باستى ۇستانىم – زاڭ ۇستەمدىگى

كەشە «حالىقارالىق جانە وتاندىق بايقاۋشىلاردىڭ ءوزارا ءىس-ارەكەتتەرىندەگى كونتۋرلار» تاقىرىبىندا حالىقارالىق بايقاۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزىلدى. وتىرىستىڭ توراعالىعىن اتقارىپ, ءارى ونى ۇيىمداستىرعان سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ توراعاسى نۇرلان ەرىمبەتوۆ ءوز سوزىندە: «ەلىمىزدەگى سايلاۋدىڭ بارىسىن بايقاۋعا كۇن سايىن اعىلىپ كەلىپ جاتقان شەتەلدىكتەردىڭ سانى ارتا تۇسۋدە. بۇل, ارينە, وتە جاقسى, سەبەبى, ءبىز – سايلاۋدا جاسىراتىن ەشتەڭەسى جوق ەلمىز. ولار وتانىمىزدى ارالاپ, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە, شتابتاردا بولىپ, بارلىق جۇمىستاردى ءوز كوزدەرىمەن كورۋدە. بۇگىنگى دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا كورگەندەرىڭىز بەن ويلارىڭىزعا تۇيگەندەرىڭىزدى بولىسە وتىرعاندارىڭىز ءبىز ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزدى», – دەپ جينالعانداردى تۇيتكىلى جوق اشىق اڭگىمەگە شاقىردى. العاشقى بولىپ ويىمەن بولىسكەن قوعامدىق كوميسسيا مۇشەسى ءادىل احمەتوۆ ءوزىنىڭ ەقىۇ بايقاۋشىلارىنىڭ قۇرامىندا اقش پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋىندا, ۇلىبريتانياداعى پارلامەنتتىك سايلاۋدا, ارمەنيا مەن ازەربايجاندا بولعانىن ايتا كەلە: «مەن ءبىزدىڭ وسى ەلدەردىڭ ەشقايسىنان قالىسپايتىنىمىزدى, ەلەكتوراتتىڭ سايلاۋداعى ءاربىر قادامدى ءجىتى قاداعالايتىنىن, ولاردىڭ وزىمىزدەن تىس شەتەلدەردەگى سايلاۋلارعا دا كوز تىگەتىنىن بىلەمىن. ارينە, دەموكراتيالىق سايلاۋلارىنىڭ تامىرى تەرەڭگە كەتكەن ەلدەرمەن سالىستىرعاندا تاۋەلسىزدىكتى قولعا العان تۇسىمىزدا ءبىزدىڭ ولقىلىقتارىمىز بولعان شىعار, ال قازىر قازاقستاندا سايلاۋ مادەنيەتى ءوستى», – دەسە, تمد بايقاۋشىلار ميسسياسى شتابىنىڭ باسشىسى ەۆگەني سلوبودا: «وسى جولعى سايلاۋعا 300-دەن استام بايقاۋشىمىز قاتىسىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ميسسيانىڭ ستاندارتتارىنىڭ ەقىۇ (دياقب) ستاندارتتارىنان ايىرماسىنان گورى ۇقساستىقتارى كوپ, ءادىسنامالارىمىز ۇقساس, دەگەنمەن, قورىتىندىلارىمىزدا ايىرماشىلىقتار بولادى, ودان ءبىز ەشقانداي ءبىر تراگەديا جاسامايمىز. ءبىز ءوز قورىتىندىلارىمىزدى كوزىمىزبەن كورگەندەرىمىزگە, ويعا تۇيگەندەرىمىزگە سۇيەنىپ بارىپ جاسايتىنىمىزعا تولىق كەپىلدىك بەرەمىز. ميسسيامىز قا­زاقستانداعى سايلاۋلارعا 2004 جىل­دان بەرى بايقاۋشىلىق اتقارىپ كەلەدى. ءوز باسىم سول 2004 جىلدان بەرى قازاق­ستانداعى بارلىق سايلاۋلارعا بايقاۋشى بولىپ قاتىسۋدامىن. بيىلعى سايلاۋ بارىسىندا دا بايقاۋشىلار جۇمىسىنا ەش كەدەرگى جوق, وسك مەن سىرتقى ءىس­تەر مينيسترلىگى تاراپىنان ەشبىر شەت­قاقپاي كورگەن جوقپىز. بارلىق پار­تيالاردىڭ سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحات جۇ­مىستارى قالاي وتكىزىلىپ, ولاردىڭ باق جۇزىندە قولداۋ تاۋىپ, ەشبىر الالاۋ­سىز بەرىلىپ جاتقانىن انىق بايقادىق. سايلاۋالدى ۇگىت جۇمىستارىندا ەشبىر زاڭ بۇزۋشىلىق جوق. سايلاۋدىڭ وزىنە دە وتە از كۇن قالدى, كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءبىزدىڭ بايقاۋشىلارىمىزدىڭ تاراپىنان بىردە-ءبىر زاڭ بۇزۋشىلىق بولعانى تىركەلمەدى», – دەپ ءسوزىن تۇجىرىمدادى. بايقاۋشى ارمان ەشمۇراتوۆ ءوز سوزىندە ەلىمىزدىڭ سايلاۋ زاڭنامالارىنىڭ الەمدىك ستاندارتتارعا جاۋاپ بەرەتىنىن, بايقاۋشىلار جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋدا, حالىقارالىق ستاندارتتاردىڭ ساقتالۋىندا دا سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ وزىقتىعى ءوز ىقپالىن بەكەم تۇردە اتقاراتىنىن, سونىڭ ارقاسىندا ەلەكتوراتتى كەزەڭ بارىسىندا قوعامدىق بايقاۋ تەتىكتەرىنىڭ ءمىنسىز قىزمەت اتقارۋىنا قول جەتىپ وتىرعانىن اۋىز تولتىرىپ ايتتى. سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى, حالىقارالىق بايقاۋشىلار, قوعام قايراتكەرلەرى, عالىمدار مەن ساراپشىلار, ۇەۇ مەن باق وكىلدەرى كەلگەن دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلار سايلاۋ ۇدەرىسىن زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن ءسوز ەتىپ, ەلىمىزدەگى ەلەكتوراتتىق كەزەڭدە وتاندىق جانە حالىقارالىق بايقاۋشىلاردىڭ ءوزارا ءىس-ارەكەتىندەگى نەگىزگى ماسە­لەلەرگە عىلىمي-ساراپشىلىق تالداۋ جۇرگىزدى. سايلاۋدىڭ اشىق جانە ترانس­پا­رەنتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىز­دىلىعى مەن حالىقتىڭ دەموكراتيالىق مادەنيەتىن جانە ازاماتتىق قوعامنىڭ بەلسەندىلىگى جايىن اڭگىمە وزەگىنە اينالدىردى. انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان». استانا.