قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №111

2015 جىلعى 20 اقپان,  استانا قالاسى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىن ۇيىمداستىرۋ جانە ونىڭ جۇمىس ىستەۋى, سونداي-اق وسى نارىقتا قىزمەت كورسەتۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» 2004 جىلعى 9 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنىڭ 5-بابىنىڭ 13) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىن ۇيىمداستىرۋ جانە ونىڭ جۇمىس iستەۋى, سونداي-اق وسى نارىقتا قىزمەت كورسەتۋ قاعيدالارىن بەكىتىلسىن. 1. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى دەپارتامەنتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرۋىن; 4) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ زاڭ قىزمەتى دەپارتامەنتىنە وسى تارماقتىڭ 2) جانە 3) تارماقشالارىمەن كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. مينيستر ۆ.شكولنيك قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 20 اقپانداعى №111 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىن ۇيىمداستىرۋ جانە ونىڭ جۇمىس iستەۋى, سونداي-اق وسى نارىقتا قىزمەت كورسەتۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىن ۇيىمداستىرۋ جانە ونىڭ جۇمىس iستەۋى, سونداي-اق وسى نارىقتا قىزمەت كورسەتۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2004 جىلعى 9 شىلدەدەگى زاڭىنا (بۇدان ءارى – زاڭ) سايكەس ازiرلەندi جانە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىن ۇيىمداستىرۋ جانە ونىڭ جۇمىس iستەۋى, سونداي-اق وسى نارىقتا قىزمەت كورسەتۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي ۇعىمدار مەن انىقتامالار پايدالانىلادى: 1) ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭi – ەلەكترمەن جابدىقتاۋ شارتىندا ايقىندالاتىن, كورسەتiلگەن قىزمەتتەر جانە (نەمەسە) ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزگەنi ءۇشiن ەسەپ ايىرىسۋ جۇرگiزiلەتiن ۋاقىت بولiگi; 2) ناقتى تەڭگەرىم – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنداعى سۋبەكتiلەردiڭ ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭىندە جەتكiزگەن جانە تۇتىنعان ەلەكتر ەنەرگياسى كولەمiنiڭ اتاۋلى ءبولiنۋiن بەلگiلەيتiن, وڭىرلىك دەڭگەيدەگى ەلەكتر جەلىلەرىن پايدالاناتىن ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىم جاساعان قۇجات; 3) ءوندىرۋ كەستەسى – ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋىنىڭ تاۋلىكتىك تەڭگەرىمى; 4) وڭiرلiك دەڭگەيدەگi ەلەكتر جەلiلەرi – وڭىرلىك دەڭگەيدەگى ەلەكتر جەلىلەرىن پايدالاناتىن ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمنىڭ, نە باسقا جەلىنىڭ مەنشىك يەسى – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعى سۋبەكتىلەرىنىڭ تەڭگەرىمىندە تۇرعان ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋگە جانە (نەمەسە) تاراتۋعا ارنالعان شاعىن ستانتسيالاردىڭ, تاراتۋ قۇرىلعىلارىنىڭ جانە ولاردى جالعاستىراتىن ەلەكتر بەرۋ جەلiلەرiنiڭ جيىنتىعى; 5) تەحنيكالىق شارتتار – ەلەكتر جەلىلەرىنە قوسۋدى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى تەحنيكالىق تالاپتار; 6) ەلەكترمەن جابدىقتاۋ شارتى – ەلەكترمەن جابدىقتاۋشى ۇيىم تۇتىنۋشىعا جالعاستىرىلعان جەلi ارقىلى ەنەرگيا بەرۋگە مiندەتتەنەتiن, ال تۇتىنۋشى العان ەلەكتر ەنەرگياسىنا اقى تولەۋگە, سونداي-اق ونى تۇتىنۋدىڭ شارتتا كوزدەلگەن رەجيمiن ساقتاۋعا, ءوزىنىڭ قاراماعىنداعى ەلەكتر جەلiلەرiن پايدالانۋ قاۋiپسiزدiگiن جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋىمەن بايلانىستى ولار پايدالاناتىن اسپاپتار مەن جابدىقتاردىڭ جارامدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مiندەتتەنەتiن كەلىسىم. وسى قاعيدالاردا پايدالانىلاتىن وزگە دە ۇعىمدار مەن تەرميندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى زاڭناماعا سايكەس قولدانىلادى. 2. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىن ۇيىمداستىرۋ جانە وسى نارىقتا قىزمەت كورسەتۋ ءتارتىبى 1-پاراگراف. ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنا قاتىسۋى 3. ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا يمپورتتالاتىن ەنەرگيانى وندىرەدى جانە ساتادى, سونداي-اق جاسالعان شارتتارعا سايكەس جەتكىزەدى. 4. ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ پروتسەسىندە جۇيەلىك وپەراتور بەكىتكەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋ تاۋلىك كەستەسىن (بۇدان ءارى – تاۋلىك كەستەسى) ساقتايدى. 2-پاراگراف. ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنا قاتىسۋى 5. ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمدار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ەلەكتر جەلىلەر ارقىلى شارتتىق تالاپتاردا بەرۋ بويىنشا قىزمەت كورسەتەدى. 6. ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمدار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ پروتسەسىندە: 1) ەلەكتر ەنەرگياسىن ەلەكتر جەلىلەرىنە قىزمەت كورسەتۋ ارقىلى ايداۋ جانە بەرۋ كولەمىنىڭ ەسەبىن جۇرگىزەدى; 2) كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ اسپاپتارىنىڭ كورسەتكىشتەرىن الۋدى جۇزەگە اسىرادى, قىزمەت كورسەتىلەتىن جەلىلەرگە قوسىلعان بارلىق بولشەك تۇتىنۋشىلاردىڭ تۇتىنۋ كولەمىن ايقىندايدى جانە وسى اقپاراتتى وڭىرلىك ەلەكتر جەلىلەرىن پايدالاناتىن ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدار مەن ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمدارعا بەرەدى; 3) وزدەرىنىڭ جەلىلەرى بويىنشا بەرىلەتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتەدى جانە باقىلايدى; 4) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى زاڭناماسىنا سايكەس جاسالعان شارتتار مەن بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋ سەنىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى; 5) قىزمەت كورسەتۋ جەلىلەرىنە جانە شارۋاشىلىق مۇقتاجدىقتارىنا بەرۋ كەزىندەگى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەحنولوگيالىق شىعىندارىن جابۋ ءۇشىن ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋدى جۇرگىزەدى; 6) ءوز جەلىلەرىنە ەلەكتر جەلىلەرىن جانە تۇتىنۋشىلار قوندىرعىلارىن قوسۋعا ارنالعان تەحنيكالىق شارتتاردى بەرۋدى جۇزەگە اسىرادى; 7) ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋدى توقتاتۋ (شەكتەۋ) جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرادى. 7. وڭىرلىك دەڭگەيدەگى ەلەكتر جەلىلەرىن پايدالاناتىن ەنەرگيا بەرۋشi ۇيىمدار وسى قاعيدالاردىڭ 5-تارماعىندا اتالعاندارعا قوسىمشا: 1) ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ ءۇشىن جاسالعان شارتتار مەن ونى بەرۋ شارتتارى تۋرالى دەرەكقور قالىپتاستىرادى; 2) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعى سۋبەكتiلەرiنiڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋ مەن تۇتىنۋىنىڭ ناقتى تەڭگەرiمiن جاسايدى; 3) تۇتىنۋشىلار مالiمدەگەن ەلەكتر ەنەرگياسى كولەمiن بەرۋدiڭ تەحنيكالىق مۇمكiندiكتەرiن جانە ولاردىڭ كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ جۇيەلەرiنiڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى زاڭناماسىنا سايكەس بەلگىلەنگەن تالاپتارىنا سايكەستiگiن قارايدى; 4) ءوڭiردiڭ ەلەكتر جەلiلەرiنiڭ پەرسپەكتيۆالىق دامۋ جوسپارىن ازiرلەيدi جانە ولاردىڭ نەگiزiندە وڭiرلiك دەڭگەيدەگi ەلەكتر جەلiلەرiن جوسپارلى دامىتۋدى جۇزەگە اسىرادى; 5) ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمنىڭ قىزمەتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا توقتاتۋ نەمەسە ولاردىڭ بولشەك تۇتىنۋشىلاردى ەلەكترمەن جابدىقتاۋدى توقتاتۋ فاكتiلەرiن انىقتايدى جانە ول تۋرالى ەلەكتر ەنەرگياسىن كەپiلدiكپەن جەتكiزۋشiگە حابارلايدى. 8. ەنەرگيا بەرۋشi ۇيىمنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋدى توقتاتۋىنا (شەكتەۋىنە) جول بەرىلمەيدى, مىنالاردان باسقا: 1) بىرىڭعاي ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەدەگى اۆاريالىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋدى, وقشاۋلاۋدى جانە جويۋدى; 2) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعى سۋبەكتiلەرiنىڭ جاسالعان ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتتارىنا سايكەس ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋ ءۇشiن اقى تولەۋ تالاپتارىن بۇزۋىن; 3) ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمنىڭ ءوتىنىمى بويىنشا تۇتىنۋشىلارمەن جاسالعان ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتتارىنا سايكەس تۇتىنعان ەلەكتر ەنەرگياسى ءۇشىن اقى تولەۋ شارتتارىن بۇزۋىن قوسپاعاندا. 3-پاراگراف. ەنەرگيا جابدىقتاۋشى ۇيىمداردىڭ جانە تۇتىنۋشىلاردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنا قاتىسۋى 9. ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا ەنەرگيا ءوندىرۋشى جانە (نەمەسە) ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردان ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الادى جانە ونى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتتارىنا سايكەس تۇتىنۋشىلارعا ساتادى. 10. ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ پروتسەسىندە: 1) جاسالعان شارتتارعا سايكەس جەتكiزۋ-تۇتىنۋ رەجيمدەرiن جۇرگiزۋ بويىنشا ەنەرگيا بەرۋشi ۇيىمداردىڭ جەدەل وكiمدەرiن ورىندايدى; 2) ەنەرگيا بەرۋشi ۇيىمدارمەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋعا جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋ جونiندەگi قىزمەتتەر كورسەتۋگە جاسالعان شارتتار بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋ-تۇتىنۋدىڭ تاۋلiكتiك كەستەسiن بەرەدi; 3) تۇتىنۋشىلارعا ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋگە ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمدارمەن شارتتار جاساسادى; 4) ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋ جونىندەگى قىزمەتتەرىنە اقى تولەيدى. 11. ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمنىڭ قىزمەت كورسەتۋ ايماعى ولار جاساسقان ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتتارىنا سايكەس جەلىلەرىنە تۇتىنۋشىلار قوسىلعان ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمدار جەلىلەرىنىڭ شەكاراسىمەن ايقىندالادى. 12. ەلەكتر ەنەرگياسىن كەپىلدىكپەن جەتكىزۋشى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدار ىشىنەن ايقىندالادى, ونىڭ تۇتىنۋشىلار قۇرامىندا جاۋاپكەرشىلىك ايماعىنا سايكەس باسقا دا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدارمەن سالىستىرعاندا تۇرمىستىق تۇتىنۋشىلاردىڭ كوپ بولىگى بولادى. 13. ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمنىڭ جەدەل-ديسپەتچەرلiك باسقارماسىنىڭ ارەكەتi تارالاتىن اۋماق جانە ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدارمەن ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋگە جاسالعان شارتتارعا سايكەس ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمنىڭ ەلەكتر جەلiلەرi ارقىلى ەلەكتر ەنەرگياسىن الاتىن بارلىق تۇتىنۋشىلار ەلەكتر ەنەرگياسىن كەپىلدىكپەن جەتكىزۋشىلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىك ايماعى بولىپ تابىلادى. 14. ەلەكتر ەنەرگياسىن كەپىلدىكپەن جەتكىزۋشىلەر مەن تۇتىنۋشىلار اراسىندا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق زاڭناماعا سايكەس جاسالادى. 15. ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتتارىن بۇزعان كەزدە ءوز تۇتىنۋشىلارى مەن ەنەرگيا بەرۋشi ۇيىمدارعا جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن كەپىلدىكپەن جەتكىزۋشىگە ەلەكترمەن جابدىقتاۋدىڭ ءتيىستى شارتتاردى بۇزۋ تۋرالى جازباشا (ەگەر شارت جازباشا نىساندا جاسالسا) نەمەسە ەلەكترمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتىك تولەۋ شوتتارىندا ءتيىستى اقپاراتتى ورنالاستىرا وتىرىپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى, سونداي-اق مونوپولياعا قارسى ورگانعا (ەگەر ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم باسىم نەمەسە مونوپوليالىق ورىن الاتىن, نارىق سۋبەكتىلەرىنىڭ مەملەكەتتىك نارىعىنا ەنگىزىلسە) كۇنتiزبەلiك ەكى اي بۇرىن حابارلايدى. 16. ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدارمەن ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتتارىن جاساسۋعا نيەت بىلدىرگەن جانە ءتيىستى ەنەرگيا جابدىقتاۋشى ۇيىمدارمەن ەلەكترمەن جابدىقتاۋ شارتىن بۇزۋ تۋرالى حاباردار بولعان تۇتىنۋشىلار شارتتى بۇزۋ تۋرالى حابارلامانى (ەگەر شارت جازباشا نىساندا جاسالسا) العان نەمەسە حابارلاندىرۋ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جاريالانعان ساتتەن باستاپ ءبىر اي ىشىندە ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى بوگدە ۇيىمعا (بۇدان ءارى – جاڭا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم) وتىنىشپەن جۇگىنەدى. 17. جاڭا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى جاڭا ۇيىم ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتىن (نەمەسە بۇرىنعى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتى بويىنشا قۇقىقتار مەن مىندەتتەمەلەرگە كوشۋ تۋرالى كەلىسىم): 1) بۇرىنعى ەلەكترمەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتىن جاساۋ ءۇشىن قاجەتتى, سايكەس تۇتىنۋشىنىڭ قۇجاتتارىنىڭ تولىق پاكەتى بولعان جاعدايدا; 2) قولدانىسى توقتاعان ساتتە بۇرىنعى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىممەن ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتىنىڭ تالاپتارىن تۇتىنۋشىلار ساقتاعان جاعدايدا جاسايدى. 18. بۇرىنعى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىممەن ەلەكترمەن جابدىقتاۋ شارتىن بۇزۋ تۋرالى حابارلامانى العان نەمەسە حابارلاندىرۋ جاريالانعان ساتتەن باستاپ ءبىر اي ىشىندە ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتىن جاساسۋ تۋرالى تۇتىنۋشىنىڭ ءوتىنىشى بولماعان جاعدايدا, جاڭا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم تۇتىنۋشىعا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ بويىنشا قىزمەتتەردى ودان ءارى الۋ نيەتىن بىلدىرگەن جاعدايدا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ شارتىن جاساسۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى جازباشا حابارلامانى جىبەرەدى. 19. حابارلامانى العان ساتتەن باستاپ ءبىر اي وتكەن سوڭ تۇتىنۋشىنىڭ ەلەكترمەن جابدىقتاۋ شارتىن جاساسۋ تۋرالى ءوتىنىشى بولماعان كەزدە جاڭا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم بۇرىنعى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم تۇتىنۋشىسىنا ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋدى توقتادى. 20. جاڭا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم بۇرىنعى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمنىڭ وكiلدەرiمەن كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ اسپاپتارىنىڭ كورسەتكiشتەرiن جازىپ الۋدى جۇرگiزەدi جانە ءۇش جاقتى قابىلداپ الۋ-تاپسىرۋ اكتiسiن جاسايدى, وعان ەنەرگيا جابدىقتاۋشى ۇيىمنىڭ بەرەتiن جانە الاتىن وكiلدەرi مەن تۇتىنۋشىلارى قول قويادى. بۇل تاپسىرۋ-قابىلداپ الۋ اكتiسi تاراپتاردىڭ ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋى ءۇشiن نەگiز بولادى. تاپسىرۋ-قابىلداپ الۋ اكتiسiنە سايكەس بۇرىنعى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم تۇپكiلiكتi ەسەپتەسۋ ءۇشiن تۇتىنۋشىعا شوت بەرەدi. 21. تاپسىرۋ-قابىلداپ الۋ اكتiسiنiڭ كوشiرمەسi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمiن جاساۋ ءۇشiن ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمعا بەرiلەدi. 22. ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋشىلار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا: 1) جاساسقان شارتتاردىڭ تالاپتارىنا سايكەس ەلەكتر ەنەرگياسىن الادى جانە تۇتىنادى; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى زاڭناماسىنا سايكەس بەلگiلەنگەن تارتiپپەن ەسەپكە الۋ جۇيەسىنىڭ سارالانعان تاريفتەرى بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ ءۇشىن تولەم جۇرگiزەدi; 3) تۇتىنۋشىنىڭ مەنشiگiندەگi ەلەكتر قوندىرعىلارى مەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ اسپاپتارىن تيiستi تەحنيكالىق كۇيدە ۇستايدى; 4) تۇرمىستىق تۇتىنۋشىلاردى قوسپاعاندا, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ شارتىندا بەلگiلەنگەن ەلەكتر تۇتىنۋ رەجيمiن ساقتايدى; 5) ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى جانە ەنەرگيا بەرۋشi ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرiن كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ اسپاپتارىنا, سونداي-اق مەملەكەتتiك ەنەرگەتيكالىق باقىلاۋ جونiندەگi ورگاننىڭ قىزمەتكەرلەرiن ەلەكتر جانە ەنەرگيا قوندىرعىلارىنىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيiن جانە پايدالانۋ قاۋiپسiزدiگiن باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشiن جiبەرەدى. 3. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنىڭ جۇمىس iستەۋ ءتارتىبى 23. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا جاسالاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتۋ-ساتىپ الۋ جانە بەرۋ جونiندەگi مامiلەلەردi iسكە اسىرۋ الداعى تاۋلiكتەرگە ونىڭ تۇتىنۋشىلارىنىڭ وتiنiمدەرى بويىنشا ەلەكتر بەرۋشى ۇيىم دەرەكتەرىنىڭ نەگىزىندە قالىپتاستىراتىن تاۋلiكتiك كەستەگە سايكەس جۇرگiزiلەدi. 24. ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم تۇتىنۋشىلار بەرگەن تۇتىنۋ تۋرالى اقپاراتتار بويىنشا, سونداي-اق وسى قاعيدالاردىڭ 23-تارماعىنىڭ 4) تارماقشاسىنا سايكەس ەلەكتر تۇتىنۋ رەجيمىن ساقتاۋ جونىندە تالاپتار قويىلمايتىن تۇتىنۋشىلاردى ەسەپكە الا وتىرىپ, الداعى تاۋلiكتەرگە وتiنiمدەردi قالىپتاستىرادى. 25. تاۋلiكتiك كەستەدە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنا ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزەتiن ءاربiر ەنەرگيا ءوندiرۋشi ۇيىمنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ ساعاتتىق شامالارى جانە ءار ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم مەن ولار ءۇشiن ەلەكتر ەنەرگياسى ساتىپ الىنعان تiكەلەي تۇتىنۋشىلاردىڭ تۇتىنۋلارى كورسەتiلەدi. 26. ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىم ءوزىنىڭ جەلىلەرىنە قوسىلعان ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدارمەن كەلىسىلگەن جانە تىركەۋدەن وتكەن ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمنىڭ بارلىق شارتتارى نەگىزىندە قۇراستىرىلعان ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم مەن تۇتىنۋشىلاردىڭ تاۋلىك سايىنعى ءوتىنىمى نەگىزىندە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعى جۇمىسىنىڭ ءوز تاۋلىكتىك كەستەسىن قالىپتاستىرادى. 27. ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمنىڭ جۇيەلىك وپەراتورمەن كەلىسىلگەن جانە بەكىتىلگەن تاۋلiكتiك كەستەسى ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىم ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدارعا جانە ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىممەن تىكەلەي شارت جاساعان بولشەك تۇتىنۋشىلارعا ورىنداۋ ءۇشىن بەرىلەدى. 28. ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم جانە تۇتىنۋشىلار مالىمدەگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاۋلىكتىك كەستەدە بەكىتىلگەن كولەمىنەن اسىپ كەتۋى ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىممەن جاسالعان شارتتارعا سايكەس رەتتەلەدى. 29. كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ اسپاپتارىنىڭ كورسەتكىشتەرى نەگىزىندە ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىم ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋ ءۇشىن نەگىز بولىپ تابىلاتىن ناقتى تەڭگەرىمدى جاسايدى. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋ-تۇتىنۋدىڭ ناقتى تەڭگەرىمىندە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنىڭ ءاربىر سۋبەكتىسى بويىنشا مىنالار كورسەتىلەدى: 1) ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدارمەن شارتى بار تۇتىنۋشىلاردان باسقا, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنىڭ ءاربىر سۋبەكتىسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتتارى بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنداعى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋ-تۇتىنۋ كولەمدەرىن تۇزەتۋدى ەسكەرە وتىرىپ, مالىمدەلگەن تاۋلىكتىك كەستە; 2) كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ اسپاپتارىندا تىركەلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىنا جەتكىزىلگەن جانە تۇتىنىلعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى سانى. 30. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ يمپورتىنا ارنالعان مامiلەلەر بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعىندا تۋىنداعان قاتىناستار تيiستi شارتتاردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى زاڭناماسىندا جانە مەملەكەتارالىق كەلىسىمدەردە كوزدەلگەن تارتiپپەن رەتتەلەدi. 31. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ يمپورتى, ەگەر قاتىسۋشىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى بولىپ تابىلاتىن راتيفيكاتسيالانعان حالىقارالىق شارتپەن وزگەشە بەلگىلەنبەسە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىمەن كەدەن زاڭناماسىنىڭ تالاپتارى ورىندالعان جاعدايدا جۇزەگە اسىرىلادى. 32. ەنەرگيا بەرۋشi ۇيىمداردىڭ نە وزگە دە جەلى يەلەرىنىڭ ەلەكتر جەلiلەرi بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋدەگi ونىڭ ناقتى شىعىنى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعى سۋبەكتiلەرiنە ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋ نۇكتەلەرiندە ورناتىلعان, كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ اسپاپتارىنىڭ دەرەكتەرi بويىنشا ءوندiرۋشi كوزدەردەن جانە باسقا دا ەلەكتر جەلiلiك كومپانيالاردان ەلەكتر جەلiسiنە كiرگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جيىنتىق مولشەرi اراسىنداعى ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ شارۋاشىلىق قاجەتتەرiنە پايدالانىلعان جانە ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمداردىڭ تۇتىنۋشىلارى مەن بولشەك ساۋدا تۇتىنۋشىلارى العان ەلەكتر ەنەرگياسى كولەمدەرiن الىپ تاستاعانداعى ايىرما رەتiندە انىقتالادى. 33. ەنەرگيا بەرۋشi ۇيىمداردىڭ ەلەكتر جەلiلەرiندەگi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ نورماتيۆتiك شىعىندار شامالارىن انىقتاۋ «تابيعي مونوپوليالار جانە رەتتەلەتىن نارىقتار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2004 جىلعى 9 شىلدەدەگى زاڭىنا (بۇدان ءارى – تابيعي مونوپوليالار تۋرالى زاڭ) سايكەس. 34. ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ جەلiلەرiندەگi وسى قاعيدالاردىڭ 33-تارماعىنا سايكەس ەسەپتەلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى شىعىنىنىڭ شامالارى ولاردىڭ جەلiلەرiندە ونى بەرۋ جونiندەگi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ نورماتيۆتiك شىعىنىنىڭ شامالارىنان اسىپ كەتكەن جاعدايدا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ وسى كولەمدەرi ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ شىعىندارىنا جاتادى. 35. تابيعي مونوپوليالار تۋرالى زاڭعا سايكەس وڭىرلىك دەڭگەيدەگى ەلەكتر جەلىلەرىن پايدالاناتىن ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ شىعىندارى ونىڭ جەلiلەرi مەن باسقا دا ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ جەلiلەرiندەگi ەلەكتر ەنەرگياسىن ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدارعا جانە ساۋدا تۇتىنۋشىلارعا بەرۋ ءۇشiن پايدالانىلاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ نورماتيۆتiك شىعىندارىن وتەۋگە بايلانىستى ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ تاريفiندە ەسەپكە الىنادى جانە ولاردى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدار مەن ساۋدا تۇتىنۋشىلارى زاڭنامادا بەلگiلەنگەن تارتiپپەن تولەنەدi. 36. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولشەك ساۋدا نارىعى سۋبەكتiلەرi اراسىنداعى قارجىلىق ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلار ەلەكترمەن جابدىقتاۋ, ساتىپ الۋ-ساتۋ, قىزمەتتەر كورسەتۋ شارتتارىندا بەلگىلەنگەن تارتiپپەن, مەرزiمدەر مەن شارتتاردا جۇرگiزiلەدi. 37. ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋ جانە تاراتۋ جونiندەگi ناقتى كورسەتiلگەن قىزمەتتەر ءۇشiن قارجىلىق ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلار تابيعي مونوپوليالار جانە رەتتەلەتىن نارىقتار سالاسىندا باسشىلىقتى جۇزەگە اسىراتىن ۋاكىلەتتى ورگان بەكiتكەن تاريفتەر مەن ەسەپ ايىرىسۋدىڭ ءبىر ايى ىشىندە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى تەڭگەرىمىنە ەنگىزىلگەن, تۇتىنىلعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى تەڭگەرiمiنە ەنگiزiلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ مولشەرi بويىنشا جۇرگiزiلەدi. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 26 ناۋرىزدا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №10533 بولىپ ەنگىزىلدى.