بۇل اۋىلداعى ەڭبەكاقى قالا تۇرعىندارىمەن بىردەي

بۇل كاسىپورىننىڭ وتكەن تاريحى وتە ماڭىزدى. 1984 جىلى سەمەي ۇيرەك فابريكاسى دەگەن ات­پەن ىسكە قوسىلعان-دى. قالادان سونشالىقتى الىس ەمەس, ناقتىلاپ ايتساق, 25 شاقىرىم جەردەگى ۋتينكا دەپ اتالاتىن كەنتتە بوي كوتەرگەن جاڭا كاسىپورىن الدىنا جىلىنا ءۇش مىڭ توننا ۇيرەك ەتىن ءوندىرۋ مىندەتى جۇكتەلگەن بولاتىن. بىراق ءتۇرلى سەبەپتەرمەن بۇل مىندەت ورىندالماي قال­دى. اقىر سوڭىندا ول برويلەر ەتىن وندىرۋگە بەيىمدەلىپ قايتا قۇرىلدى. بۇل شاقتا ىرگەدەگى كەنت اتى پريرتىش دەپ وزگەرتىلگەن ەدى. سوعان وراي كاسىپورىن ەندى پريرتىش برويلەر قۇس فابريكاسى اتانادى. بىراق, وكىنىشكە قاراي, فابريكا اتى وزگەرگەنمەن سوندايلىق وزگەرىس بايقالا قوي­مايدى. اقىر سوڭىندا فابريكا ءتىز­گىنى 2001 جىلى بەيسەنعازى تاس­تەكەەۆ دەگەن ازاماتقا سەنىپ تاپسىرىلدى. پريرتىش برويلەر قۇس فابريكاسىنىڭ ونىمدەرى قازاقستان مەن كورشى رەسەيدىڭ بارلىق قالالارىندا سۇرانىسقا يە بولا باستادى. اسىرەسە, كراسنويار, ءنوۆوسىبىر, كەمەروۆ, ومبى, بارناۋل قالالارى ۇنەمى تاپسىرىس جاسايدى. 2003-2004 جىلدارى قۇس فابريكاسى قايتا قۇرۋ مەن جاڭعىرتىلۋدان ءوتتى. ينكۋباتور تسەحىنا كومپيۋتەرلىك باعدارلاۋ ورناتىلعان. ال قۇس سويۋ تسەحىنا سالقىنداتقىشى بار جارتىلاي اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە ىسكە قوسىلىپتى. بۇل ءونىمدى ەكى ەسەگە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك تۋدىرعان. 2009 جىلى جاڭعىرتۋدىڭ جاڭا ساتىسى وتكىزىلگەن. نيدەرلاندتىق «Pas Reform» فيرماسىنىڭ جىلىنا ون ميلليون جۇمىرتقا بەرەتىن ينكۋباتسيالىق شكافى الىنىپ, ورناتىلدى. سول سياقتى, قۇس سويۋ تسەحى دا جاڭعىرتىلدى. وتكەن جىلدىڭ ءونىمى ون ەكى مىڭ تونناعا جەتتى. 2015 جىلى بۇل 15000 تون­ناعا جەتكىزىلۋى مۇمكىن. وسى برويلەر قۇس فابريكاسىنا باسشىلىق جا­ساعانىڭىزعا قان­شا جىل بولدى, – دەپ سۇرادىق كاسىپ­ورىن باسشىسىنان. – 2001 جىلدىڭ 24 قاڭتارىندا وسىندا جۇمىسقا كەلدىم, – دەدى بەيسەنعازى اعا ەمەن-جارقىن ءاڭ­گىمەلەسىپ, – قۇس فابريكاسىنا دەيىن مەن ءبىلىم سالاسىندا ەڭبەك ەتتىم. ول كەزدە كاسىپورىننىڭ جاع­­­دايى وتە تومەن ەدى. ال قازىر مىنە, ۇيرەك باعىتىنداعى فابريكامىز پريرتىش برويلەر قۇس فابريكاسىنا اينالدى. ۇجىمىمدا 400 ادام بار. 400 ادامدى ءبىر كىسىدەي جۇمىلدىرۋ ۇلكەن شارۋا. ءبىر جىلدارى فابريكادا جالاقى جاعىنان قيىندىق تۋىندادى. جۇمىسشىلارىمدى شاقىرىپ الىپ, ەكى اپتا بويى تەگىن جۇمىس ىستەۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندىردىم. وسى ەكى اپتانىڭ ىشىندە ءبىز عيماراتتى جوندەپ, تەحنولوگيامىزدى شۇ­عىل تۇردە جاڭارتتىق. سول كەزدە مەن جۇمىسشىلارىما ءدان ريزا بولدىم. مەندە جاستار دا, ءتىپتى, زەينەت جاسىنداعىلار دا ەڭبەك ەتەدى. ءتىپتى, قالادان 30 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان جاستار دا بىزدەن كەلىپ جۇمىس سۇراپ, ورنالاسىپ جاتادى. ولاردىڭ كوبىنىڭ جۇمىس تاجىريبەسى بولمايدى. سول كەزدە كومەكتەسىپ, ولاردى ءوز قاتارىمىزعا الامىز. ءبىزدىڭ جۇمىسشى­لاردىڭ دەنى اۋىلدان كەلەدى, ولار جولعا اقشا شىعىندامايدى. كاسىپ­ورنىمىزدىڭ جۇمىسش­ىلارى رەتىندە ولارعا جۇمىسقا تەگىن اكەلىپ-اكەتەتىن اۆتوبۋس­تار ءبول­دىك. ماعان قالالىق ءماسلي­حات­تىڭ دەپۋتاتى رەتىندە, ءتۇر­كىسىب كەنتى سياقتى الىس اۋىلدان وتىنىشتەر ءتۇستى. ولارعا دا كە­لىپ-كەتىپ جۇمىس ىستەسىن دەپ, اۆتوبۋس بولگىزدىم. جۇمىسشىلار اسحانادان تەگىن تاماقتانادى. جىل سايىن 20 پايىز سىياقى تولەنەدى. ءبىز «پريرتىشسكي» اۋىلىن دا قامقورلىققا الىپ وتىرمىز. وندا دارىگەرلىك امبۋ­لاتوريا اشۋعا قول جەتكىزدىك. تۇرعىنداردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا, قاتىمحانا اشتىق. ونىڭ قىزمەتىن پايدالانعاندار تەك ەلەكتر ەنەرگياسىنا عانا تولەيدى. بۇل اۋىل ءۇشىن «اقبۇلاق» باع­دارلاماسىن تولىق ىسكە قوستىق. سەبەبى, فابريكاعا قاجەتتى سۋدى ءبىز ارالداعى بۇرعىلانعان سۋ قوي­ماسىنان الامىز. ءبىز قۇبىر­لاردان ءار ۇيگە جەكە قۇبىر تارتىپ الۋعا رۇقسات بەردىك. ەندى ادامدار ءۇيى­نە كىر جۋاتىن ماشينا, اريس­تون قويا الادى. ءبىزدىڭ اۋىل ەڭ­بەككەرلەرىنىڭ جالاقىسى قالا تۇرعىندارىنىكىمەن بىردەي. ءبىز اۋىل-قالا دەپ الالاپ بولمەيمىز. بەيسەنعازى مالىك ۇلى ايت­سا-ايتقانداي, مۇندا ەڭبەك ادامدارىنا دەگەن قۇرمەت جوعارى. ماسەلەن, نۇربەك ماحامبەتوۆ فابريكاعا جاي عانا جۇمىسشى بولىپ كەل­گەن, ەندى ءوسىرۋ تسەحى­نىڭ باستىعى بولىپ, ۇزدىك قۇس وسىرۋشىگە اينالعان. جىگەر سوۆە­توۆ تە قاراپايىم جۇمىسشى قىز­مەتىنەن باستاپ, بۇگىندە جاقسى ۆەتەرينار مامانعا اينالىپ وتىر. تولىقتاي جاڭعىرتۋ جانە وندىرىستىك يننوۆاتسيا كاسىپ­ورىن­نىڭ وركەندەۋىنە ىقپال ەتكەنى راس. وسىنىڭ ارقاسىندا ين­كۋباتسيا تەحنولوگياسى, قۇس ءوسىرۋ جانە سويۋ جاقساردى. ونىمگە ەكسپورتقا شىعاتىن مۇمكىندىك بەرىلدى. ءوندiرiستiڭ كورسەتكiشتەرi الەمدىك ساپا ستاندارتتارى دەڭ­گەيiنە جەتكىزىلدى. ءوندiرiستiڭ ءوسۋ قارقىنى سوڭعى 7 جىلدا ءۇل­كەيدi. ساپا كورسەتكiشتەرi 3 ەسەگە جوعارىلادى. بۇگىنگى كۇندە كاسىپورىن ءوسىرۋ كورسەتكىشتەرى جاعىنان رەسپۋبليكاداعى ەڭ وزىق­تاردىڭ قاتارىنا كىرەدى. «Food Expo Kazakhstan» حالىق­ارالىق كورمەسىندە 3 التىن مەدالمەن جانە ديپلومدارمەن اتاپ وتىلگەندىگى تاعى بار. 2006 جىلدان باستاپ مەكەمە ISO 9001:2000 ستاندارتى بويىنشا جۇمىس اتقارادى. مە­كەمە حا­لىقارالىق ەكولوگيا اكا­دەمياسىنىڭ «ەكولوگيالىق تازا ءونىم» رەەسترىنە تىركەلگەن جانە ءونىمنىڭ ەكولوگيالىق تازا­لى­عى تۋرالى سەرتيفيكاتقا يە بولىپ وتىر. مۇندا قاۋiپسiز ەڭبەك جاعدايى جانە وندiرiستiك تۇرمىس-سالتتىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىنە اسا كوڭىل بولىنەدى. جۇمىسشىلار­دىڭ ەڭبەك جاعدايلارىن جاق­سار­تۋعا ارنالعان تۇرمىستىق ءبول­مەلەر بار. كاسiپورىننىڭ قىزمەتكەرلەرi تەگiن ارنايى كيiممەن قامتاما­سىز ەتىلىپتى. سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا جۇ­مىسشىلار مەن قىزمەتكەرلەر اراسىندا ۆولەيبولدان جانە فۋتبولدان كوماندالار قۇرىلعان, كا­سىپورىن جانىندا ۇستەل تەن­نيسىمەن جابدىقتالعان زال بار. سپورتتىق كوماندالار ءتۇرلى سايىستارعا قاتىسادى, بىرقاتار جارىستار جەڭىمپازدارى بولعان. بۇل ماقساتتارعا كاسىپورىننان سپورتتىق جابدىقتاردى الۋعا ارنايى قاراجات بولىنگەن. راۋشان نۇعمانبەكوۆا.  سەمەي.