ەلىمىزدە قازىرگى ۋاقىتتا ەرەكشە ساياسي ناۋقان ءجۇرىپ جاتقانى بەلگىلى. ۋاقىت تالابىنا ساي, جوعارعى زاڭ شىعارۋشى ورگان – پارلامەنتتىڭ ءماجىلىسى جانە جەرگىلىكتى سايلاناتىن ورگاندار – ءماسليحاتتاردىڭ قۇرامى جاڭارتىلماق.
جوعارعى ورگانعا دەپۋتاتتار پارتيالىق تىزىمدەر ارقىلى سايلاناتىن بولسا, ءماسليحات دەپۋتاتتىعىنا كانديدات بولىپ, قوعامدىق رەتتە جۇمىس اتقارۋعا, ۇجىمداردىڭ ۇسىنىسى مەن ازاماتتاردىڭ جەكە ءوزىن ءوزى ۇسىنۋ ارقىلى تىركەلەتىنى بەلگىلى.
قازىرگى كەزەڭدە دەپۋتاتتىققا ەل قامىن ويلايتىن, كۇرمەۋى قيىن ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابا بىلەتىن, ءبىلىمدى دە بىلىكتى ازاماتتار كەلگەنى ءلازىم ەكەنىن ءومىردىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىر. ونداي ازاماتتار ارامىزدا از ەمەس, سونىڭ ءبىرى رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ تورالقا ءمۇشەسى, «جەتى جارعى» جانە قوجابەرگەن جىراۋ» حالىقارالىق قايىرىمدىلىق قورىنىڭ توراعاسى بەكەت تۇرعاراەۆ.
بەكەت تۇرعاراەۆ 1947 جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, قازىعۇرت اۋدانى تالدىبۇلاق اۋىلىندا تۋعان. 1974 جىلى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن بىتىرگەننەن سوڭ ەلىمىزدىڭ سوت سالاسىندا ۇزاق جىلدار ابىرويلى قىزمەت اتقاردى. ەڭبەك جولىن وبلىستىق سوتتىڭ تالىمگەرىنەن باستاپ, وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق سوتتارىنىڭ توراعاسى قىزمەتتەرىنە دەيىن كوتەرىلدى. «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن زاڭگەرى», رەسپۋبليكانىڭ «قۇرمەتتى سۋدياسى» اتاقتارىنىڭ, «التىن بارىس» ومىراۋ بەلگىسىنىڭ, «قۇرمەت», «پاراسات» وردەندەرىنىڭ يەگەرى اتاندى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ون جىل قىزمەت اتقارعان جىلدارى ءوزىنىڭ نەگىزگى قىزمەتىنەن تىس «مادەني مۇرا» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدا قوعامدىق-مادەني سالا بويىنشا قىرۋار جۇمىستار اتقاردى.
2010 جىلى ەڭبەك دەمالىسىنا شىققاننان كەيىن قوعامدىق-مادەنيەت سالاسىندا دا ونەگەلى ەڭبەك جاسادى. ونىڭ ىشىندە ءپىر بەكەتتىڭ 260 جىلدىعىنا وراي «ەل يەسى, جەر يەسى ءپىر بەكەت» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيانى جوعارعى دارەجەدە وتكىزدى. سونىڭ ناتيجەسىندە «بەكەت اتا-260» دەپ اتالاتىن عىلىمي-تانىمدىق كىتاپ شىعارىلىپ, رەسپۋبليكانىڭ ءمادەني وشاقتارى ارقىلى كوپشىلىك وقىرمانعا كەڭ تارالدى.
ب.تۇرعاراەۆ جاڭاوزەن وقيعاسىنا بايلانىستى قۇرىلعان رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى ارالاسىپ, بىلىكتى زاڭگەر رەتىندە لايىقتى ۇلەس قوستى. «جەتى جارعى» جانە قوجابەرگەن جىراۋ» حالىقارالىق قوعامدىق قايىرىمدىلىق قورىن قۇرىپ, ءبىرتالاي يگى ىستەردىڭ اتقارىلۋىن قامتاماسىز ەتتى.
ونىڭ ىشىندە قوجابەرگەن تولىبايسىنشى ۇلىنىڭ 350 جىلدىعىنا وراي الماتى جانە استانا قالالارىندا حالىقارالىق قوعامدىق كونفەرەنتسيالار وتكىزىپ, قورىتىندىسى بويىنشا «ماڭگىلىك ەلدىڭ ءماڭگىلىك جىرشىسى» اتتى كوركەم بەزەندىرىلگەن عىلىمي تانىمدىق كىتاپ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي «پرەزيدەنت جانە قۇقىقتىق رەفورما», «سالتانات» اتتى كولەمدى كىتاپتار شىعاردى.
« ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى قارساڭىندا قازىعۇرت اۋدانىندا «بابالار رۋحىنا تاعزىم» كەشەنىن سالتاناتتى تۇردە اشىپ, سول مەكەننەن سوعىسقا اتتانىپ ەلگە ورالماعان 384 بوزداقتىڭ اتى ءمارمار تاسقا جازىلىپ, ماڭگىلىك الاۋ وتى جاعىلىپ, «ەرلەر ەسىمى ەل ەسىندە» دەگەن 21 مەترلىك الىپ مونۋمەنت تۇرعىزىلدى.
ب.تۇرعاراەۆ رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ, ونىڭ تورالقاسىنىڭ ءمۇشەسى رەتىندە ءبىرتالاي جۇمىستار اتقارۋدا. ول جاستارعا پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ تۇرعىسىندا كوپتەگەن وقۋ ورىندارىندا جەتكىنشەكتەرمەن كەزدەسىپ, قۇقىقتىق رەفورمالار تۇرعىسىنان ساليقالى دا سالماقتى اڭگىمەلەر وتكىزدى. سوعىس ارداگەرلەرى مەن تىل ەڭبەككەرلەرى اراسىندا دا ءجيى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, اقساقالداردىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن تىڭداپ, ول قيىندىقتاردىڭ تىندىرىمدى شەشىلۋىنە ىقپال جاساۋدا.
№21 سايلاۋ وكرۋگى بويىنشا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءماسليحاتىنا دەپۋتات بولىپ ءتىركەلگەن بەكەت تۇرعاراەۆ مىرزا ءسوزى مەن ءىسى الشاقتامايتىن جان. ول ەل قامىن ويلاي بىلەتىن, ءبىلىمى, ءتاجىريبەسى, قايرات-جىگەرى مول, الدىنا قويعان ماقسات-ماسەلەلەردى شەشە الاتىن ازامات.
ومىرزاق وزعانباەۆ,
رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى.
جاريالانىم اقىسى دەپۋتاتتىققا كانديداتتىڭ جەكە سايلاۋ قورىنان تولەندى.
ەلىمىزدە قازىرگى ۋاقىتتا ەرەكشە ساياسي ناۋقان ءجۇرىپ جاتقانى بەلگىلى. ۋاقىت تالابىنا ساي, جوعارعى زاڭ شىعارۋشى ورگان – پارلامەنتتىڭ ءماجىلىسى جانە جەرگىلىكتى سايلاناتىن ورگاندار – ءماسليحاتتاردىڭ قۇرامى جاڭارتىلماق.
جوعارعى ورگانعا دەپۋتاتتار پارتيالىق تىزىمدەر ارقىلى سايلاناتىن بولسا, ءماسليحات دەپۋتاتتىعىنا كانديدات بولىپ, قوعامدىق رەتتە جۇمىس اتقارۋعا, ۇجىمداردىڭ ۇسىنىسى مەن ازاماتتاردىڭ جەكە ءوزىن ءوزى ۇسىنۋ ارقىلى تىركەلەتىنى بەلگىلى.
قازىرگى كەزەڭدە دەپۋتاتتىققا ەل قامىن ويلايتىن, كۇرمەۋى قيىن ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابا بىلەتىن, ءبىلىمدى دە بىلىكتى ازاماتتار كەلگەنى ءلازىم ەكەنىن ءومىردىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىر. ونداي ازاماتتار ارامىزدا از ەمەس, سونىڭ ءبىرى رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ تورالقا ءمۇشەسى, «جەتى جارعى» جانە قوجابەرگەن جىراۋ» حالىقارالىق قايىرىمدىلىق قورىنىڭ توراعاسى بەكەت تۇرعاراەۆ.
بەكەت تۇرعاراەۆ 1947 جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, قازىعۇرت اۋدانى تالدىبۇلاق اۋىلىندا تۋعان. 1974 جىلى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن بىتىرگەننەن سوڭ ەلىمىزدىڭ سوت سالاسىندا ۇزاق جىلدار ابىرويلى قىزمەت اتقاردى. ەڭبەك جولىن وبلىستىق سوتتىڭ تالىمگەرىنەن باستاپ, وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق سوتتارىنىڭ توراعاسى قىزمەتتەرىنە دەيىن كوتەرىلدى. «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن زاڭگەرى», رەسپۋبليكانىڭ «قۇرمەتتى سۋدياسى» اتاقتارىنىڭ, «التىن بارىس» ومىراۋ بەلگىسىنىڭ, «قۇرمەت», «پاراسات» وردەندەرىنىڭ يەگەرى اتاندى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ون جىل قىزمەت اتقارعان جىلدارى ءوزىنىڭ نەگىزگى قىزمەتىنەن تىس «مادەني مۇرا» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدا قوعامدىق-مادەني سالا بويىنشا قىرۋار جۇمىستار اتقاردى.
2010 جىلى ەڭبەك دەمالىسىنا شىققاننان كەيىن قوعامدىق-مادەنيەت سالاسىندا دا ونەگەلى ەڭبەك جاسادى. ونىڭ ىشىندە ءپىر بەكەتتىڭ 260 جىلدىعىنا وراي «ەل يەسى, جەر يەسى ءپىر بەكەت» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيانى جوعارعى دارەجەدە وتكىزدى. سونىڭ ناتيجەسىندە «بەكەت اتا-260» دەپ اتالاتىن عىلىمي-تانىمدىق كىتاپ شىعارىلىپ, رەسپۋبليكانىڭ ءمادەني وشاقتارى ارقىلى كوپشىلىك وقىرمانعا كەڭ تارالدى.
ب.تۇرعاراەۆ جاڭاوزەن وقيعاسىنا بايلانىستى قۇرىلعان رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى ارالاسىپ, بىلىكتى زاڭگەر رەتىندە لايىقتى ۇلەس قوستى. «جەتى جارعى» جانە قوجابەرگەن جىراۋ» حالىقارالىق قوعامدىق قايىرىمدىلىق قورىن قۇرىپ, ءبىرتالاي يگى ىستەردىڭ اتقارىلۋىن قامتاماسىز ەتتى.
ونىڭ ىشىندە قوجابەرگەن تولىبايسىنشى ۇلىنىڭ 350 جىلدىعىنا وراي الماتى جانە استانا قالالارىندا حالىقارالىق قوعامدىق كونفەرەنتسيالار وتكىزىپ, قورىتىندىسى بويىنشا «ماڭگىلىك ەلدىڭ ءماڭگىلىك جىرشىسى» اتتى كوركەم بەزەندىرىلگەن عىلىمي تانىمدىق كىتاپ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي «پرەزيدەنت جانە قۇقىقتىق رەفورما», «سالتانات» اتتى كولەمدى كىتاپتار شىعاردى.
« ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى قارساڭىندا قازىعۇرت اۋدانىندا «بابالار رۋحىنا تاعزىم» كەشەنىن سالتاناتتى تۇردە اشىپ, سول مەكەننەن سوعىسقا اتتانىپ ەلگە ورالماعان 384 بوزداقتىڭ اتى ءمارمار تاسقا جازىلىپ, ماڭگىلىك الاۋ وتى جاعىلىپ, «ەرلەر ەسىمى ەل ەسىندە» دەگەن 21 مەترلىك الىپ مونۋمەنت تۇرعىزىلدى.
ب.تۇرعاراەۆ رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ, ونىڭ تورالقاسىنىڭ ءمۇشەسى رەتىندە ءبىرتالاي جۇمىستار اتقارۋدا. ول جاستارعا پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ تۇرعىسىندا كوپتەگەن وقۋ ورىندارىندا جەتكىنشەكتەرمەن كەزدەسىپ, قۇقىقتىق رەفورمالار تۇرعىسىنان ساليقالى دا سالماقتى اڭگىمەلەر وتكىزدى. سوعىس ارداگەرلەرى مەن تىل ەڭبەككەرلەرى اراسىندا دا ءجيى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, اقساقالداردىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن تىڭداپ, ول قيىندىقتاردىڭ تىندىرىمدى شەشىلۋىنە ىقپال جاساۋدا.
№21 سايلاۋ وكرۋگى بويىنشا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءماسليحاتىنا دەپۋتات بولىپ ءتىركەلگەن بەكەت تۇرعاراەۆ مىرزا ءسوزى مەن ءىسى الشاقتامايتىن جان. ول ەل قامىن ويلاي بىلەتىن, ءبىلىمى, ءتاجىريبەسى, قايرات-جىگەرى مول, الدىنا قويعان ماقسات-ماسەلەلەردى شەشە الاتىن ازامات.
ومىرزاق وزعانباەۆ,
رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى.
جاريالانىم اقىسى دەپۋتاتتىققا كانديداتتىڭ جەكە سايلاۋ قورىنان تولەندى.
پرەزيدەنت: ورتالىق ازيانىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگى – ورتاق مىندەت
پرەزيدەنت • كەشە
توقاەۆ: ارال باسسەينىندەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتارلىق
پرەزيدەنت • كەشە
پرەزيدەنت ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزىن اتاپ ءوتتى
پرەزيدەنت • كەشە
فونوگرامماعا قاتىستى جاڭا ەرەجە كۇشىنە ەندى
مادەنيەت • كەشە
جانابىلوۆتەر ءىسى: پروكۋراتۋرا 4 جىل جازا سۇرادى
قوعام • كەشە
ارالدى قۇتقارۋ قورى قاتىسۋشىلارى اقورداعا كەلدى
پرەزيدەنت • كەشە