12 قاڭتار, 2011

قۇلاقتى ەستىرتىپ, ءتىل بىتىرەتىن وپەراتسيا

16 مين
وقۋ ءۇشىن
سۇلۋ كوكشە. ول كىمدى دە بولسىن وزىنە تارتادى دا تۇ­رادى. قولى قالت ەتسە وسىندا كەلىپ ءبىر كەۋدە كەرىپ دەم الىپ كەتۋ ءار استانالىق ءۇشىن ارمان. ماشينەمىز «وق­جەتپەس» شي­پا­­جايىنىڭ الدىنا توقتاي قا­لىسىمەن-اق ەسىك الدىندا تۇر­عان ورتا بويلى, جىلى ءجۇزدى, اققۇبا كىسى كوزىمە وتتاي با­سىل­دى. بىلتىر بىرگە دەمالعانبىز. – و, رايىس اعا, ءبىزدى توسىپ تۇرسىز با؟, – دەيمىن قالجىڭداپ. – ساۋلەبەك, باۋىرىم, امان­سىڭ با, – دەپ جاتىر ول كىسى دە جىلى جىميىپ. اتىمدى ۇم­ىت­پاپتى. مەن بۇل كىسىمەن وسىمەن ءۇشىنشى رەت كەزدەسىپ وتىرمىن. ءاۋ باستا ەرعالي دەگەن كور­شىم­نىڭ ۇيىندە تانىس­قان­مىن. ونىڭ سالتانات دەگەن ءسۇپ-سۇيكىمدى كەلىن­شەگىنىڭ قاي­تىس بولعان اكە­سىنىڭ دوسى ءارى ۇستازى ەكەن. مامان­دىعى دارىگەر كورىنەدى. ول جولى جارقىلداسىپ اڭگى­مەلەسىپ, سونداي سىر الى­سا قوي­مادىق. تەك بىلتىر وسى شيپاجايدا كەزدەسىپ, بىرگە دەمال­عان­دا سوڭعى كۇندەرى عانا اڭگى­مە­مىز جاراسا باستاعان. سول سەزىم سۋى­ماپتى, بايىرعى تانىس­تار­داي قۇ­شاق­تاسىپ امانداستىق. رايىس اعامىز بىرتوعا, مىنەزى جۇمساق, بويىنان مادەنيەتى ەسىلىپ تۇرعان سونداي ءبىر ءسۇي­كىمدى ادام بولىپ شىقتى. «ءشىر­­كىن-اي, مەنىڭ اكەم بولسا عوي دەيتىن جان ەكەن», دەگەنى بار ءبىر دەمالۋشى ول كىسىنىڭ مىنەزىنە ايرىقشا ءسۇيسىنىپ. شى­نىندا دا ۇزاماي بۇل كىسى بۇكىل شيپاجايدىڭ سۇيىكتى اعا­سىنا اينالىپ جۇرە بەردى. بىلمەيتىنى جوق, قان­داي اڭگىمە ايتىلسا دا ءدانىن سول كىسى شا­عىپ, ءتۇيىنىن ءوزى تارقاتىپ وت­ىر­عانى. بار­عان سايىن ءبىر قى­رى كورىنەدى دە تۇ­را­دى. جات­قان ءبىر قازىنا. سويتە جۇرە قارا­پايىمدىلىعى كەرەمەت. دەم­الۋشى­لاردىڭ كو­ڭىلدى كەش­تە­رى­نىڭ بىرىندە ول كىسى قۇيقىل­جىتىپ بايان تارتىپ, مەن ءان سالىپ, بايگە الدىق. – ءسىز بۇل كىسىنى كوپتەن بەرى بىلەسىز بە؟ – دەدى بىردە شيپاجاي باسشىسى ستانيسلاۆ پشەنيچنىي. مەن ەندى عانا تا­نىسىپ جۇرگەنىمدى ايتتىم. – بۇل كىسى ۇلكەن ۇستازىمىز. وسى قازاقستانداعى لور دەپ اتالاتىن دارىگەر­لەردىڭ كوبىسى مىنا اعاڭىزدىڭ شاپانىنان شىق­قان. ناعىز اكادەميك, – دەدى سونسىن ايرىقشا ءبىر ماقتا­نىش­­پەن. – مىنا كىتاپ­شانى وقى­ساڭىز ءبىراز ماعلۇمات الاسىز. ول بەرگەن كىتاپشا اعامىز­دىڭ قىس­قاشا ومىرباياندىق وچ­ەر­كى ەكەن. ەڭ ءبىرىنشى تاڭ قال­عانىم رايىس قاجكەن ۇلى ءتو­لە­­­باەۆ عىلىم دوكتورلىعى مەن پروفەس­سورلىعىن بىلاي قوي­عاندا, شىنىمەن دە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەميا­سىنىڭ اكادەميگى ەك­ەن! سونىمەن بىرگە ول حا­لىقارالىق وتورينولارينگولوگيا اكادە­ميا­سىنىڭ, نيۋ-يورك عىلىم جانە ەۋروپا اكادە­ميالارىنىڭ دا اكادەميگى كو­رى­نەدى. كەمبريدج حالىق­ارالىق ينستيتۋ­تى­نىڭ قۇرمەت­تى پرو­فەس­سورى دەگەن اتاعى تاعى بار. ءارى قاراي وقىساق, قويشى ايتەۋىر, اعامىزدىڭ ءوز سالا­سىندا بىتىرمەگەن ءىسى, تىندىر­ماعان جۇمىسى, شىقپاعان شى­ڭى قالماپتى. ونىڭ قولىمەن بەس جۇزگە تارتا عىلىمي ەڭبەك, 16 مونوگرافيا جازىلعان. ول­ار­دىڭ كوبى تاياۋ شەتەلدى بىلاي قوي­عاندا, اقش, گەرمانيا, يسپانيا, جاپونيا, اۆستريا, ەگيپەت سياقتى وزىق ەلدەردە جا­رىق كورىپ, جوعارى باعاسىن الىپتى. جيىرماعا جۋىق كادىمگىدەي زاڭداستى­رىلىپ, پاتەنتتەلگەن ونەرتابىستارى تاعى بار. ونىڭ جەتەكشىلىگىمەن 14 دوكتورلىق جانە 37 كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعال­عان. الگى باس ءدا­رى­گەردىڭ: «بۇل كىسى ءبارى­مىز­دىڭ ۇستازىمىز», دەگەنىنىڭ ءجونى بار ەكەن. تۇتاس ءبىر عىلىمي ارميا عوي بۇل دەگەنىڭىز! بىلاي قاراعاندا «بەتەگەدەن بيىك, جۋساننان الاسا» وسى ءبىر سىپ-سىپايى اعامىز ەندى كوز الدىمدا اسقار تاۋداي ال­ىپقا اينالىپ شىعا كەلدى. جەتىم قوزىداي تۇرتىنشەكتەپ ءجۇ­رەتىن جۋرناليست ەمەسپىز بە, بۇل كىسىنىڭ ومىرىنە ەندى قىزى­عايىن دەدىم. قالاي دەگەنمەن دە كوكىرەك قازىناسىن اقتارا تۇسكەنىم ءجون. ۇزاماي ونىڭ دا رەتى كەلە كەتتى. «قىدىرىپ, تازا اۋا جۇتايىق», دەپ ءنومى­رىمىزگە اعامىزدىڭ ءوزى كەلدى. زايى­بىمىز ەكەۋىمىز اپىل-عۇپىل كيىنىپ ەرىپ جۇرە بەردىك. شيپاجايدىڭ جانىنداعى ايناكولدىڭ جاعاسىن جيەكتەي تارتىلعان قىدىرما جولدار بار. رەكەڭ سونىڭ ۇزاقتاۋ بىرىنە ءتۇسىپ, «ماعان ەرىڭدەر» دەگەندەي بىزگە ءبىر قاراپ, جورتا ءجو­نەلدى. قاۋساپ تۇرعان قاريا بول­ماسا دا ەگدە تارتقان, كاد­ىم­گى «دونەن شال». بىراق جەتكىزەر ەمەس. ودان ەداۋىر كىشى ءبىز ءا دەگەندە-اق القىنىپ قالدىق. – ءسىزدىڭ كىم ەكەنىڭىزدى ءبىراز بىلدىك. اسىرەسە, ۇلىبري­تانيا­دان شىعاتىن ءال­ەمدىك عىلىم بيىگىنە قول جەتكىزگەندەر عانا ىلىگەتىن «ءححى عاسىردىڭ اسا كورنەكتى عالىمدارى» ەنتسيكلو­پەدياسىنا ەنگەنىڭىز كەرەمەت ەكەن. مۇنداي تىزىمگە قازاق با­لاسىنىڭ ىلىگۋى بارىمىزگە ماقتا­نىش قوي, – دەيمىن ول كىسىنى اڭگىمەگە تارتىپ. ساۋمال اۋا. سىڭسىعان ور­مان. سىلق-سىلق كۇلگەن كول. سىلقىم تابيعات. وسى­نىڭ ءبارى اسەر ەتتى مە, اعامىز بۇل جولى اعىتىلىپ قويا بەردى. – حالىقارالىق عۇمىرنا­مالىق ورتا­لىق شىعاراتىن بۇل باسىلىم ەكى جىلدا ءبىر جارىق كورەدى ەكەن. ونىڭ بەتىنە زا­مانىمىزدىڭ ەڭ كورنەكتى عا­لىمدارى, ونىڭ ىشىندە مەديتسينا سالاسىنا دا ۇلكەن ۇلەس قوسقان عۇلامالار ەنگىزىلەتىنىنەن بۇرىننان قۇلاعدار ەدىم. شىنىمدى ايتسام, وسىنداي بۇكىل عىلىمي الەمگە تا­نىمال ەنتسيكلوپەديالىق باسى­لىمنان حات العانىمدا ءوزىم دە تاڭ-تاماشا بولدىم. «ءبىز ءسىزدىڭ ءومىر­بايانىڭىزبەن جەتە تانىس­تىق, – دەپ جازىلىپتى ول حاتتا. – ءسىز تەك عىلىممەن عانا اينالىسىپ قويماي, ەمدەۋ­مەن دە, پەداگو­گي­كالىق جۇمىسپەن دە شۇعىل­دا­نىپسىز. ءومىربايانىڭىزدى با­سى­لىمىمىزعا ەنگىزسەك, قالاي قارايسىز؟» جاڭا ءوزىڭ ايتقانداي ولاي بولىپ جاتسا ەلىمىزدىڭ اتى شىعىپ, ابىرويى بيىكتەي بەرمەي مە, ارينە, كەلىستىم. – ال ەندى, اعا, گرەكياداعى باياعى ءدۇ­نيەدەگى جەتى كەرە­مەتتىڭ ءبىرى – الىپ ءمۇسىن تۇرعان رودوس ارالىنان الىپ قايتقان التىن مەدالىڭىز تۋرالى ايتى­ڭىزشى؟ – ءيا, باس پەن مويىن حي­رۋر­گياسى وتورينلارينگولوگ­تەرى­نىڭ 5-ءشى ەۋروپالىق كونگرەسى جاڭاعى سەن ايتقان اتاقتى رودوس ارالىندا ءوتتى. ءتورت جىلدا ءبىر بولاتىن بۇل جيىنعا سول جولى دۇنيەجۇزىنەن 4,5 مىڭ دەلەگات قاتىستى. وندا مەدي­تسينانىڭ ءوزىمىز اينالىسىپ ءجۇر­گەن سالاسىنىڭ قازىرگى زا­مان­داعى ادامزات بالاسى قول جەتكىزىپ وتىر­عان جەتىستىكتەرى مەن ءتاجىري­بەلەرى ورتاعا سا­لىندى. ال كىلەڭ وسىنداي مىق­تىلاردىڭ ورتاسىنان سۋى­رى­لىپ شى­عىپ, مىناداي جوعارى ماراپات الامىن دەپ ءوزىم دە ويل­ا­عان جوق ەدىم. مەن مۇنداي اتاققا يە بولعان تمد ەلدەرى ىشىندەگى ءتورتىنشى ادام ەكەنمىن. سايىپ كەلگەندە بۇل دا ەلدىڭ ابىرويى عوي, قاراعىم. ماعان سول قاناعات. شەتەلدە جاڭا تانىلىپ كەلە جاتقان تاۋەلسىز وتانى­مىزدىڭ اتىن اتاتىپ, جاقسىلىق تۋىن جەلبىرەتۋگە سەپتەسىپ جۇرسەك, باسى جۇمىر پەندەگە بۇدان ارتىق قانداي باقىت كەرەك؟ مەنىڭ كوڭى­لىمدى مارقايتاتىن دا وسى. – اعاسى, ءوزىمىزدىڭ ەلىمىز بار, شەتەلدىكتەر بار, وسىن­شاما اتاقتار مەن ماراپات­تار­دى تەگىننەن تەگىن بەرمەيتىنى بەلگىلى عوي. وسى جاعىن اشىڭ­قىراپ ايتساڭىزشى. – ەندى ونىڭ ءبارىن سانامالاپ ايتىپ شىعۋدىڭ قاجەتى جوق شىعار. جانە ونى وسى عى­لىمنىڭ ارنايى مامانى بولماسا تۇسىنە قويۋ دا قيىن. مەنىڭ 20-عا جۋىق ونەرتا­بىس­تىق پاتەنتىم دە بار ەكەنىن ءوزىڭ دە ءبىلىپ تۇرسىڭ عوي. سولاردىڭ ءبارى دە قۇلاق, مۇرىن, تاماق اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋعا جانە جازۋعا, وسى عىلىمنىڭ دامۋىنا قوسىلعان ازدى-كوپتى ۇلەس ەكەنىن دۇنيەجۇزى عا­لىم­دارى مويىنداعانى راس. وتكەن جىلى كۇزدە ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت 8 ادامعا كوحلە­ار­لىق يمپلانتاتسيا جاسال­عانى­نان قۇلاعدار بولارسىڭ. مۇنى «عاسىر جاڭالىعى» دەپ باس­پاسوز بەتىندە دە, عى­لىمي ورتادا دا ۇلكەن باعا بەرىلدى. را­سىندا دا بۇل وپەراتسيا ءتىپتى وسىدان ون­شاقتى جىل بۇرىنعى دەڭگەيمەن پارىق­تا­عاننىڭ ءوز­ىن­دە فانتاستيكا ءتارىزدى كورى­نە­تىنى راس. مەن ساعان وسىنى عانا تۇسىندىرۋگە تىرىسىپ كورەيىن. جالپى قازاقتا «تاسكەرەڭ» دەگەن ءسوز بار عوي. ورىسشاسى – «گلۋحونەموي». بەتىن اۋلاق قىل­سىن, بۇل قازىرگى كۇنى ءبىرتالاي باۋىرلارىمىزدى ءمۇساپىر كۇي­گە ءتۇسىرىپ وتىرعان كەسەلدىڭ ءبىرى. مۇنداي جارىم­جان ادام­دار­دىڭ كوبەيگەنى سونداي, ءتىپتى تەلە­ديدارلاردىڭ وزىندە ولارعا ارناپ ارنايى سۋردواۋدارما جا­ساۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر­مىز ەمەس پە؟ جانە بۇل جال­عىز ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ەمەس, الەمنىڭ كوپ­شىلىك ەلدەرىنە ورتاق قاسىرەت. جالپى مۇنداي وپەراتسيالار رەسپۋبلي­كامىزدا, اتاپ ايتقاندا الماتىدا بىرنەشە جىلدان بەرى جاسالىپ كەلگەنى راس. بىراق ولاردىڭ ءبارىن شەتەلدىك ماماندار جا­ساي­تىن. ءوزىمىزدىڭ دارىگەرلەر بولسا مىق­تا­عان­دا وعان اسسيستەنت بو­لىپ قانا قاتىساتىن. ال استانا قالاسىنداعى ءوزىم قازىر قىزمەت اتقارىپ ءجۇر­گەن №1 اۋرۋحانادا جاسالعان مىنا وپەراتسيانى مەديتسينا عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى گۇل­ميرا مۇحاما­ديەۆا مەن وعان اسسيستەنت بولعان وتولارينگولوگيا كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى تالاپبەك اجەنوۆ ەكەۋى اتقا­رىپ شىقتى. جانە ات­قارعاندا قانداي, زەرگەرلىك ەپتىلىكتى قا­جەت ەتەتىن وسى ءبىر جۇمىستى ولار نەبارى ەكى ساعاتتا اياقتا­دى. ال شەتەلدە مۇنداي قيىن وپەراتسياعا ءتورت ساعاتقا دەيىن ۋاقىت كەتەدى. بۇل وتاشىلار يزرايل, اۆستريا سي­ياقتى ەلدەردە بولىپ, شەبەرلىكتەرىن شىڭ­داعان اسا تاجىريبەلى ادامدار, وپە­را­تسيا­نىڭ وتە ءساتتى ءوتۋى دە سوعان باي­لانىستى بول­سا كەرەك. ولاردىڭ ەكەۋى دە ءوزىمنىڭ ءشا­كىرتتەرىم ەكەنىن ماقتا­نىش­پەن ايتا الامىن. – سوندا الگى وپەراتسيادان كەيىن ادام بىردەن ەستىپ, سويلەپ كەتە مە؟ – جوق, ولاي ەمەس, ارينە. ەڭ الدىمەن, ادام اعزاسىنا ەنگىزىلەتىن الگى كوحلەارلىق يمپلانتانت دەگەننىڭ نە ەكەنىن اي­تايىن. قازىرگى ەستۋ قۇرالىن كەيبى­رەۋ­لەردىڭ قۇ­لاعىنان تالاي رەت كور­گەن بو­لارسىڭدار. سول كەز­دەرى ونىڭ ءوزى ۇلكەن جاڭالىق بو­لىپ ەسەپتەلەتىن. ال ءبىز ايتىپ وتىرعان ساندىق اپپاراتتىڭ ودان اي­ىرماسى جەر مەن كوكتەي. ەڭ باستىسى ول داۋىستى كۇ­شەيتىپ قانا قوي­ماي­دى, ءىس جۇزىندە ادام اعزا­سىنداعى سەمىپ قالعان ەستۋ رە­تسەپ­تور­لارىن الماستىرادى. كىش­كەنتاي عانا چيپ تۇرىندەگى ول قۇلاق ىشىنە اسقان ەپتىلىكپەن ەنگىزىلەدى دە ەلەكترلىك تول­قىن­دار ارقىلى ەستۋ جۇيكەسىنە بى­لايشا ايتقاندا «جان بىتىرەدى», سونىڭ ارقاسىندا ادام ەستۋ قابى­لەتىنە قايتادان يە بو­لادى. ونىڭ ۇستىنە بۇل اپپارات بۇرىنعىداي ەمەس, وتە قو­لاي­لى, ءتىپتى كو­رىنبەيدى دە جانە ءبىر سالىنعان سوڭ ادامعا ءومىر بويى قىزمەت ەتەدى. ال ەندى سەنىڭ: «وپەراتسيا جاساعان ادام بىردەن سويلەپ كەتە مە؟» دەگەن سۇراعىڭا كەلەيىك. نەگىزىنەن قولى جاتتىققان ادامعا ادام اعزاسىنا يمپلانتانت ەندىرۋ ەستۋ قابىلەتىن قاي­تارۋ جولىنداعى ودان كەيىنگى جۇمىستاردان كۇردەلى ەمەس دەر ەدىم. ءيا, ودان كەيىن ادامدى قالىپتى ومىرگە قايتارۋ قيىن. الگى ىسكە قوسىلعان ءچيپتىڭ قۇ­لاق كۇيىن ونىڭ يەسىنە قو­لايلى دىبىس دياپوزونىنا كەلتىرۋدىڭ ءوزى وڭاي شارۋا ەمەس. ودان كەيىن ول اداممەن سۋردوپەداگوگتار مەن فونوپەدتەر اينالى­سىپ, ونى قالىپتى ەستۋگە جانە سويلەۋگە جاتتىق­تىرادى. ءال­بەتتە ادام كوبىنە تۇك ەستىمەگەننەن كەيىن بارىپ كەرەڭ بو­لادى. بۇل ءبىرشاما ۋاقىتتى قاجەت ەتەتىن كۇردەلى جۇمىس. ءبىر قۋانارلىعى قازىر ەلىمىزدە وسى شارۋانى باسىنان باستاپ اياعىنا دەيىن اتقارىپ شىعا الاتىن ماماندار بار. شەتەلدە مۇنداي وپەراتسيالار 40-50 مىڭ ەۆرو تۇرادى. ال بىزدە ول بۇدان بەس ەسەگە دەيىن ارزانعا تۇسپەك. ونىڭ ۇستىنە كۆو­تا ارقىلى ءتىپتى اقىسىز جا­ساتۋعا دا بولادى. ال ەگەر بۇل شارۋانى قالىپتى جولعا قوي­ىپ الساق, قانشاما جاننىڭ ال­عىسىن الار ەدىك. ءوزىڭىز قارا­ڭىز, الەمدە ءاربىر بەسىنشى ادام­نىڭ قۇلاعى ناشار نەمەسە مۇلدەم ەستىمەيدى ەكەن. بۇل اقپا­راتتىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزگە دە قاتىسى بار. قازىرگى مالىمەتتەر بويىنشا, استانا مەن اقمولا وبلىسىندا عانا 400-دەن استام ادام وسىنداي وپەراتسيانى قا­جەتسىنىپ وتىر, سوندىقتان مۇن­داي وتالاردىڭ ەلىمىز كليني­كا­لارىندا ءورىس الۋىنىڭ پايدا­سى, ادامدارعا دەگەن شاراپاتى زور بولماق. قازىر وسى وپەراتسيا جاسال­عان ەكى ادام­نىڭ ەكەۋى دە ەستيدى دە, سويلەيدى دە. بۇرىن ءومىرى ەستىپ كورمەگەن بىرەۋى: «وي­پى­رىم-اي, مىناۋ مۋزىكا دەگەن, ءان دەگەن كەرەمەت ەكەن عوي», دەپ ءتىپتى العىسىن اۋىزبەن ايتىپ جەتكىزە الماي ءجۇر. وسى ارادا مەن رايىس اعا­نىڭ جۇزىنەن ايرىقشا ءبىر ماق­تانىش تابىن تۇڭعىش رەت اڭ­عار­دىم. ادەتتە ءبىز لور دەپ اتا­لاتىن (وتورينولارينگولوگ دەگەننىڭ قىسقارعان اتاۋى) قۇ­لاق, مۇرىن, تاماق اۋرۋلارى­نىڭ دارىگەرلەرىنە قوراشسىنا قارايمىز عوي. ال الەمدىك اۋ­قىمدا بۇعان كوزقاراس باس­قاشا كورىنەدى. ويتكەنى, دۇنيەجۇزىلىك دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەسەبى بويىنشا بۇل ادامدار ارا­سىندا اۋرۋدىڭ ەڭ كوپ تا­راعان تۇرىنە جاتادى ەكەن. ءتىپتى تىنىس الۋ ورگاندارى پاتولو­گياسىمەن ءاربىر ءتورتىنشى ادام زارداپ شەگەتىن كورىنەدى. بۇل كورسەت­كىش جەرىنىڭ استى-ءۇستىنىڭ استاڭ-كەستەڭى شىعىپ جاتقان ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ودان كوپ بولماسا از ەمەس, ارينە. وسىعان قا­راماس­تان رەسپۋبليكامىزدا مە­دي­تسينانىڭ وسى سالاسى بوي­ىنشا ءالى كۇنگە عىلىمي كلي­نيكالىق ورتالىق قۇرىلماعان. بۇرىنعى­لارى وداق ىدىرا­عان­دا رەسەي مەن ۋكراينادا قالىپ قويعان. وسىعان قاراماستان بۇل سالادا باسقا ەلدەردەن كەم قال­ماي, ءتىپتى كوبىسىنەن وزا شا­ۋ­ىپ, وسىنداي بيىكتەردى باعىندىر­عان قازاقستان دارىگەرلەرىنىڭ جەتىستىكتەرى رايىس قاجكەن ۇلى سياقتى بىلىمىنە بىلىگى ساي مايتالمان جانداردىڭ ارقاسى ەكەندىگى داۋسىز. ەندەشە بۇل رەتتە اعامىز قالاي ماقتانسا دا, مارقايسا دا ورىندى-اۋ. ءبىز رەكەڭنىڭ اسەرلى اڭگىمە­سىنەن ارىلا الماي ءبىر ءسات ءۇنسىز قالدىق. – وسى قىزمەتىمنىڭ ارقا­سىن­دا تالاي جەردە, تالاي ەلدە بولدىم. تالاي تاڭعا­جايىپتى كورىپ تامسانعان كەزدەرىم بار, – دەپ اعامىز قايتىپ كەلە جات­قاندا تاعى ءبىر سىردىڭ ۇشى­عىن شىعاردى. – الايدا سو­لار­دىڭ ارقايسىسىنان ەلىمە ساعى­نىشپەن ورا­لامىن. ءوزىڭدى ءوز ەلىڭنىڭ بولىنبەس ءبىر ءبول­شەگى رەتىندە سەزىنۋ قان­داي باقىت دەسەڭىزشى! ول بۇل سوزدەردى كوكشەنىڭ تامىل­جىعان تابيعاتىنا قاراپ تۇرىپ, ەرەكشە ءبىر تولعانىسپەن اقتارىلا ايتتى. ...ءبىز استاناعا شيپاجايدان ول كىسىدەن بۇرىنىراق قايتتىق. رايىس اعا ءبىزدى وسى­دان ون كۇن بۇرىن قارسى العان جەرىنەن قاي­تادان شىعارىپ سالدى. ءما­شي­نەنىڭ اينەگىنەن وعان قي­ماس­تىقپەن قارايمىن. ءبىر ءسات ول ماعان ارتىندا تۇرعان «وق­جەت­پەس» شىڭىمەن بوي تالاس­تى­رىپ تۇرعان­داي بولىپ كورىندى. ەلىمىزدىڭ اسپانىنا تىرەۋ بو­لىپ, بيىكتە ۇستاپ تۇرعان وس­ىن­داي ابىز اعالارىمىز بەن ابزال ازامات­تا­رىمىز ەكەنى راس-اۋ,ءوزى! ساۋلەبەك جامكەن ۇلى, جۋرناليست.
سوڭعى جاڭالىقتار