دىنارالىق تۇسىنىستىك بولمايىنشا ىنتىماق جوق

سوڭعى كەزدە كوپ جەردەگى قانتوگىستى شيەلەنىستەر مەن قاقتىعىستاردىڭ نەگىزىندە دىنارالىق تۇسىنىسپەۋشىلىك جات­قانى انىق جانە ول جيىلەپ بارادى. ءبىر ەلدىڭ حالقى ۇلىستارعا, دىنگە ءبولىنىپ, ءبىر-بىرىنە قارسى تۇرىپ, ءب ۇلىنىپ جاتادى. ودان ەلدىڭ, ۇلتتىڭ بەرەكەسى كەتەدى. باسىن اشىپ ايتاتىن ءبىر جاي: بۇعان ەڭ الدى­مەن ساياسي ۇپاي جيناعىسى كەلەتىن جەكە تۇل­عالار مەن بەل­گىلى ءبىر توپتار مۇددەلى. ءوز­دەرىنىڭ جو­سىق­­سىز مۇددەلە­رىن ولار حالىقتىڭ مۇددەسىنەن جوعارى قويىپ, ولاردىڭ ارا­سىنا ىرىتكى سالادى, ەلدىڭ ىن­تىماعىن بۇ­زادى. بۇدان زيان شەگەتىن بۇ­قارا حالىق, بەرەكەسى كەتەتىن مەملەكەت. بۇل بۇگىنگى كۇننىڭ عانا كەسا­پاتى ەمەس, بۇرىننان بار. ءبىر ءدىندى ۇران ەتىپ ۇستاپ, ەكىنشى ەلگە شاپقىنشىلىق جاسا­عانعا تاريحتا مىسال كوپ. ءتىپتى ءبىر ءدىننىڭ ەكى تار­ماعىنىڭ ارا­سىنداعى قانقۇي­لى قاقتىعىس قازىرگە دەيىن جالعا­سىپ جاتىر. وعان مىسال – حريس­تيان­دىق­تاعى پروتەستانتتار مەن كاتو­ليكتەردىڭ, يسلامداعى ءسۇننيت­تەر مەن شيتتەردىڭ قاقتى­عى­سى­نان قانشاما ادام قۇربان بولدى. ال ءبىر ۇلتتىڭ ءارتۇرلى ءدىندى ۇستانعان قاۋىمدارى اراسىن­داعى قاقتىعىس تا جەتەرلىك. وسى جاڭا جىلدىڭ قارسا­ڭىندا جانە جىل باستالعان سوڭ دا ءدىني نەگىزدە ءبىرشاما قاق­تىعىستار بولىپ, ول الەم جۇرت­شىلىعىنىڭ نازارىن اۋدار­دى. ەڭ الدىمەن تۇراقتىلىعى جو­عارى دەيتىن ەگيپەتتەگى وقيعا بۇل ەلدى عانا ەمەس, ەۋروپانى دۇرلىكتىردى. ەگيپەتتەگى حالىق­تىڭ 10 پايىزى – كوپت-حريس­تياندار. ولاردىڭ شىركەۋىندە جارىلىس بولىپ, ودان ءبىراز ادام قازا تاپتى. وعان قارسى­لىق رەتىندە ەلدىڭ ءىرى قالا­لا­رىن­دا كوپت-حريستيان جاس­تا­رىنىڭ قار­سى­لىق اكتسيالارى ءوتتى. ەۋروپا­نىڭ ءبىرشاما ەل­دەرى دە بۇعان بايلا­نىس­تى مالىمدەمەلەر جا­سادى. ولار مۇ­­نى ءدىن ەركىندىگىنە قارسى ارەكەت دەپ سي­پاتتادى. ارينە, ەگيپەت ۇكىمەتىن ەكس­ترە­ميستەر­دىڭ ارە­كەتى ءۇشىن ايىپ­تاۋ دا قيىن. ولار سول ەكسترەميست-ارانداتۋشىلاردى اۋىزدىقتاۋدا قاتاڭ شارالارعا دا باردى, ولار­دىڭ ۇيىمدارىنا تىي­ىم سالعان. بالكىم, ەل ۇكىمەتىن كون­فەس­سيا­ارالىق ىن­تى­ماقتى ورنىق­تى­را المادى,  دەپ كىنالاۋعا بولار. ال بۇل ەلدىڭ وڭتۇستىگىندەگى كورشىسى سۋدانداعى جاعداي مۇلدە وزگەشە. مۇندا كونفەس­سياارالىق قاقتىعىس ۇلتتىق سيپات الىپ وتىر. بەلگىلى دارەجەدە وعان ەل بيلىگىنىڭ دە قاتىسى بار. وندا ەكسترەميستىك كۇشتەر اشىق ارەكەت جاسايدى. ەلدىڭ وڭتۇستىك حريستياندار ءومىر سۇرەتىن ايما­عىندا شاري­عات زاڭىن ەنگىزۋ حا­لىقتىڭ قارسىلىعىن تۋدىردى. ونىڭ اقى­رى ەلدىڭ بولىنۋىنە اپارىپ سوقتى­راتىن سىڭايلى. قازىرگى جاعدايدا كوپ ءنا­سىلدى, كوپ ۇلىستى, ارقالاي ءدىندى ۇستا­ناتىن افريكا قۇرلىعى مەملەكەت­تەرىنىڭ كوبىندە ءدىن­ارا­لىق قارىم-قاتىناس ايرىق­شا پروبلەماعا اي­نالدى. قاق­تى­عىستار ءجيى ۇشىرا­سادى. كۇنى كەشە قۇرلىقتاعى ەڭ حالقى كوپ ەل – نيگەريادا ءدىن­ارالىق قاقتىعىس بۇرق ەتە قالىپ, ودان 11 ادام قازا تاپ­تى. بيلىكتەگىلەر بىلتىرعىداي بۇل قاقتىعىس تەرەڭدەپ كەتپەسە ەكەن دەپ تىلەيدى. سوندا 500 ادام قازا تاپقان. جاقىندا ريم پاپاسى بەنەديكت ءحVى-نىڭ دۇنيە ءجۇزى ءدىن باسشىلارىنىڭ كەڭەسىن وتكىزۋ جونىندە ۇسىنىس جاساۋى ءبىزدىڭ ەلىمىز باس بولعان يگى ىستەردىڭ جالعاسىنداي كورىنەدى.