قۇس ءوسىرۋشى

مارتوكتىكتەر ميلا ستورو­جە­ۆانى كانىگى قۇس ءوسىرۋشى رەتىندە جاقسى تانيدى. ونىڭ دا ءجونى بار. نەگىزگى ماماندىعى باسقا بول­عانىمەن ونىڭ قۇس وسىرۋمەن اينالىسقانىنىڭ وزىنە 35 جىلدان استى. باستاپقىدا مارتوك پوسەلكەسىندەگى «دزەرجينسكي» كەڭشارىنىڭ ينكۋباتور ستانساسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ول بۇل كاسىپكە شىن كوڭىلىمەن بەرىلىپ كەتكەنىن بايقاماي دا قالدى. كەڭەس وداعى تاراپ, وداقتاس رەس­­پۋبليكالار ءوز الدىنا وتاۋ تىگىپ, ەگەمەندىك العاننان كەيىنگى ءولىارا شاقتاعى داعدارىس بۇل كاسىپورىندى دا اينالىپ وتپەدى. شارۋاشىلىقتار بانكروتقا ۇشى­رىپ, ينكۋباتور ستانساسى ەشكىمگە كەرەك بولماي قالدى. ءوزى ىستىعىنا كۇيىپ, سۋىعىنا توڭعان شارۋانىڭ ءتىنى شىرىگەن جىپتەي تارقاتىلىپ, ينكۋباتور ستانساسىنا قۇرىپ كەتۋ قاۋپى ءتوندى. سول كەزدە اركىمنىڭ ۇلەسىن ءبولىپ بەرۋ باستالدى. تاۋەكەلگە بەل بۋىپ كاسىپورىندى الاشاق ەڭبەكاقىسى ەسەبىنەن وزىندە قالدىردى. جەتپەگەنىن بىرتىندەپ ءونىم وتكىزىپ, وتەي باستادى. 1999 جىلى قارىزدان تولىق قۇتىلعان ميلا ۆيكتوروۆنا ينكۋباتور ستان­ساسىن باسى ءبۇتىن وزىنە قا­راتىپ الدى. ءسويتىپ, ومىرگە «اناس­­تاسيا» جەكە كاسىپكەرلىگى كەلدى. داعدارىس دەندەگەن ءولارا شاقتا ينكۋباتور ستانساسىنىڭ جۇمىسىن جولعا قويۋ, بالاپان باس­تىرىپ شىعارۋ جانە ونى وتكىزۋ وڭاي شارۋا ەمەس ەدى. «ءراسۋا بولعان قارجى عوي, كاسىپورىننىڭ كەلەشەگى جوق», دەپ ساۋەگەيلىك تانىتقاندار دا بولدى. بىراق, ول العان بەتىنەن قايتپادى. ونىڭ ۇستىنە ەسكى بولسا دا ينكۋباتور قون­­دىرعىلارى جۇمىس ىستەۋگە جارامدى ەدى. كەيبىر بولشەكتەرىن جاڭارتتى, بۇزىلعانىن جوندەدى, ايتەۋىر, كاسىپورىندى تالان-تا­راجعا تۇسۋدەن ساقتاپ قالدى. ەكونوميكالىق داعدارىس ەڭ­سەرىلىپ, حالىقتىڭ جاعدايى كو­تەرىلە باستاسىمەن كاسىپورىن جۇ­مىسى دا جاندانا باستادى. تىربانىپ تىرلىك جاسادى, ءۇي­­رەك پەن قاز بالاپاندارىن شىعارىپ, اۋەلى اۋىلداستارىنا وتكىزۋدى جولعا قويدى. كەيىن كورشى اۋىلدارعا شىعاردى. ين­كۋباتوردان شىعارىلعان با­لا­­پاندارعا سۇرانىس بار ەكە­نى اڭعارىلدى. حالىق بالاپان ءوسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن كورىپ, 200-300-دەن ساتىپ الىپ, ءوسىرىپ, وت­باسىلىق تۇرمىسىن تۇزەدى. سۇرانىس بولا تۇسكەن سايىن كاسىپ­ورىننىڭ بويىنا قان جۇگىرىپ, ىلگەرى كۇننەن ۇمىتتەندىرە ءتۇستى. ءسويتىپ, كاسىپورىننىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلدى. – بۇرىن اۋىلدىقتار 100-200-دەن بالاپان ساتىپ الاتىن-دى, قازىر كورشىلەس رەسەيدەن دە بالاپاندار اكەلىنۋدە. سونىڭ وزىندە سۇرانىس بار. ينكۋباتوردىڭ قۋاتى جىلىنا 90 مىڭ بالاپان شىعارۋعا جەتەدى. الايدا, ازىرگە قوندىرعىنىڭ تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەۋىنە جەتىسە الماي كەلەمىز. ونىڭ ءارتۇرلى سەبەپتەرى دە بار. باسەكەلەستىك ارتتى, ءبىزدىڭ جۇمىسىمىز ماۋسىمدىق بولىپ كەلەدى. جاز ايلارىندا 40 مىڭ ۇيرەك, 30 مىڭ تاۋىق بالاپاندارىن شىعارىپ, ساتامىز. ازداپ قاز, بودەنە بالاپاندارىن دا ۇسى­نامىز. بولاشاقتا بالاپانداردى وزدەرىمىز ءوسىرىپ, ساۋدا ورىن­دارىنا شىعارۋدى قولعا الماقپىز. ول ءۇشىن «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا 3 ميلليون تەڭگە جەڭىل­دە­­تىلگەن نەسيە الدىق, – دەيدى كاسىپكەر كەلىنشەك. قازىر ينكۋباتور بالاپاندارى كورشىلەس اۋداندارعا وتكىزىلەدى, اقتوبە بازارلارىنداعى وزدەرىنىڭ ارناۋلى ساۋدا ورىندارىندا ساتىلادى. شۇكىر, تاڭداۋ بار. برويلەر, گوللانديالىق جانە ءۇي قۇستارىنىڭ بالاپاندارىنا اقتاۋ مەن اتىراۋدان قۇدا ءتۇسىپ كەلىپ, كوتەرە ساتىپ الۋشىلار قاتارى كوبەيە تۇسۋدە. مارتوكتىكتەردىڭ اۋلالارىندا قۇس بالاپاندارىن وسىرمەيتىندەرى سيرەك. ءبارى دە «اناستاسيا» جە­كە كاسىپكەرلىگىنىڭ ينكۋباتو­رى­نان شىققان بالاپانداردى ساتىپ الۋعا ىنتالى. ميلا ستو­روجەۆانىڭ ءوزى دە بالاپانداردى اۋلاسىندا ۇستاپ, وسىرەدى. بىلتىر العاشقى قار جاۋعانشا ۇيرەك جانە قازدىڭ بالاپانىن ءوسىرىپ ساتىپ ەدى, ءبىراز قارجى بولدى. قازىر مۇندا 6 جۇمىسشى ەڭبەك ەتەدى. ولاردىڭ ەڭبەكاقىلارى ءتاۋىر. ميلا ستوروجەۆا اۋداندىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيدى. جوعارىدا وسى ورتالىق ارقىلى 3 ميلليون تەڭگە نەسيەگە قول جەتكىزگەنىن ايتتىق. ەندى جاستار تاجىريبەسىنە مال دارىگەرى, زووتەحنيك ماماندارىن تارتۋدى ويلاستىرۋدا. جالپى, اۋداندا «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلا باستاعاننان بەرگى ۋاقىتتا كوپتەگەن جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, نەسيە الۋعا قول جەتكىزگەن. سونىڭ ءبىرى «اناستاسيا» جەكە كاسىپكەرلىگىنىڭ باسشىسى ميلا ستوروجەۆا ءوز بيزنەسىنىڭ كۇن وتكەن سايىن قالىپتاسىپ, ايا­عىنان تىك تۇرىپ كەلە جاتقانىنا ءدان ريزا. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان». اقتوبە وبلىسى, مارتوك اۋدانى.