قوعام • بۇگىن, 13:05

تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى قانداي جوبالار جۇزەگە اسادى؟

40 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى اياسىنداعى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ باستالدى. بۇل - مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرمالارىنىڭ ءبىرى. ءىس-شارالار جوسپارىن پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ بەكىتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.

تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى قانداي جوبالار جۇزەگە اسادى؟

جوسپار 8 باعىتتان تۇرادى جانە 100 نەگىزگى ءىس-شارانى قامتيدى. وندا اتالمىش جىلدى ۇيىمداستىرۋشىلىق سۇيەمەلدەۋ, ستراتەگيالىق جانە نورماتيۆتىك قامتاماسىز ەتۋ, AI-SANA باستاماسى اياسىندا ادامي كاپيتالدى دامىتۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردى GovTech مودەلىنە كوشىرۋ سياقتى تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ كەڭ اۋقىمدى مىندەتتەرى قامتىلادى. سونىمەن قاتار كيبەرقاۋىپسىزدىككە, تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمعا, سالالاردى تسيفرلاندىرۋعا, قالالار مەن وڭىرلەردى كەشەندى دامىتۋعا جانە جاڭا ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.

جىلدىڭ رەسمي اشىلۋى ناۋرىز ايىندا Alem.AI الاڭىندا وتەدى.

ستراتەگيالىق جانە نورماتيۆتىك قامتاماسىز ەتۋ

بۇل باعىتتا «Digital Qazaqstan» ستراتەگياسىن ازىرلەۋ, وتاندىق IT-كومپانيالارعا سالىقتىق جانە رەتتەۋشىلىك ىنتالاندىرۋ شارالارىن قالىپتاستىرۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت, دەرەكتەر, كيبەرقاۋىپسىزدىك, تەلەكوممۋنيكاتسيا جانە تسيفرلىق اكتيۆتەر سالالارى بويىنشا نەگىزگى زاڭنامالىق باستامالاردىڭ كەمىندە 90%-ىن قابىلداۋ جوسپارلانعان.

جاسلان ماديەۆ: تسيفرلاندىرۋ – ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كۇشى

ادامي كاپيتالدى دامىتۋ

AI-SANA باستاماسى اياسىندا جي-ءبىلىم بەرۋدى مەكتەپتەردە, جوعارى وقۋ ورىندارىندا, سونداي-اق ەرەسەكتەردى قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باعدارلامالارىندا كەڭىنەن ەنگىزۋ كوزدەلگەن.

ورتا ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىندە Day of AI Qazaqstan باستاماسى مەن TUMO ورتالىقتارىن اشۋ پىسىقتالۋدا. جالپى العاندا, تسيفرلىق جانە جي-داعدىلاردى دامىتۋ باعدارلامالارىمەن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ بارلىق ساتىلارىنداعى كەمىندە 450 مىڭ وقۋشى مەن وقىتۋشى قامتىلاتىن بولادى.

جي-ماماندارىن دايىنداۋ ءۇشىن بيىل AI University جوباسىنىڭ العاشقى كەزەڭى ىسكە قوسىلىپ, وڭىرلەردە Tomorrow School جاساندى ينتەللەكت مەكتەبى كەڭەيتىلەدى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور باسشىلارىنا ارنالعان «AI Governance 500» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلادى. مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە ارنالعان AI Qyzmet باعدارلاماسى جالعاسادى جانە كومپانيا قىزمەتكەرلەرى جي كومەگىمەن جۇمىستارىن جەڭىلدەتەتىن بيزنەسكە ارنالعان جاڭا AI Corporate باعدارلاماسى ىسكە قوسىلادى.

GovTech: مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ تسيفرلىق مودەلى

مەملەكەتتىك ورگانداردى GovTech مودەلىنە كوشىرۋ اياسىندا تسيفرلىق جۇمىس ورنىنا باسا نازار اۋدارىلىپ, eGov جانە eGov business مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ, الەۋمەتتىك ءاميان قىزمەتتەرىن دامىتۋ جانە ۇلتتىق جي پلاتفورماسىندا جي شەشىمدەرىن ەنگىزۋ جوسپارلانعان.

 ناتيجەسىندە:

  • مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ كەمىندە 80%-ى Gov Workspace بىرىڭعاي تسيفرلىق جۇمىس ورنىمەن قامتىلادى;
  • كەمىندە 50 مەملەكەتتىك قىزمەت جي قولدانۋ ارقىلى كورسەتىلەدى;
  • مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ كەمىندە 30%-ى QazTech پلاتفورماسىنا كوشىرىلەدى.

سونىمەن قاتار پويىزداردا, ۇشاقتاردا, تۋريستىك ايماقتاردا جانە شەكارا ينفراقۇرىلىمى نىساندارىندا ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىك قامتاماسىز ەتىلەدى. زاماناۋي Direct to Cell سپۋتنيكتىك بايلانىسى ىسكە قوسىلادى. بۇل ازاماتتار مەن بيزنەسكە كورسەتىلەتىن تسيفرلىق قىزمەت ساپاسىن كەمىندە 75%-عا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

قارجى جۇيەسىن تسيفرلاندىرۋ حالىققا قانشالىقتى ءتيىمدى؟

كيبەرقاۋىپسىزدىك جانە تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم

بۇل باعىتتا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ بىرىڭعاي كونتۋرىن نىعايتۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنە كيبەراۋديت جۇرگىزۋ, وسالدىقتاردى جويۋ جانە دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ شارالارىن كۇشەيتۋ كوزدەلگەن. مەملەكەتتىك جۇيەلەردى جاڭا مەملەكەتتىك دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعىنا كوشىرۋ باسىمدىققا يە.

سالالاردى تسيفرلاندىرۋ

ەكونوميكانىڭ نەگىزگى درايۆەرلەرى سالالارىندا تسيفرلىق شەشىمدەر ەنگىزىلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا باسقارۋ پروتسەستەرىن اۆتوماتتاندىرۋ, دەرەكتەردى تسيفرلاندىرۋ جانە Big Data قالىپتاستىرۋ, جي ارقىلى تالداۋ, تسيفرلىق ەگىزدەر جاساۋ, IoT داتچيكتەرى مەن درونداردى پايدالانۋ جانە سالىقتىق اكىمشىلىكتىڭ تسيفرلىق مودەلى مەن پرواكتيۆىن ەنگىزۋ بار.

 جوسپارعا سايكەس:

  • ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى باسقارۋ جۇيەلەرىنە جي ەنگىزىلەدى;
  • گەولوگيالىق ورتانى بىرىڭعاي تسيفرلاندىرۋ ارقاسىندا گەولوگيالىق دەرەكتەردىڭ كەمىندە 90%-ى تسيفرلىق فورماتقا كوشىرىلەدى;
  • ترانسشەكارالىق ساۋدا-لوگيستيكا پروتسەستەرىنىڭ تولىق تسيفرلىق كونتۋرى ىسكە قوسىلادى;
  • اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا جي-باقىلاۋ ەنگىزۋ ارقاسىندا ونىمدىلىكتىڭ 10%-عا ارتۋى مەن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ «ەگىندىكتەن, ساتۋ ورىندارىنا دەيىنگى» تسيفرلىق قوزعالىسى قامتىلاتىن بولادى;
  • قۇرىلىس جوبالارىنىڭ كەمىندە 30%-ى باس تسيفرلىق جوبالار مەن BIM-مودەلدەۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى;
  • قارجى ۇيىمدارىنىڭ كەمىندە 30%-ى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ بىرىڭعاي بىرىكتىرىلگەن ورتاسىنا قوسىلادى;
  • الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىنىڭ نەگىزگى پروتسەستەرىنىڭ 90%-ى تسيفرلىق فورماتقا وتەدى.

قالالار مەن وڭىرلەردى كەشەندى تسيفرلىق دامىتۋ اياسىندا اۋىلدارعا تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرى تارتىلادى, اۆتوجولدار ءموبيلدى ينتەرنەتپەن قامتىلادى, 20  قالادا 5G جەلىسى دامىتىلادى.

حقكو-لار تسيفرلىق حالىققا قىزمەت كورسەتۋ كەڭسەلەرىنە ترانسفورماتسيالانادى. استانادا Smart City جوباسى ىسكە قوسىلىپ, IT-حابتار كەڭەيتىلەدى.

 كۇتىلەتىن ناتيجەلەر:

  • ازاماتتاردىڭ 99%-ى جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتكە قول جەتكىزەدى;
  • 20 ءىرى قالا 100% 5G جەلىسىمەن قامتىلادى;
  • قالالىق ورتا جايلىلىعى يندەكسى جىل سايىن كەمىندە 15%-عا وسەدى;
  • كەمىندە 20 حقكوء وز وزىنە قىزمەت كورسەتۋ سەكتورلارى بار تسيفرلىق فورماتقا كوشىرىلەدى.

جاڭا ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋ باعىتىندا پيلوتسىز يندۋستريانى دامىتۋ جانە تومەن بيىكتىكتەر ەكونوميكاسىن دامىتۋ (ەقر اياسىندا كەمىندە 5 پيلوتتىق جوبانى ىسكە قوسۋ), رەتتەلەتىن كريپتويندۋستريا مەن تسيفرلىق اكتيۆتەردى ىسكە قوسۋ, مەملەكەتتىك ماينينگ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ جانە وتاندىق سپۋتنيكتەردى وربيتاعا جانە ەكسپورتقا شىعارۋ جوسپارلانعان.

سوڭعى جاڭالىقتار