اقتوبەدە بۇيرەك تە, باۋىر دا اۋىستىرىلادى

وسى جىلعى ناۋرىزدىڭ باسىندا اقتوبەدە قازاقستان, وڭتۇستىك كورەيا, رەسەي فەدەراتسياسى جانە تۇركيا ەلدەرى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ءوتىپ جاتقان ورگانداردى ترانسپلانتاتسيالاۋ بويىنشا حالىقارالىق سيمپوزيۋم بولدى. وبلىستا بۇعان دەيىن وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى جانە الەمدىك ساناتتاعى وڭتۇستىككورەيالىق كانگنام سەۆەرانس ەمحاناسى اراسىندا قول قويىلعان مەموراندۋم جۇزەگە اسىرىلا باستاعان بولاتىن. بۇل كەلەلى كەڭەستى وڭىردەگى مەديتسينالىق كلاستەر قۇرۋ قادامدارىنىڭ زاڭدى جالعاسى دەسە دە بولعانداي. ىنتىماقتاستىق اياسىندا قا­زاقستان ايماقتارىندا ورگانداردى ترانسپلانتاتسيالاۋدى دامىتۋ جايى تالقىلاندى. اۋقىمدى شاراعا سەۋل ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى گوسپيتالىنىڭ پرەزيدەنتى بيۋنگ حي وح, رەسەي مەن تۇركيانىڭ دەن­ساۋلىق سالالارىنداعى بەدەلدى قايراتكەرلەرى, رەسپۋبليكالىق ترانسپلانتاتسيا بويىنشا ءۇي­لەستىرۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جاقسىلىق دوسقاليەۆ, «ا.ن.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇلتتىق حيرۋرگيا عىلىمي ورتالىعى» اق ديرەكتورى بولاتبەك بايماحانوۆ, استانا, شىمكەنت, الماتى مە­دي­تسينا ورتالىقتارىنىڭ وكىل­دەرى قاتىستى. ايماقتا ترانسپلانتاتسيانى دامىتۋ – اۋقىمدى جوبا, ونى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى, دەپ سانايدى رەسپۋبليكالىق ترانسپلانتاتسيا جونىندەگى ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جاق­سىلىق دوسقاليەۆ. ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇيرەك پەن باۋىردى اۋىس­تى­رۋ بويىنشا ءساتتى وتا­لار جاسالعان اقتوبە وبلىسىن ترانسپلانتولوگيانىڭ جاڭا دەڭگەيىنە كوتەرىلدى دەۋگە بولادى. شارا قورىتىندىسى بويىنشا اقتوبە وبلىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى اسەت قاليەۆ پەن سەۋل ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى گوسپيتالىنىڭ پرە­زيدەنتى بيۋنگ حي وح اي­ماقتاعى ترانسپلانتولوگيانى دامىتۋ سالاسىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋدى قاراستىراتىن ەكى جاقتى مەموراندۋمعا قول قويدى. وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ باتىس قازاقستاندا وسى عىلىمنىڭ دامۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسقان وتاندىق جانە شەتەلدىك دارىگەرلەرگە العىس حاتتار مەن ەستەلىك مەدال­دار تابىستادى. سيمپوزيۋمگە قاتىسىپ جاتقان مىقتى حيرۋرگ-ترانسپلانتولوگتار ەكى كۇندە اقتوبەلىك ارىپتەستەرىنە ءتىرى دونوردان بۇيرەك پەن باۋىردى ترانسپلانتاتسيالاۋ بويىنشا شەبەرلىك دارىستەرىن وتكىزدى. وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحانادا ن.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي حيرۋرگيا ورتا­لىعىنىڭ باسقارما باسشىسى, پروفەسسور بولاتبەك بايماحانوۆ باستاعان حيرۋرگتەر وتىز جاستاعى اقتوبەلىك ازاماتتىڭ بۇيرەگىن اۋىستىردى. وبلىستىڭ باس حيرۋرگى ەرلان سۇلتانگەرەەۆتىڭ ايتۋىنشا, ناۋ­قاس وتكەن جىلى تىركەۋگە الىنىپ, باقىلاۋدا بولعان. – اۋىر بۇيرەك دەرتىنە شال­دىققان ناۋقاسقا بەلگىلەنگەن ەم ناتيجەسى بولعاننان كەيىن ءبۇي­رەك اۋىستىرۋعا تۋرا كەلگەن. ناۋ­­­قاستىڭ 58 جاستاعى اناسى بۇيرەگىن بەرەتىن بولدى. وسىدان كەيىن جان-جاقتى تەكسەرۋلەر ءجۇر­گىزىلىپ, وتاعا دايىندادىق. ۇلت­تىق عىلىمي ورتالىقتان كەلگەن ماماندارمەن بىرگە اقتوبەلىك حيرۋرگتەر وتا جاساۋعا قاتىستى. بۇل – وبلىستا جاسالىپ جاتقان سەگىزىنشى وتا, – دەدى ول. ەرلان سۇل­­تانگەرەەۆ بولاشاقتا اپاتتىق جاعدايدا قازا تاپقانداردىڭ دەنە مۇشەلەرىن ناۋقاستارعا اۋىستىرىپ سالۋدىڭ قولعا الىناتىنىن ايتتى. قازىرگى كۇنى وب­لىستا 168 ادام بۇيرەك, 60 ادام باۋىر, 6 ادام جۇرەك اۋىستىرۋدى قاجەت ەتەتىن ناۋقاستار بار ەكەن. وبلىستىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى سامات دانياروۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇيرەك, باۋىر ترانسپلانتاتسياسىن جاساۋدا اۋرۋحانانىڭ مۇمكىندىگى زور. مۇنى استانادان كەلگەن مامانداردىڭ وزدەرى دە مويىنداعان. وتكەن جىلى اۋرۋحانانىڭ التى مامانى وڭ­تۇستىك كورەيا ەلىندە ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ كەلىپتى. بيىل مۇندا ون بۇيرەك, بەس باۋىر اۋىستىرۋ وتاسى جاسالادى دەپ كۇتىلۋدە. ەكىنشى كۇردەلى وپەراتسيا – باۋىر اۋىستىرۋ وتاسى كو­رەيالىق پروفەسسور كۆانگ ۆۋنگ ءليدىڭ قاتىسۋىمەن جاسالدى.ەكى وپەراتسيا دا سيمپوزيۋمعا قاتىسۋشىلارعا ونلاين رەجىمىندە كورسەتىلدى. باۋىر مەن بۇيرەك اۋىستىرۋ وتاسىنا قاجەتتى قارجى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ءبو­لىنگەن. ماسەلەن, ءبىر بۇيرەك اۋىستىرۋ ءۇشىن 3 ميلليون 600 مىڭ تەڭگە جۇمسالسا, باۋىرعا 25 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلادى. سونداي-اق, اۋرۋحانادا جامباس پەن تىزە بۋىندارىنا ەندوپروتەز سالۋ وتاسى ءساتتى جاسالىپ جاتىر. وسى ۋاقىتقا دەيىن 150 ناۋقاسقا ەندوپروتەز سالىنىپتى. – قازىر اۋرۋحانا حيرۋرگتەرى اۋىر وتا تۇرلەرىن, ونىڭ ىشىندە ترانسپلانتاتسيا جاساۋ ادىستەرىن مەڭگەرىپ الدى دەۋگە بولادى. بۇگىندە ءبىزدىڭ حيرۋرگتەر بۇيرەك اۋىستىرۋ وتاسىن وزدەرى جاساي الادى. بۇعان دەيىن جاسالعان وتا­لاردىڭ بارلىعى ءساتتى ءوتتى. ناۋقاس ازاماتتارمەن بايلانىس ۇزىلمەيدى. ولار دارىگەرلەردىڭ قاداعالاۋىندا بولادى. 2014-2015 جىلدارى 25 مىڭ ادام ەمدەلىپ ساۋىقتىرىلسا, وسى كەزەڭدە 10 مىڭ­نان استام وتا جاسالدى, 6 مىڭ ءسابي دۇنيەگە كەلدى, – دەدى باس دارىگەر. بۇعان دەيىن بۇيرەك پەن باۋىر اۋىستىرۋ استانا, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا جاسالىپ كەلىپتى. ەندى بۇل قالالار­دىڭ قاتارىنا اقتوبە قوسىلىپ وتىر دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى. سەۋل ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتە­تى گوسپيتالىنىڭ پرەزيدەنتى بيۋنگ حي وح جۋرناليس­تەرگە بەرگەن سۇحباتىندا ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىق كوكجيەگى كەڭەيە تۇسەتىنىنە توق­تالىپ, تەك ترانسپلانتالوگيا عانا ەمەس, مەديتسينانىڭ باسقا سالا­لارى بويىنشا دا بىرىگىپ جۇمىس جاساۋعا باعىت ۇستالىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. مۇنىڭ ءوزى ءوڭىردىڭ مەديتسينالىق الەۋەتىنىڭ بۇدان دا قۋاتتى بولا تۇسەتىنىنە سەندىرەدى. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان». اقتوبە وبلىسى. سۋرەتتى تۇسىرگەن حايرەدەن راۋشانوۆ.