمىلدىرا ءبىلدى. وبلىسىمىزدا 1074 سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ 1029-دا بايقاۋشىلار الدىن-الا بەلگىلەنىپ, ولارمەن سەمينار-ترەنينگتەر وتكىزىلدى. ورتالىقتاعى شتاب مۇشەلەرى 5 اۋداندا «بايقاۋشىلاردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى» تاقىرىبىندا سەمينار-ترەنينگ وتكىزدى. ال, قالعان جەرلەردە بايقاۋشىلار جەرگىلىكتى جاستار ورتالىقتارى باسشىلارىنىڭ كۇشىمەن وقىتىلدى. شتاب ءار بايقاۋشىعا «بايقاۋشىنىڭ كۇندەلىگى» مەن «ادىستەمەلىك قۇرال» جانە «جادىناما» كىتاپشالارىن دايىنداپ, بارلىعىنا تاراتىپ بەردى.
شتاب سونىمەن بىرگە, سايلاۋعا قاتىساتىن ساياسي پارتيالاردىڭ وڭىرلىك شتابتارىندا بولىپ, 75 سايلاۋ ۋچاسكەلەرىن ارالاپ شىقتى. 18 سايلاۋشىنىڭ اۋىزشا جانە جازباشا ارىز-شاعىمدارىنا جاۋاپ بەرىلدى جانە تۇسكەن ارىزداردى ءتيىستى ورگاندارعا, سايلاۋ كوميسسيالارىنا جىبەرىلىپ, ونىڭ زاڭدى شەشىمدەرىن تابۋىنا ىقپال جاسالىندى.
وبلىسىمىزدا جالپى 315 دەپۋتاتتىق ورىنعا 812 ۇمىتكەر ءتۇسىپ, 546 ۇمىتكەر جىبەرگەن كەمشىلىكتەرىنە وراي جارىس جولىنان شىعىپ قالدى.
سايلاۋ كۇنى بارلىق جەردە قوعامدىق ءتارتىپ ساقتالىپ, حالىقارالىق ۇيىمداردان كەلگەن سايلاۋشىلار ەلىمىزدەگى ساياسي ناۋقانعا وڭ باعاسىن بەردى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
ەرعالي وسمانوۆ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا وڭىرلىك ورتالىعىنىڭ مۇشەسى:
وسى جولعى سايلاۋ بارىسىن باقىلاپ ءجۇرىپ, حالىقتىڭ, اسىرەسە, سىر ءوڭىرى تۇرعىندارىنىڭ بولاشاعىنا بەي-جاي قارامايتىنىنا كوزىم جەتتى. ولاي دەۋگە سەبەپ بار. ماسەلەن, تاڭعى ساعات جەتىدەن باستاپ تۇسكە دەيىن قىزىلوردا قالاسىنا قاراستى بىرنەشە سايلاۋ ۋچاسكەسىن جانە تاسبوگەت, بەلىكول كەنتتەرىندەگى ۋچاسكەلەردى ارالادىم. بارلىعىندا داۋىس بەرۋگە كەلگەندەردىڭ قاراسى وتە كوپ. ءتىپتى حالىق كەزەكتە تۇردى. وكپەلەپ, نە رەنجىپ جۇرگەن ەشكىم جوق, كوڭىلدەرى كوتەرىڭكى, جۇزدەرى جارقىن.
سونىمەن بىرگە, سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى قوعامدىق شتابتىڭ مۇشەسى رەتىندە ماعان جاڭاقورعان, شيەلى, سىرداريا اۋداندارىنداعى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىن قاداعالاۋ جۇكتەلگەن بولاتىن. ول جاقتاعى وكىلدەرىمىزبەن ساعات سايىن حابارلاسىپ, جاعدايدى باقىلاپ, اقپارات الىپ وتىردىق. اۋداندار تاراپىنان ايتىلىپ جاتقان سىن-ەسكەرتپە نەمەسە الدەبىر زاڭ بۇزۋشىلىق جوق. مەملەكەتتىڭ بولاشاعىنا نەمقۇرايلى قارامايتىن ازاماتتاردىڭ بارلىعى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەلىپ, ءوز جۇرەك قالاۋلارىمەن تاڭداۋلارىن جاساپ, داۋىس بەردى.
جالپى, سايلاۋعا دەيىن اۋدانداردى ارالاپ, بايقاۋشىلارعا تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزدىك. بارلىعى سايلاۋدىڭ زاڭدىلىعىنا قانىقتى. ەندى سول تالاپ ءوز دارەجەسىندە ورىندالىپ وتىر. جۇمىسىمىزدا ەشبىر كەدەرگى كەزدەسكەن جوق.
قىزىلوردا.
ادىلعازى ەسمۇرزانوۆ,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ الماتى وبلىسى بويىنشا وڭىرلىك ورتالىعىنىڭ توراعاسى.
جەتىسۋ جەرىندە دە پارلامەنت ءماجىلىسى مەن ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋى اشىق ءارى جاريالى تۇردە ءوتتى. ازاماتتار كونستيتۋتسيالىق قۇقىعىنا ساي ءوز تاڭداۋلارىن جاسادى. زاڭدىلىقتى باقىلاۋ بارىسىندا الماتى وبلىسىندا 931 سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ ارقايسىسىندا جەكە بايقاۋشىمىز ءتول مىندەتتەرىن اتقاردى. ەلىمىزدەگىدەي سايلاۋدىڭ ءبىزدىڭ وبلىسىمىزدا دا جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلۋىنە قوعامدىق نەگىزدە قۇرىلعان كوميسسيالاردىڭ دا قوسقان ۇلەسى زور. مىسالعا, ءبىزدىڭ فيليال تاراپىنان اتقارىلعان جۇمىسقا توقتالساق, اۋەلگى كەزەكتە تالدىقورعان قالاسىنداعى 51 بايقاۋشىنىڭ باسىن قوسقان سەمينار وتكىزدىك. سونىمەن قاتار, وبلىس ورتالىعىنا جاقىن ورنالاسقان ەسكەلدى, كوكسۋ, قاراتال اۋداندارى مەن تەكەلى قالاسىنان قۇرالعان 124 بايقاۋشىلارمەن كوشپەلى سەمينار وتكىزگەنىمىز تاعى بار. سونداي-اق, وبلىستىق اكىمدىكتىڭ كىشى زالىندا ون-لاين رەجىمىندەگى بەينەسەميناردا 881 بايقاۋشىنىڭ باسىن قوسىپ, سايلاۋ زاڭدىلىقتارىن تاپتىشتەي تۇسىندىرگەنبىز. قوعامدىق نەگىزدە جۇمىس ىستەيتىن ءار بايقاۋشىعا 20 ناۋرىز كۇنى تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن سايلاۋ ۋچاسكەسىندە بولعانى ءۇشىن ءبىر كۇنگە 4 مىڭ تەڭگەدەن اقى تولەندى. سايلاۋ زاڭناماسى بويىنشا ءار سايلاۋشىنىڭ جەكە كۋالىگىنىڭ تۇپنۇسقاسىن كورگەن سوڭ عانا ءبىر دانا بيۋللەتەن بەرىلدى. بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا ءار سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ توراعاسىمەن تەلەفون ارقىلى حابارلاسىپ, جاعدايدى قاداعالاپ وتىردىق. تۇتاستاي العاندا, الدىن الا تىنباي ىستەگەن جۇمىسىمىز بۇل كۇنى مارەسىنە جەتتى. تىنىشتىق بولدى. ەڭ باستىسى, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتىق مادەنيەتى جاقسى دامىعاندىعىن, ياعني زاڭدى ءبىلۋ, سىيلاۋ, قۇرمەتتەۋ سەكىلدى قۇندىلىقتاردىڭ ساقتالعانىنا كوزىمىز جەتتى. ءسويتىپ, ەل بىرلىگى نىعايا ءتۇستى دەۋگە نەگىز بار.
مۋنيرا ابۋلوۆا,
سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا وڭىرلىك ورتالىعىنىڭ مۇشەسى:
ەڭ الدىمەن, سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ ايماقتاعى ۇيىمى رەتىندە تاۋەلسىز بايقاۋشىلاردى دايىندادىق. سايلاۋ كەزەڭىندە سۇيەنەتىن زاڭنامالار, بايقاۋشىلار قۇقىعى, ورىن الۋى مۇمكىن زاڭبۇزۋشىلىق پەن قۇجاتتاردىڭ تولتىرىلۋى سىندى كوپتەگەن ساۋالدارعا ءازىر بولۋى ءۇشىن بايقاۋشىلار ارنايى سەمينارلاردا بۇل بارلىق قالالار مەن اۋدانداردى قامتىدى. سونىڭ ناتيجەسىندە وبلىستاعى ءار سايلاۋ ۋچاسكەسىندە تاۋەلسىز بايقاۋشىلار جۇمىس ىستەدى. ءماجىلىس پەن ءماسليحات سايلاۋلارى بارىسىندا بايقاۋشىلارمەن تۇراقتى حابارلاسىپ وتىردىق. ولار مۇنداي جۇمىستى كۇندە اتقارىپ جۇرمەگەندىكتەن, زاڭنامالىق تۇرعىدا ءدۇدامال بولىپ قالۋى مۇمكىن ماسەلەلەردى شتابقا جەتكىزىپ, ءتيىستى كەڭەستەرىن الىپ وتىردى. وڭىردە زاڭ بۇزۋشىلىق تۋرالى حاتتامالار تولتىرىلعان جوق.
بۇرىنعى سايلاۋ ناۋقاندارىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار اتىنان بايقاۋشى بولىپ جۇمىس ىستەگەندىكتەن, بيىلعى سايلاۋدىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعانىن اتاپ ايتۋعا بولادى. ويتكەنى, ءتۇرلى ساياسي پارتيالار مەن ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋشىلاردىڭ سەنىمدى وكىلدەرى, كوپتەگەن ۇيىمداردان كەلگەن بايقاۋشىلار اراسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك, سەنىم ورنادى. اعىمداعى سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ ادىلەتتىلىگى دە وسىندا جاتىر.
وسكەمەن.
