ۆەناداعى بىرقاتار ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر

ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ قىسقى سەسسياسى اياسىندا سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاعان قازاقستان دەلەگاتسياسى بىرقاتار كەزدەسۋلەر وتكىزدى. سەنات توراعاسىنىڭ ەقىۇ دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى ميحاەل لينكپەن كەزدەسۋىندە دياقب-نىڭ قازاقستانداعى جوبالارى, سونداي-اق, ماجىلىسكە سايلاۋالدى ناۋقانى تۋرالى ءسوز بولدى. ق.توقاەۆ قازاقستاندا حالىقارالىق بايقاۋشىلار, ونىڭ ىشىندە دياقب ميسسياسى ءۇشىن سايلاۋ ۇدەرىستەرىنە شىنايى مونيتورينگ جۇرگىزۋگە بارلىق قاجەتتى جاعداي جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. سەنات توراعاسىنىڭ پىكىرىنشە, سايلاۋ حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس وتەدى. دياقب باسشىسى بىلىكتى جانە ناتيجەگە باعدارلانعان ىنتىماقتاستىق ءۇشىن قازاقستان بيلىگىنە ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, بايقاۋشىلار ميسسيانىڭ تەك دەرەكتەرگە عانا نەگىزدەلگەن مونيتورينگ جۇرگىزۋ نيەتىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, دياقب مىندەتى سىناۋ ەمەس, سايلاۋ ۇدەرىستەرىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستار مەن ۇسىنىمدار ازىرلەۋ بولىپ تابىلادى. بۇل تۇرعىدا بيۋرو قازاقستانمەن ودان ءارى ءوزارا سىندارلى ءىس-قيمىلدى كوزدەيدى. سونىمەن بىرگە, م.لينك دياقب مان­داتى سايلاۋعا بايقاۋ جۇرگىزۋمەن شەكتەلمەيتىنىنە نازار اۋداردى. بيۋرو قازاق­ستانداعى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوس­پارىن ىسكە اسىرۋعا ساراپشىلىق قول­داۋ كورسەتۋگە ءازىر. ق.توقاەۆتىڭ ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى يلككا كانەر­ۆامەن كەزدەسۋىندە ەقىۇ كەڭىستىگىندەگى داعدارىستار مەن شيەلەنىستەردى رەتتەۋ, اۋعانستانداعى جاعداي, تەرروريزم جانە ەسىرتكى تاسىمالى ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماسىلدى. قازاقستان پارلامەنتى سەناتى باسشى­­سىنىڭ ەقىۇ پا باس حاتشىسى روبەر­تو مونتەللامەن جانە دياقب-نىڭ قىس­قا مەرزىمدى بايقاۋشىلار ميسسيا­سىنىڭ ءۇي­لەس­تىرۋشىسى ماريەتتا تيدەيمەن كەز­دەسۋلەرىندە بيىلعى 20 ناۋرىزدا قا­زاق­ستانداعى سايلاۋدى بايقاۋ ءۇشىن ەقىۇ پار­لامەنتشىلەرىنىڭ قاتىسۋى تالقىلاندى. ر.مونتەللا ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسام­بلەياسىنىڭ سايلاۋ قارساڭىندا 70-تەي بايقاۋشى جىبەرۋ تۋرالى جوسپارىن جەتكىزدى. ول, سونداي-اق, بيىلعى مامىردا قا­زاقستانعا كەلۋ جانە «دىندەر تەرروريزمگە قارسى» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىنا قاتىسۋ نيەتى بار ەكەنىن ءبىلدىردى. ەقىۇ پا سەسسياسى الاڭدارىندا ق.تو­قاەۆ بولگاريا پارلامەنتتىك دەلەگا­تسيا­سىنىڭ باسشىسى دەسيسلاۆا اتانا­سو­ۆامەن اڭگىمەلەستى, ول بولگاريا حا­لىق جينالىسىنىڭ توراعاسى تسەتسكي تساچە­ۆا­نىڭ اتىنان بولگارياعا ساپارمەن كەلۋگە شاقىرۋدى جەتكىزدى. قازاقستاندىق دەپۋتاتتار ەقىۇ پا دەموكراتيا, ادام قۇقىقتارى جانە گۋما­ني­تارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى, ەكونو­ميكالىق ىستەر, عىلىم, تەحنولوگيا ءجا­نە قورشاعان ورتا جونىندەگى, ساياسي ماسەلە­لەر جانە قاۋىپسىزدىك جونىندەگى جالپى كو­ميتەتتەرىنىڭ وتىرىستارىنا, سونداي-اق, ءۇش جالپى كوميتەتتىڭ بىرلەسكەن وتىرىستارىنا قاتىستى. دەلەگاتسيا باسشىسى ق.توقاەۆ ۆەنادا بول­عان كەزدە بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى, بۇۇ ۆەنا ءبولىمىنىڭ باس ديرەكتورى, بۇۇ ەسىرتكى جانە قىلمىس جونىندەگى باسقارماسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى يۋري فەدوتوۆپەن كەزدەستى. كەزدەسۋدە بۇۇ تەرروريزمگە, ەسىرتكى ساۋداسىنا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل مەكەمەلەرىمەن ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەگى تالقىلاندى. سلوۆەنيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى دانيلو تيۋركتىڭ ءوتىنىشى بويىنشا دا كەزدەسۋ بولدى. ق.توقاەۆ الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى رەتىندە كورول ابداللا بەن ابدەل-ءازيز اتىنداعى حالىقارالىق دىنارالىق جانە مادەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋ ورتالىعىنىڭ باس حاتشىسى فەيسال بەن ابدۋلراحمان مۋاممارمەن كەزدەستى. سەنات باسشىسى 2015 جىلعى ماۋسىمدا استانادا وتكەن V سەز­دىڭ ناتيجەلەرى, اتاپ ايتقاندا, قازاق­ستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ الەم­دىك قوعامداستىققا جاريا ەتكەن «بەس ۇندەۋى» تۋرالى ايتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا بەي­بىت­شىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ءۇشىن سەزد حاتشىلىعى مەن ورتالىقتىڭ مادە­نيەت­ارالىق جانە دىنارالىق ۇنقاتىسۋدى نىعايتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ كەلەشەگى تۋرالى اڭگىمە ءوربىدى. ساۋلەبەك ءبىرجان.