14 قاڭتار, 2011

الماتىداعى الاۋ ەندى ەلىمىز وبلىستارىنا قاراي جول تارتپاق

7 مين
وقۋ ءۇشىن

ازيادا دوداسىنىڭ ءدۇبىرى جا­قىنداپ كەلە جاتقانىن ەل ەندى, مىنە, انىق سەزىنە باستادى. سپورت دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن بۇقارا وليمپيادا اتاۋلىنىڭ ءبارى الاۋدىڭ تۇتانۋىمەن تۇساۋ­ىن كەسەتىنىن بىلەدى. الايدا, ازيا ويىن­دارىنىڭ تاريحىندا وسى شارا الاۋىنىڭ ەستافەتاسى تۇڭعىش رەت قازاقستاندا ۇيىم­داس­تىرىل­عانىن ەكىنىڭ ءبىرى بىلە بەرمەس. الدىڭعى كۇنى ءال-كۋۆەيت قا­لا­سىندا تۇتانعان الاۋ الاتاۋ باۋرايىنداعى الماتىعا دا كەلىپ جەتتى. وڭتۇستىك استاناداعى بارشا باق وكىلدەرى سارسەنبىنىڭ ساتىندە الماتى حالىقارالىق اۋەجايىنان وسى الاۋدى كۇتىپ الدى. ازيادا الاۋى ەلىمىزدەگى تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى تەمىرحان دوسمۇحامبەتوۆكە تاپسى­رىلعان ەدى. ول ارناۋلى اۋە كەمەسىمەن جەتكىزىلگەن بۇل اماناتتى الماتى قا­لاسىنىڭ اكىمى احمەتجان ەسى­موۆتىڭ قولىنا ۇستاتتى. – الاۋ الماتىعا كەلدى! بۇل وتە قۋانىشتى ءارى نىشاندى وقي­عا. ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا وتەتىن ازيادا شەرۋى ءدال وسى قالادان باستاۋ العالى تۇر. ول ءبىر جاعىنان ۇلكەن ابىروي بولسا, ەكىنشى جاعىنان ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك, – دەدى قالا اكىمى جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا. قالا اكىمى ازياداعا ال­ماتى­­نىڭ بارىن سالىپ دايىن­دا­لىپ جاتقانىن, سپورت كەشەن­دەرىنىڭ ەسكىسى جوندەلىپ, جاڭاسى سالى­نىپ, قىسقى وليمپيا ويىن­­دارى باستالاتىن كۇنگە ساقاداي ساي تۇرعانىن قىسقاشا بايانداپ ءوتتى. وسىلايشا, سالتاناتتى وقي­عا­­لار لەگى باستالىپ تا كەتتى. ال­ماتىنىڭ اۋا رايى دا بۇل كۇنى كەلىستى شاراعا بولىس­قانداي, قاڭ­تار­دىڭ قاق ورتاسى بولسا دا, جاي­ماشۋاقتانىپ شىعا كەلدى. حا­لىق­ارالىق شاڭعى ءترامپلينى كەشەنىندە ءبىرىنشى فاكەلدى ال­ماتى قالاسىنىڭ اكىمى تۇتاتىپ, ونى ورىنباسارى سەرىك سەي­دۋ­مانوۆقا تابىستادى. وسىدان كەيىن ازيادا الاۋىن الىپ جۇرۋگە لايىقتى دەپ تابىلعان 80 ادام كەزەگىمەن قالا­نىڭ ورتالىعىنا قاراي بەتتەدى. 11,7 شاقىرىمعا سوزىلعان شەرۋدىڭ ءون بويىندا 30 شاقتى كورنەكتى سپورت مايتالما­نىن, الاۋ­دى الىپ ءجۇرۋ ابىرويى بۇيىرعان ازامات­تاردى, سپورتقا عۇمىرىن ارناعان جاتتىقتىرۋ­شىلاردى قالالىقتار قولپاشپەن قارسى الىپ وتىردى. الماتىداعى الاۋ ەستافەتاسى «استانا» الاڭىنا دەيىن جالعا­سىپ, سالتاناتتى شەرۋ ۇلكەن كونتسەرت پەن وتشاشۋلارعا ۇلاستى. الماتىدان كەيىن الاۋ تارازعا تارتاتىن بولادى. 30 قاڭتارعا دەيىن ازيادا الاۋى ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىس ورتا­لىقتارىندا تۇتانىپ, 1020 ادام ونى كەزەگىمەن الىپ جۇرەتىن بولادى. مۇنداي ابىرويعا وبلىستاردان – 60, ال استانا قالاسىنان 100 ادام ىرىكتەلگەن. ايناش ەسالي, سۋرەتتەردى تۇسىرگەن  بەرسىنبەك سارسەنوۆ. الماتى.

جامبىل جەرىنە جەتتى

تاراز – ەلىمىزدەگى ەڭ ەجەلگى تاريحي شاھار عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, داڭق­­تى بوكسشىلار س.قو­ناق­باەۆ, ب.ءجۇمادىلوۆ, ە.ىبى­­­رايى­موۆ, ب.نيازىمبەتوۆ, م.ءما­­زىم­­­باەۆ, ب.ارتاەۆ ءجا­نە اتاقتى بالۋاندار ا.مۇ­سا­­­ب­ەكوۆ, ي.بايرامۋكوۆ, س.جار­­­­تىباەۆ سياق­تى وليم­­­پيادا, ازيا ويىن­دارى مەن  الەم, ەۋروپا چەمپيونات­تارىندا توپ جارعان تاعى باسقا دا كوپتەگەن سپورت­شىلاردى ءتار­بيەلەپ ءوسىر­گەن قۇتتى بەسىك. ول, سونى­مەن بىرگە, جاعراپيا­لىق جا­عى­نان ۇلى جىبەك جو­لى­نىڭ بو­يىن­داعى الاۋ وتى لاپىل­داپ وتەتىن ال­عاش­قى وبلىس ور­تالىق­تارى­نىڭ ءبىرى. سون­­دىقتان بولار, ءVىى قىس­قى ازيا ويىن­دارىنىڭ الاۋى ال­ماتىنى ارالاپ وتكەن­نەن كەيىن ارنايى ۇشاقپەن بىردەن جامبىل وبلى­سى­نىڭ ورتا­لىعى – تاراز قالا­سىنا جەتكىزىلدى. كەشە ساعات 12:00-دە وبلىس اكىمى قانات بوزىمباەۆ ازيادا الاۋىن قولىنا الىپ, قازاقستان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ساياباعىنان تولە بي داڭ­عى­لىنا ءتۇستى. جاس كەزىندە سپورتپەن شۇ­عىل­دانىپ, رينگ قۇپياسىن مەڭگەرۋ ءۇشىن ءبىراز تەر توككەن وبلىس باسشىسىنا اۋدەم جەردى جۇگىرىپ ءوتۋ قازىر دە قيىن ەمەس. ول وزىنە بەكىتىلگەن باعىت بويىن­داعى قا­شىقتىقتى سەرگەك قيمىل­مەن ەڭسە­رىپ, ەجەلگى ساقتاردىڭ شىراعدانى بەينەسىندە جاسالعان الاۋدى كەلەسى ەستافەتاشىعا تا­بىس ەتتى. كاسىپقوي بوكستان الەم چەم­پيونى مارات مازىمباەۆ وبلىس اكىمىنەن الاۋدى العاندا كوشە بويىنداعى قالا تۇرىندارى, ستۋدەنتتەر, وقۋشىلار, مەكەمە باس­شى­لارى مەن قىزمەتكەرلەرى قۋا­نىشتان قولدارىنداعى جالاۋ­­شالاردى بۇلعاپ, جىگەر جانيتىن ۇرانعا باستى. «العا, قازاقستان!» دەگەن ۇنمەن بىرگە اسپانعا اتىل­عان ءتۇرلى-ءتۇستى قاعاز فاكەلدەر جەرگە شاشۋ بولىپ شاشىلدى. ءۇشىنشى الاۋگەر ە.ايعا­ليەۆا – ۇلكەن سپورتتاعى داڭقتى جولى ەندى باستالىپ كەلە جاتقان جاس. بۇگىندە الماتى قالاسىندا وقىپ, جاتتىعۋ جاساپ جانە ۇلكەن جا­رىس­تاردان ولجالى ورالىپ ءجۇر­گەن ول تارازدىق­تاردىڭ ۇكىلى ءۇمى­تى. وليمپيادا مەن الەم چەم­پيوناتىنىڭ جەڭى­سىنەن ءۇمىتتى ون سەگىز جاستاعى سۋدا ءجۇزۋ سپورتى­نىڭ ساڭلاعى ەل­ميرا ەكى ءجۇز مەتر قاشىقتىقتى ەلىكتىڭ ەركە لاعىنداي ەركىن جۇگىرىپ ءوتىپ, قولىنداعى الاۋدى ا.اشىموۆكە تابىستادى. حالقىنا «قىز جىبەك», «اتاماننىڭ اقى­رى», «ترانس­ىبىر ەكسپرەسى» اتتى تاماشا فيلمدەردەگى سۇيىكتى قا­ھار­ماندارىمەن قۇرمەتتى اتاقتى اكتەر دە ءبىر كەزدەرى جامبىل وبلى­سىنان تۇلەپ ۇشقان بولاتىن. سون­دىقتان بولار, ونىڭ الاۋدى ءبىر سپورتشىدان الىپ, ەكىنشى سپورت­شىعا تابىس­تاعان كەزىن تاستۇلەك­تەرىنىڭ قانات قاعىسىن بايقاپ, ءسات ساپار تىلەپ, باتا بەرگەن اتا قىرانعا تەڭەدىك. الاۋ الىپ جۇگىرۋ, جالپى, ءار ەلدە ءار ءتۇرلى وتەدى دەگەنمەن, ونىڭ نەگىزگى وزەگى ۇلتتىق سالت-داستۇرگە  تابان تىرەيتىنى بەلگىلى. تاراز قالاسىنىڭ جامبىل جانە تولە بي داڭعىلدارىنىڭ قيى­لى­سىن­دا ءVىى قىسقى ازيا ويىندارى­نىڭ الاۋى – «اۋليەاتا» كوكبورى كلۋبى­نىڭ سايىپقىران-شاباندوز­دارى­­نىڭ قارۋلى قولىنا ءتيدى. بۇل كوماندا مۇشەلەرى ەلىمىزدەگى ەڭ ۇزدىك كوك­پارشىلاردان ەكەنى بەلگىلى. الاۋ­دى قولىنا نىق ۇستاعان كوك­پار­­شىلار كوشباسشىسى ن.مو­مىنوۆ  باستاعان سالتاتتى شاباندوزدار سالتاناتى ەستافەتا سالتاناتىنا ۇلتتىق رەڭك بەرىپ, ءسانىن اسىرا ءتۇستى. سونداي-اق, الاۋدى كوكپار­شى­لاردىڭ قولى­نان تۇيە بالۋان, ءوزى دە نار تۇل­عالى سپورتشى  ب. ىستىباەۆتىڭ قابىلداپ الۋى ما­عىنالىق جا­عى­نان ۇيلەسىپ تۇردى. بۇدان كەيىن جۇرت الدى­نان الاۋ ۇستاپ ءوتۋ باقىتىنا يە بولعان باپكەرلەر مەن سپورت­شى­لار م.جاحيتوۆ, ا.مۇسا­بە­كوۆ, ە.سمەتوۆ, ب.نيا­زىم­­بە­توۆ­كە ءتيدى. الاۋ ەستافەتاسىنىڭ ءتۇس قاي­تا باستالعان ەكىنشى كەزەڭىن سيدنەي وليمپياداسىنىڭ كۇمىس ءجۇل­دە­گەرى يسلام بايرامۋكوۆ جىر الى­بى جامبىل جاباەۆتىڭ ەسكەرتكىشىنەن باستادى. وسى­لايشا جال­عاس­قان ەستافەتا ءسان-سالتا­نا­تى ال­پىسىنشى, ياعني وب­لىستىڭ ەڭ باستى  الاۋگەرى, اتاق­تى بوكس­شى, اتلانتا جانە سيدنەي وليم­پيا­دالارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, حيۋستوندا (اقش) وتكەن الەم چەمپيو­ناتىنىڭ جە­ڭىم­پازى بولات ءجۇمادىلوۆ سىن­دى بەرەنگە دە جەتىپ, ول قو­لىنداعى ءVىى قىسقى ازيا ويىن­دارىنىڭ الاۋىن اسىعا كۇتىپ تۇرعان وڭ­تۇستىك قازاقستان وب­لىسى وكىل­دەرى­نىڭ قولىنا «اسپاندا كۇن, جەر­دە ازيادا الاۋى سونبەسىن!» دەگەن اق تىلەكپەن تابىس ەتتى. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى, جامبىل وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار