اسپانتاۋلار ەتەگىندەگى ءبىزدىڭ ەلدەن تالاي تالانتتار تۇلەدى. ماسەلەن, اسىل جىرى جاڭعىرعان كودەك بايشىعان ۇلىن الىپ قاراڭىزدار. اقىن اتامىزدىڭ ءسوز كەرۋەنىن ەشكىم توقتاتا العان جوق. قىزىرى مەن كيەسى جوعالمادى. ەشكىمگە ۇقسامايتىن بەردىبەك پەن مۇقاعالي, ەركىن سول بابالارىمىزدىڭ جالعاسى.
ال, ۇزاق باعاەۆ پەن تەلمان جانۇزاقوۆ باستاعان جۋرناليستەر لەگى قانداي؟ كوڭىل تولقىپ, كوز تويادى. مەنىڭ ايتايىن دەگەن كەيىپكەرىم جۋرناليست-جازۋشى جاقىپجان نۇرعوجاەۆ سول اعالارىنىڭ ارتىنان ىلەستى, زامانداستارىنىڭ جانىندا بولدى, ىنىلەرىنىڭ الدىندا ءجۇردى. ۋاقىت شىركىنگە توقتاۋ بار ما؟! جاقىپجاننىڭ اعالىق كەزەڭگە جەتكەنىن بايقاماي دا قالىپپىز. جەتىنشى بەلەس ءبيىگىنە شىعىپ, جان-جاعىنا قۋانا قاراپ تۇر.
ارينە, جاقىپجان ءىنىمنىڭ قۋانۋعا دا, قۇرمەتكە بولەنۋگە دە تولىق قاقىسى بار. سەبەبى, ءجۇرىپ وتكەن جولدارىنداعى ىزدەرى انىق. تاجىريبەسى تالىمگە اينالدى. قالامگەرلىك دەيتىن قيىن ءىستىڭ زور جاۋاپكەرشىلىگىن مويىماي كوتەردى. ول ەڭ الدىمەن, وزىنە سەندى, ەڭبەگىنە جۇگىندى. ىزدەنىس ۇدەرىستەرىن ەشقاشان ءۇزىپ العان ەمەس. مۇنداي تاباندىلىقتىڭ ءتۇبى جەتىستىك پەن ناتيجەگە اپاراتىنى انىق ەدى.
قولى قالت ەتسە جاقىپجان ءىنىم قۇستاي ۇشىپ ماعان جەتەتىن. ونىڭ ىزدەگەنىنە مەن دە ريزا بولامىن. ءبىز سول كۇنى باسقا جۇمىستاردى قويا تۇرىپ, ەل جايىنداعى اڭگىمەلەردى تولعايتىنبىز. قايماق قاتقان كۇرەڭ شاي ماڭدايدى جىپسىتكەن سايىن ويدى ويعا ساباقتاپ سىرلاسامىز.
– اعا, وسى جۋرناليستىك قىزمەتتىڭ ارقاسىندا تالاي ەلدى ارالادىم. تالاي سۋسىندى تاڭسىق كوردىك. بىراق سولاردىڭ ءبارى قۇلا قاسقا كۇرەڭ شايىمىزعا جەتپەيدى, – دەپ ماعان قاراپ جىميادى.
– سەن ءدال بايقاعان ەكەنسىڭ. ءوزىڭ مەنىڭ ىشىمدەگى سوزدەردى وقىپ وتىرعانداي ەتىپ سويلەيسىڭ, – دەيمىن مەن دە ونى قولپاشتاپ.
– سولاي بولۋعا ءتيىستىمىز, اعا. بايقامپازدىقتى تەرەڭدەتپەي جۋرناليست بولۋ قيىن. اينالانى ءجىتى شولۋعا مىندەتتىمىز. ءبىز ادامدار تۋرالى جاقسى ماقالالار جازۋمەن عانا شەكتەلمەيمىز. ولاردى پالە-جالادان قورعاۋ ءۇشىن دە كۇرەسەمىز, – دەيدى.
وسى ساتتە مەن وعان قىزىعا قاراپ قالامىن. سوندا بارىپ جاقىپجاندى نە ءۇشىن جاقسى كورەتىنىمدى تۇسىنە باستايمىن.
مەنىڭ بىلەتىنىم, جاقىپجان ءوزىنىڭ العاشقى جۋرناليستىك جۇمىسىن الماتى وبلىستىق «جەتىسۋ», سوسىن رەسپۋبليكالىق «لەنينشىل جاس» گازەتىنەن باستادى. سول كەزەڭدەردە ەلدەگى جالعىز جاستار باسىلىمىنا قىزمەتكە كىرۋ وتە قيىن ەدى. ىنتالى جىگىتتەر كوپ. سىناقتان سىر بەرمەي وتكەندەر, كوش باسىنان كورىنگەندەر عانا ءتىلشى دەگەن كۋالىككە قول جەتكىزەتىن. سونداي مۇمكىندىك جاقىپجاننىڭ ەنشىسىنە بۇيىردى. وعان ءبارىمىز قۋانعانبىز. ءىنىڭنىڭ ءىسى ىلگەرى باسىپ جاتسا نەگە تىلەكتەس بولماسقا؟!
گازەتتىڭ رەداكتورى سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ دەگەن ازامات تالانتتاردى تانيتىن, وتكىردى جانيتىن ناعىز ەر ەدى. جاقىپجاندى دا شىڭدادى. ءوزىنىڭ بەيىمىنە قاراي تاپسىرمالار بەرىپ, قايناعان ءومىردىڭ ورتاسىنا سالدى. جاس جۋرناليست سىر بەرگەن جوق. سول تۋرالى ونىڭ ءبىر ايتقانى مەنىڭ ءالى ەسىمدە.
– «لەنينشىل جاستىڭ» جىگىتتەرى كۇندەلىكتى اقپاراتپەن بىرگە, ءوزدەرىنە ءتان دارا ەرەكشەلىكتەرىمەن كوزگە تۇسۋگە ءتيىستى. مەن ۇزاق ويلانا كەلە سوت ىستەرىنە قاتىستى وچەركتەر جازۋدى تاڭدادىم. جوسپار-جوبامدى رەداكتور مۇقيات تىڭدادى. سودان كەيىن رۇقساتىن بەردى.
جاڭاقورعان اۋدانىنا جول تارتتىم. توبەسىنەن سوققى ءتيىپ, تۋرا ەسىكتىڭ الدىندا ءجانتاسىلىم بولعان جاقىنىنىڭ ولىمىنە كىنالى دەپ تابىلعان جاس جىگىت 17 جىلعا سوتتالىپتى. «قولىم دا, ارىم دا تازا», دەگەن ونىڭ جانايقايىنا دالەل جوق. بىلىكتى زاڭگەرلەردىڭ ءوزى اقتاي الماعان. سوتتالۋشى ەڭ سوڭىندا «لەنينشىل جاستان» كومەك سۇراعان.
جۇمىس وسىلاي باستالدى. ءوزىم پروكۋرور, ءوزىم تەرگەۋشى, ءوزىم سوتپىن. دەرەكتەر مەن دايەكتەردى سالىستىرامىن. قانشا ۇڭىلسەم دە ينەنىڭ جاسۋىنداي ساڭىلاۋ جوق. كەنەت ءبىر كۇدىك مەنى ەلەڭ ەتكىزدى. جاستار گازەتىنىڭ كۇشىمەن كسرو قورعانىس مينيسترلىگىنە سۇراۋ سالدىق. مىنا عاجاپتى قاراڭىز, تۋرا سول كۇنى, سول ساعاتتا جاڭاقورعاننىڭ اۋە كەڭىستىگىندە اسكەري ۇشاقتاردىڭ جاتتىعۋلارى بولعان ەكەن. جوعارىدان قۇلاعان بۇراندا قاپەرسىز تۇرعان مارقۇمنىڭ توبەسىنە ءتيىپتى. ءجۋرناليستىڭ ماقالاسى بويىنشا قايتادان ساراپتاما جاسالدى. ءبارى راستالدى. 17 جىلعا سوتتالعان جىگىتتىڭ قولىنان كىسەندى العان كەزدە, بۇل كورىنىسكە تولقىماعان جان جوق. گازەتتىڭ بەدەلى مەن داڭقى ودان سايىن اسپاندادى, – دەدى جانارىنان نۇر ۇشقىنداپ.
ول مۇنداي وقيعالاردىڭ تالايىنا كۋا بولدى, جازىقسىز جاپا شەككەن تالاي جاندارعا كومەكتەستى. جاستار گازەتىندە وتكىزگەن كۇندەرىنىڭ ەسىنەن كەتپەيتىنى سوندىقتان.
80-ءشى جىلداردىڭ ورتاسىندا جاقىپجان اياق استىنان ءبىر باتىل شەشىم قابىلدادى. جاستار گازەتىن قويا تۇرىپ شەلەك اۋداندىق گازەتىنە جۇمىسقا كەتتى. ونىڭ سەبەبى, ەل-جۇرتتىڭ ورتاسىندا بولعاندى قالامگەر جان-تانىمەن قالادى. مۇندا قاراپايىم ەڭبەككەرلەرمەن كۇندەلىكتى كەزدەسىپ, ەمەن-جارقىن ءسويلەسۋگە مۇمكىندىكتەر كوپ.ەكىنشىدەن, اۋداندىق گازەتتىڭ جەتەكشىسى رەتىندە جاڭا قالامداستارىنا جاستار گازەتىنىڭ تالىمدەرىن ۇيرەتكەندى ءجون دەپ ۇيعارعان. وسىنى ەستىگەن كەزدە مەن ونى قۋانا قۇپتادىم. سەبەبى, شەلەك اۋدانى – مەنىڭ تۋعان اۋدانىم بولاتىن. الماتىلىق قالامگەر اۋىل مادەنيەتىنىڭ وركەندەۋىنە وسىلايشا ۇلەسىن قوسىپ جاتسا, وعان قالاي قول سوقپايسىڭ؟!
كەيىن ءبىلدىم, جاقىپجان بۇلاي ەتكەندە الىس كوكجيەكتەرگە كوز سالعان ەكەن. سول تاجىريبەلەر كەيىن وبلىستىق «جەتىسۋ» گازەتىن باسقارعاندا ىسكە جارادى. ەلدى, جەردى جەتىك بىلەتىنىن كورسەتتى. قانداي ماسەلە كوتەرىلۋگە ءتيىس, سونى ءدوپ باسىپ تاۋىپ وتىردى. جاقىپجان «جەتىسۋدىڭ» شەجىرەسىندە ەڭ ۇزاق رەداكتور بولعان ادام رەتىندە قۇرمەتتەلدى. بىرقاتار بىلىكتى شاكىرتتەر ءتاربيەلەدى. قازىر سول ىنىلەرى اعاسىنىڭ جولىن ويداعىداي جالعاستىرىپ جاتىر. بۇل دا وعان بەرگەن ءومىردىڭ ەڭ ۇلكەن سىيى.
سونىمەن قاتار, اۋدانعا قىزمەتكە بارعانىنىڭ تاعى ءبىر قۇپياسىن ايتايىن. ونى «كوكسەڭگىر – قايىڭدىنىڭ بويتۇمارى» اتتى حيكاياتتار جيناعىن وقىعاندا انىق اڭعاردىم. شىعارمالارى كوركەم جازىلىپتى. سەنى قولىڭنان جەتەلەپ, اۋىلدى ارالاتادى. ونداعى جۇرەكتەرى پاك, كوڭىلدەرى اشىق, پەيىلدى دە مەيىرلى جانداردىڭ شاڭىراعىنا كىرگىزەدى. سولاردىڭ بارىنە ءسۇيىنىپ, بارىنە سەنەسىڭ. وسى كىتاپتى وقىعاننان كەيىن مەن ونىڭ جازۋشىلىق قابىلەتىن ءبىرجولاتا مويىندادىم.
2005 جىلدىڭ جازى. جاقىپجان جۇمىس بولمەمە قۋانىپ, وتە كوڭىلدى كىردى. بۇل – رايىمبەك باتىردىڭ 300 جىلدىق مەرەيتويىنا ازىرلەنىپ جاتقان كەز.
– اعا, توي تويعا ۇلاسسىن دەسەڭىز, بىزگە دەمەۋشىلىك جاساڭىز, – دەدى اپتىعا سويلەپ.
– جاقىپجان-اۋ, ماسەلەنى الدىمەن دۇرىستاپ ءتۇسىندىرشى. سەنى ەرەكشە جەلپىندىرىپ وتىرعان نە نارسە؟
– ءبىز «مۇقاعالي» جۋرنالىن شىعاراتىن بولدىق. ونىڭ ادەبي دايىندىعى تولىق اياقتالدى. ەندىگى جۇمىس قارجىعا تىرەلىپ تۇر. ونى ءسىز قولداماعاندا, كىم قولدايدى؟! – دەدى.
– مىناۋىڭ كەرەمەت جاڭالىق قوي! ءسۇيىنشى سۇرامايسىڭ با؟! شىركىن, مۇنى مۇقاعالي اعامىز كورگەندە قانداي قۋانار ەدى؟! سەندەر دۇرىستاپ باستاڭدار, مەن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن ايامايمىن, – دەپ ءىنىمدى قۇشاقتاي الدىم. جاقىپجان باستاعان جىگىتتەر وزدەرىنىڭ ۋادەسىندە تۇردى. جۋرنال كەشە عانا 10 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ءوتتى.
ايتا بەرسەڭ اڭگىمە كوپ. ونىڭ ءبارىن تۇگەندەپ, تۇگەل بايانداي المايسىڭ. مەنىڭ بىلەتىنىم, جۋرناليست جاقىپجان كەزىندە تالاي اعالارى مەن اپكەلەرىن كەلىستىرە وتىرىپ گازەتكە جازدى. ەندى ول تۋرالى جازۋ ءبىزدىڭ جولىمىز سياقتى. سوندىقتان, وعان اعانىڭ كوزىمەن قاراپ, ونىڭ ءىسىن اعانىڭ سوزىمەن باعالاۋعا تىرىستىم. ال قالامگەردىڭ ناعىز بەينەسىن سومداۋ كەلەشەكتىڭ ەنشىسىندە.
كەڭەس ۇشباەۆ,
فارماتسەۆتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.
اسپانتاۋلار ەتەگىندەگى ءبىزدىڭ ەلدەن تالاي تالانتتار تۇلەدى. ماسەلەن, اسىل جىرى جاڭعىرعان كودەك بايشىعان ۇلىن الىپ قاراڭىزدار. اقىن اتامىزدىڭ ءسوز كەرۋەنىن ەشكىم توقتاتا العان جوق. قىزىرى مەن كيەسى جوعالمادى. ەشكىمگە ۇقسامايتىن بەردىبەك پەن مۇقاعالي, ەركىن سول بابالارىمىزدىڭ جالعاسى.
ال, ۇزاق باعاەۆ پەن تەلمان جانۇزاقوۆ باستاعان جۋرناليستەر لەگى قانداي؟ كوڭىل تولقىپ, كوز تويادى. مەنىڭ ايتايىن دەگەن كەيىپكەرىم جۋرناليست-جازۋشى جاقىپجان نۇرعوجاەۆ سول اعالارىنىڭ ارتىنان ىلەستى, زامانداستارىنىڭ جانىندا بولدى, ىنىلەرىنىڭ الدىندا ءجۇردى. ۋاقىت شىركىنگە توقتاۋ بار ما؟! جاقىپجاننىڭ اعالىق كەزەڭگە جەتكەنىن بايقاماي دا قالىپپىز. جەتىنشى بەلەس ءبيىگىنە شىعىپ, جان-جاعىنا قۋانا قاراپ تۇر.
ارينە, جاقىپجان ءىنىمنىڭ قۋانۋعا دا, قۇرمەتكە بولەنۋگە دە تولىق قاقىسى بار. سەبەبى, ءجۇرىپ وتكەن جولدارىنداعى ىزدەرى انىق. تاجىريبەسى تالىمگە اينالدى. قالامگەرلىك دەيتىن قيىن ءىستىڭ زور جاۋاپكەرشىلىگىن مويىماي كوتەردى. ول ەڭ الدىمەن, وزىنە سەندى, ەڭبەگىنە جۇگىندى. ىزدەنىس ۇدەرىستەرىن ەشقاشان ءۇزىپ العان ەمەس. مۇنداي تاباندىلىقتىڭ ءتۇبى جەتىستىك پەن ناتيجەگە اپاراتىنى انىق ەدى.
قولى قالت ەتسە جاقىپجان ءىنىم قۇستاي ۇشىپ ماعان جەتەتىن. ونىڭ ىزدەگەنىنە مەن دە ريزا بولامىن. ءبىز سول كۇنى باسقا جۇمىستاردى قويا تۇرىپ, ەل جايىنداعى اڭگىمەلەردى تولعايتىنبىز. قايماق قاتقان كۇرەڭ شاي ماڭدايدى جىپسىتكەن سايىن ويدى ويعا ساباقتاپ سىرلاسامىز.
– اعا, وسى جۋرناليستىك قىزمەتتىڭ ارقاسىندا تالاي ەلدى ارالادىم. تالاي سۋسىندى تاڭسىق كوردىك. بىراق سولاردىڭ ءبارى قۇلا قاسقا كۇرەڭ شايىمىزعا جەتپەيدى, – دەپ ماعان قاراپ جىميادى.
– سەن ءدال بايقاعان ەكەنسىڭ. ءوزىڭ مەنىڭ ىشىمدەگى سوزدەردى وقىپ وتىرعانداي ەتىپ سويلەيسىڭ, – دەيمىن مەن دە ونى قولپاشتاپ.
– سولاي بولۋعا ءتيىستىمىز, اعا. بايقامپازدىقتى تەرەڭدەتپەي جۋرناليست بولۋ قيىن. اينالانى ءجىتى شولۋعا مىندەتتىمىز. ءبىز ادامدار تۋرالى جاقسى ماقالالار جازۋمەن عانا شەكتەلمەيمىز. ولاردى پالە-جالادان قورعاۋ ءۇشىن دە كۇرەسەمىز, – دەيدى.
وسى ساتتە مەن وعان قىزىعا قاراپ قالامىن. سوندا بارىپ جاقىپجاندى نە ءۇشىن جاقسى كورەتىنىمدى تۇسىنە باستايمىن.
مەنىڭ بىلەتىنىم, جاقىپجان ءوزىنىڭ العاشقى جۋرناليستىك جۇمىسىن الماتى وبلىستىق «جەتىسۋ», سوسىن رەسپۋبليكالىق «لەنينشىل جاس» گازەتىنەن باستادى. سول كەزەڭدەردە ەلدەگى جالعىز جاستار باسىلىمىنا قىزمەتكە كىرۋ وتە قيىن ەدى. ىنتالى جىگىتتەر كوپ. سىناقتان سىر بەرمەي وتكەندەر, كوش باسىنان كورىنگەندەر عانا ءتىلشى دەگەن كۋالىككە قول جەتكىزەتىن. سونداي مۇمكىندىك جاقىپجاننىڭ ەنشىسىنە بۇيىردى. وعان ءبارىمىز قۋانعانبىز. ءىنىڭنىڭ ءىسى ىلگەرى باسىپ جاتسا نەگە تىلەكتەس بولماسقا؟!
گازەتتىڭ رەداكتورى سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ دەگەن ازامات تالانتتاردى تانيتىن, وتكىردى جانيتىن ناعىز ەر ەدى. جاقىپجاندى دا شىڭدادى. ءوزىنىڭ بەيىمىنە قاراي تاپسىرمالار بەرىپ, قايناعان ءومىردىڭ ورتاسىنا سالدى. جاس جۋرناليست سىر بەرگەن جوق. سول تۋرالى ونىڭ ءبىر ايتقانى مەنىڭ ءالى ەسىمدە.
– «لەنينشىل جاستىڭ» جىگىتتەرى كۇندەلىكتى اقپاراتپەن بىرگە, ءوزدەرىنە ءتان دارا ەرەكشەلىكتەرىمەن كوزگە تۇسۋگە ءتيىستى. مەن ۇزاق ويلانا كەلە سوت ىستەرىنە قاتىستى وچەركتەر جازۋدى تاڭدادىم. جوسپار-جوبامدى رەداكتور مۇقيات تىڭدادى. سودان كەيىن رۇقساتىن بەردى.
جاڭاقورعان اۋدانىنا جول تارتتىم. توبەسىنەن سوققى ءتيىپ, تۋرا ەسىكتىڭ الدىندا ءجانتاسىلىم بولعان جاقىنىنىڭ ولىمىنە كىنالى دەپ تابىلعان جاس جىگىت 17 جىلعا سوتتالىپتى. «قولىم دا, ارىم دا تازا», دەگەن ونىڭ جانايقايىنا دالەل جوق. بىلىكتى زاڭگەرلەردىڭ ءوزى اقتاي الماعان. سوتتالۋشى ەڭ سوڭىندا «لەنينشىل جاستان» كومەك سۇراعان.
جۇمىس وسىلاي باستالدى. ءوزىم پروكۋرور, ءوزىم تەرگەۋشى, ءوزىم سوتپىن. دەرەكتەر مەن دايەكتەردى سالىستىرامىن. قانشا ۇڭىلسەم دە ينەنىڭ جاسۋىنداي ساڭىلاۋ جوق. كەنەت ءبىر كۇدىك مەنى ەلەڭ ەتكىزدى. جاستار گازەتىنىڭ كۇشىمەن كسرو قورعانىس مينيسترلىگىنە سۇراۋ سالدىق. مىنا عاجاپتى قاراڭىز, تۋرا سول كۇنى, سول ساعاتتا جاڭاقورعاننىڭ اۋە كەڭىستىگىندە اسكەري ۇشاقتاردىڭ جاتتىعۋلارى بولعان ەكەن. جوعارىدان قۇلاعان بۇراندا قاپەرسىز تۇرعان مارقۇمنىڭ توبەسىنە ءتيىپتى. ءجۋرناليستىڭ ماقالاسى بويىنشا قايتادان ساراپتاما جاسالدى. ءبارى راستالدى. 17 جىلعا سوتتالعان جىگىتتىڭ قولىنان كىسەندى العان كەزدە, بۇل كورىنىسكە تولقىماعان جان جوق. گازەتتىڭ بەدەلى مەن داڭقى ودان سايىن اسپاندادى, – دەدى جانارىنان نۇر ۇشقىنداپ.
ول مۇنداي وقيعالاردىڭ تالايىنا كۋا بولدى, جازىقسىز جاپا شەككەن تالاي جاندارعا كومەكتەستى. جاستار گازەتىندە وتكىزگەن كۇندەرىنىڭ ەسىنەن كەتپەيتىنى سوندىقتان.
80-ءشى جىلداردىڭ ورتاسىندا جاقىپجان اياق استىنان ءبىر باتىل شەشىم قابىلدادى. جاستار گازەتىن قويا تۇرىپ شەلەك اۋداندىق گازەتىنە جۇمىسقا كەتتى. ونىڭ سەبەبى, ەل-جۇرتتىڭ ورتاسىندا بولعاندى قالامگەر جان-تانىمەن قالادى. مۇندا قاراپايىم ەڭبەككەرلەرمەن كۇندەلىكتى كەزدەسىپ, ەمەن-جارقىن ءسويلەسۋگە مۇمكىندىكتەر كوپ.ەكىنشىدەن, اۋداندىق گازەتتىڭ جەتەكشىسى رەتىندە جاڭا قالامداستارىنا جاستار گازەتىنىڭ تالىمدەرىن ۇيرەتكەندى ءجون دەپ ۇيعارعان. وسىنى ەستىگەن كەزدە مەن ونى قۋانا قۇپتادىم. سەبەبى, شەلەك اۋدانى – مەنىڭ تۋعان اۋدانىم بولاتىن. الماتىلىق قالامگەر اۋىل مادەنيەتىنىڭ وركەندەۋىنە وسىلايشا ۇلەسىن قوسىپ جاتسا, وعان قالاي قول سوقپايسىڭ؟!
كەيىن ءبىلدىم, جاقىپجان بۇلاي ەتكەندە الىس كوكجيەكتەرگە كوز سالعان ەكەن. سول تاجىريبەلەر كەيىن وبلىستىق «جەتىسۋ» گازەتىن باسقارعاندا ىسكە جارادى. ەلدى, جەردى جەتىك بىلەتىنىن كورسەتتى. قانداي ماسەلە كوتەرىلۋگە ءتيىس, سونى ءدوپ باسىپ تاۋىپ وتىردى. جاقىپجان «جەتىسۋدىڭ» شەجىرەسىندە ەڭ ۇزاق رەداكتور بولعان ادام رەتىندە قۇرمەتتەلدى. بىرقاتار بىلىكتى شاكىرتتەر ءتاربيەلەدى. قازىر سول ىنىلەرى اعاسىنىڭ جولىن ويداعىداي جالعاستىرىپ جاتىر. بۇل دا وعان بەرگەن ءومىردىڭ ەڭ ۇلكەن سىيى.
سونىمەن قاتار, اۋدانعا قىزمەتكە بارعانىنىڭ تاعى ءبىر قۇپياسىن ايتايىن. ونى «كوكسەڭگىر – قايىڭدىنىڭ بويتۇمارى» اتتى حيكاياتتار جيناعىن وقىعاندا انىق اڭعاردىم. شىعارمالارى كوركەم جازىلىپتى. سەنى قولىڭنان جەتەلەپ, اۋىلدى ارالاتادى. ونداعى جۇرەكتەرى پاك, كوڭىلدەرى اشىق, پەيىلدى دە مەيىرلى جانداردىڭ شاڭىراعىنا كىرگىزەدى. سولاردىڭ بارىنە ءسۇيىنىپ, بارىنە سەنەسىڭ. وسى كىتاپتى وقىعاننان كەيىن مەن ونىڭ جازۋشىلىق قابىلەتىن ءبىرجولاتا مويىندادىم.
2005 جىلدىڭ جازى. جاقىپجان جۇمىس بولمەمە قۋانىپ, وتە كوڭىلدى كىردى. بۇل – رايىمبەك باتىردىڭ 300 جىلدىق مەرەيتويىنا ازىرلەنىپ جاتقان كەز.
– اعا, توي تويعا ۇلاسسىن دەسەڭىز, بىزگە دەمەۋشىلىك جاساڭىز, – دەدى اپتىعا سويلەپ.
– جاقىپجان-اۋ, ماسەلەنى الدىمەن دۇرىستاپ ءتۇسىندىرشى. سەنى ەرەكشە جەلپىندىرىپ وتىرعان نە نارسە؟
– ءبىز «مۇقاعالي» جۋرنالىن شىعاراتىن بولدىق. ونىڭ ادەبي دايىندىعى تولىق اياقتالدى. ەندىگى جۇمىس قارجىعا تىرەلىپ تۇر. ونى ءسىز قولداماعاندا, كىم قولدايدى؟! – دەدى.
– مىناۋىڭ كەرەمەت جاڭالىق قوي! ءسۇيىنشى سۇرامايسىڭ با؟! شىركىن, مۇنى مۇقاعالي اعامىز كورگەندە قانداي قۋانار ەدى؟! سەندەر دۇرىستاپ باستاڭدار, مەن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن ايامايمىن, – دەپ ءىنىمدى قۇشاقتاي الدىم. جاقىپجان باستاعان جىگىتتەر وزدەرىنىڭ ۋادەسىندە تۇردى. جۋرنال كەشە عانا 10 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ءوتتى.
ايتا بەرسەڭ اڭگىمە كوپ. ونىڭ ءبارىن تۇگەندەپ, تۇگەل بايانداي المايسىڭ. مەنىڭ بىلەتىنىم, جۋرناليست جاقىپجان كەزىندە تالاي اعالارى مەن اپكەلەرىن كەلىستىرە وتىرىپ گازەتكە جازدى. ەندى ول تۋرالى جازۋ ءبىزدىڭ جولىمىز سياقتى. سوندىقتان, وعان اعانىڭ كوزىمەن قاراپ, ونىڭ ءىسىن اعانىڭ سوزىمەن باعالاۋعا تىرىستىم. ال قالامگەردىڭ ناعىز بەينەسىن سومداۋ كەلەشەكتىڭ ەنشىسىندە.
كەڭەس ۇشباەۆ,
فارماتسەۆتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.
سوڭعى جاڭالىقتار
پرەزيدەنت: ورتالىق ازيانىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگى – ورتاق مىندەت
پرەزيدەنت • كەشە
توقاەۆ: ارال باسسەينىندەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتارلىق
پرەزيدەنت • كەشە
پرەزيدەنت ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزىن اتاپ ءوتتى
پرەزيدەنت • كەشە
فونوگرامماعا قاتىستى جاڭا ەرەجە كۇشىنە ەندى
مادەنيەت • كەشە
جانابىلوۆتەر ءىسى: پروكۋراتۋرا 4 جىل جازا سۇرادى
قوعام • كەشە
ارالدى قۇتقارۋ قورى قاتىسۋشىلارى اقورداعا كەلدى
پرەزيدەنت • كەشە
