تالدىقورعانداعى م. تىنىشپاەۆ اتىنداعى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا جىر الىبى جامبىل جاباەۆتىڭ الەمدىك ادەبيەت پەن مادەنيەتكە قوسقان ۇلەسىن جانە قوعامدىق قىزمەتىن تالقىلاۋ, ءومىرى مەن شىعارماشىلىق اسپەكتىلەرىن زەرتتەۋ ماقساتىندا ساليقالى باسقوسۋ بولدى.
وعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اتىنان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا كانديدات بولىپ تىركەلگەن «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ V شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتى رومان كيم, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ مۇشەسى شاكير حاحازوۆ جانە قوعام قايراتكەرلەرى, وبلىستىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ توراعالارى مەن «بىرلىك» جاستار قاۋىمداستىعىنىڭ بەلسەندىلەرى قاتىستى.
«حح عاسىر گومەرى اتانعان جىر الىبى جامبىل جاباەۆتىڭ ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ ماقتانىشى بولاتىنى سول, الەمدىك مادەنيەت قازاقتى ەڭ ءبىرىنشى جامبىل ارقىلى تانىدى. سەبەبى, ءال-فارابي اشىلماعان, ابايدىڭ ءوزى ءىرى فەودالدىڭ بالاسى رەتىندە عانا ايتىلعان وتكەن عاسىردىڭ 30-شى جىلدارىندا وداقتىڭ ميلليونداعان تارالىممەن شىعاتىن گازەتتەرىندە, سودان سوڭ دۇنيەجۇزىلىك باسىلىمداردا قازاق دەگەن حالىقتىڭ رۋحاني قۋاتى – جامبىلدىڭ جىرلارى جاريالاندى. وسى قاسيەتى ءۇشىن عانا جامبىلدى قۇرمەتتەۋگە بولادى. اتامىزدان قالعان اسىل سوزدەردىڭ ءبىرى – «ەلدىكتى ايت, ەرلىكتى ايت, سولاردىڭ باسىن قوسقان تاتۋلىقتى ايت» دەپ كەلەدى. مىنە, سول تاتۋلىق – ءبىزدىڭ قازىرگى قاسيەتتى تۋىمىز. وسىدان 21 جىل بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. بۇل الەمدىك ساياساتتا ءبىزدىڭ ەلباسىنىڭ اشقان ءىرى جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى بولدى. كوپەتنوستى قوعامدا مۇنداي ۇيىم قۇرۋ ارقىلى ءار ۇلتتىڭ باسىن قوسىپ, ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي, ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي ەتىپ ۇستاۋ شىن مانىندە اسا كورنەكتى ساياساتكەردىڭ عانا قولىنان كەلدى. وعان ەڭ الدىمەن قازاق حالقىنىڭ دانالىعى سەبەپكەر بولدى. قازاق حالقىنا العىستارىن اعىتقان ۇلتتاردىڭ اۋىزبىرشىلىگى سەبەپكەر بولدى. وسىنداي جاقسى جۇمىستار جەتىسۋ جەرىندە جالعاسىپ جاتقاندىعىنا كوزىمىز جەتىپ وتىر. وسى تاتۋلىق ۇلى قازاق جەرىندە قاشاندا ساقتالادى. بۇل تاتۋلىق, بىرلىك, دوستىق الداعى اسۋلاردان ابىرويمەن اسۋىمىزدىڭ كەپىلى», – دەدى باس باسىلىم باسشىسى س.ابدراحمانوۆ ءوزىنىڭ سوزىندە.
كەلەسى كەزەكتە ءسوز العان رومان كيم 12 جىل بۇرىن توقتاپ قالعان كوكسۋ قانت زاۋىتىنىڭ ىسكە قوسىلعانىن تالدىقورعان وڭىرىندە ءوندىرىس ورىندارىنىڭ وركەندەۋىنە اشىلعان جول دەپ باعالادى. ال شاكير حاحازوۆ كاسىپورىننىڭ 500 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ەڭ باستىسى, دەدى ول, جەتىسۋ جەرىندەگى 103 ەتنوس وكىلىنە پانا بولعان قازاق ەلىنە, جەرىنە العىستان باسقا ايتارىمىز جوق.
جىر الىبى جامبىل جاباەۆ ارقىلى قازاق حالقىنا دەگەن ىقىلاستارىن ءبىلدىرۋدى ماقسات تۇتقان ەتنوستار وكىلدەرىنىڭ ويلارى ءبىر جەردە توعىسىپ جاتتى. نەگىزى, بۇل جيىن تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا بەكەر ۇيىمداستىرىلعان جوق. مايلى بوياۋلارمەن سالىنىپ, ءار عاسىردان سىر شەرتەتىن قۇندى سۋرەتتەر قۇپياسىنا قانىعا ءتۇسۋ, قازاقتىڭ تۇرمىستىق بۇيىمدارى مەن قىشتان جاسالعان قۇمىرالار, ات ابزەلدەرىن كورسەتۋ ارقىلى ءوڭىر ەرەكشەلىگى پاش ەتىلدى.
ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى ىزگى تىلەكتەرىمەن بىرگە اماناتتارىن دا اشىق ايتقان سوڭ, جوعارىدا اتالعان تاقىرىپ اياسىنداعى جيىن قورىتىندىلاندى.
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
تالدىقورعان.
تالدىقورعانداعى م. تىنىشپاەۆ اتىنداعى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا جىر الىبى جامبىل جاباەۆتىڭ الەمدىك ادەبيەت پەن مادەنيەتكە قوسقان ۇلەسىن جانە قوعامدىق قىزمەتىن تالقىلاۋ, ءومىرى مەن شىعارماشىلىق اسپەكتىلەرىن زەرتتەۋ ماقساتىندا ساليقالى باسقوسۋ بولدى.
وعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اتىنان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا كانديدات بولىپ تىركەلگەن «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ V شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتى رومان كيم, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ مۇشەسى شاكير حاحازوۆ جانە قوعام قايراتكەرلەرى, وبلىستىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ توراعالارى مەن «بىرلىك» جاستار قاۋىمداستىعىنىڭ بەلسەندىلەرى قاتىستى.
«حح عاسىر گومەرى اتانعان جىر الىبى جامبىل جاباەۆتىڭ ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ ماقتانىشى بولاتىنى سول, الەمدىك مادەنيەت قازاقتى ەڭ ءبىرىنشى جامبىل ارقىلى تانىدى. سەبەبى, ءال-فارابي اشىلماعان, ابايدىڭ ءوزى ءىرى فەودالدىڭ بالاسى رەتىندە عانا ايتىلعان وتكەن عاسىردىڭ 30-شى جىلدارىندا وداقتىڭ ميلليونداعان تارالىممەن شىعاتىن گازەتتەرىندە, سودان سوڭ دۇنيەجۇزىلىك باسىلىمداردا قازاق دەگەن حالىقتىڭ رۋحاني قۋاتى – جامبىلدىڭ جىرلارى جاريالاندى. وسى قاسيەتى ءۇشىن عانا جامبىلدى قۇرمەتتەۋگە بولادى. اتامىزدان قالعان اسىل سوزدەردىڭ ءبىرى – «ەلدىكتى ايت, ەرلىكتى ايت, سولاردىڭ باسىن قوسقان تاتۋلىقتى ايت» دەپ كەلەدى. مىنە, سول تاتۋلىق – ءبىزدىڭ قازىرگى قاسيەتتى تۋىمىز. وسىدان 21 جىل بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. بۇل الەمدىك ساياساتتا ءبىزدىڭ ەلباسىنىڭ اشقان ءىرى جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى بولدى. كوپەتنوستى قوعامدا مۇنداي ۇيىم قۇرۋ ارقىلى ءار ۇلتتىڭ باسىن قوسىپ, ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي, ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي ەتىپ ۇستاۋ شىن مانىندە اسا كورنەكتى ساياساتكەردىڭ عانا قولىنان كەلدى. وعان ەڭ الدىمەن قازاق حالقىنىڭ دانالىعى سەبەپكەر بولدى. قازاق حالقىنا العىستارىن اعىتقان ۇلتتاردىڭ اۋىزبىرشىلىگى سەبەپكەر بولدى. وسىنداي جاقسى جۇمىستار جەتىسۋ جەرىندە جالعاسىپ جاتقاندىعىنا كوزىمىز جەتىپ وتىر. وسى تاتۋلىق ۇلى قازاق جەرىندە قاشاندا ساقتالادى. بۇل تاتۋلىق, بىرلىك, دوستىق الداعى اسۋلاردان ابىرويمەن اسۋىمىزدىڭ كەپىلى», – دەدى باس باسىلىم باسشىسى س.ابدراحمانوۆ ءوزىنىڭ سوزىندە.
كەلەسى كەزەكتە ءسوز العان رومان كيم 12 جىل بۇرىن توقتاپ قالعان كوكسۋ قانت زاۋىتىنىڭ ىسكە قوسىلعانىن تالدىقورعان وڭىرىندە ءوندىرىس ورىندارىنىڭ وركەندەۋىنە اشىلعان جول دەپ باعالادى. ال شاكير حاحازوۆ كاسىپورىننىڭ 500 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ەڭ باستىسى, دەدى ول, جەتىسۋ جەرىندەگى 103 ەتنوس وكىلىنە پانا بولعان قازاق ەلىنە, جەرىنە العىستان باسقا ايتارىمىز جوق.
جىر الىبى جامبىل جاباەۆ ارقىلى قازاق حالقىنا دەگەن ىقىلاستارىن ءبىلدىرۋدى ماقسات تۇتقان ەتنوستار وكىلدەرىنىڭ ويلارى ءبىر جەردە توعىسىپ جاتتى. نەگىزى, بۇل جيىن تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا بەكەر ۇيىمداستىرىلعان جوق. مايلى بوياۋلارمەن سالىنىپ, ءار عاسىردان سىر شەرتەتىن قۇندى سۋرەتتەر قۇپياسىنا قانىعا ءتۇسۋ, قازاقتىڭ تۇرمىستىق بۇيىمدارى مەن قىشتان جاسالعان قۇمىرالار, ات ابزەلدەرىن كورسەتۋ ارقىلى ءوڭىر ەرەكشەلىگى پاش ەتىلدى.
ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى ىزگى تىلەكتەرىمەن بىرگە اماناتتارىن دا اشىق ايتقان سوڭ, جوعارىدا اتالعان تاقىرىپ اياسىنداعى جيىن قورىتىندىلاندى.
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
تالدىقورعان.
پرەزيدەنت: ورتالىق ازيانىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگى – ورتاق مىندەت
پرەزيدەنت • كەشە
توقاەۆ: ارال باسسەينىندەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتارلىق
پرەزيدەنت • كەشە
پرەزيدەنت ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزىن اتاپ ءوتتى
پرەزيدەنت • كەشە
فونوگرامماعا قاتىستى جاڭا ەرەجە كۇشىنە ەندى
مادەنيەت • كەشە
جانابىلوۆتەر ءىسى: پروكۋراتۋرا 4 جىل جازا سۇرادى
قوعام • كەشە
ارالدى قۇتقارۋ قورى قاتىسۋشىلارى اقورداعا كەلدى
پرەزيدەنت • كەشە