تاعدىر تاۋقىمەتىنە مويىماعان

وبلىس ورتالىعىنداعى «اتا­مەكەن» مەيرامحاناسىندا وتەتىن ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان «ءبىز بىرگەمىز» اتتى قايىرىمدىلىق اكتسياسىنا ۋاقى­تىنان ءسال ەرتەرەك كەلگەنبىز. ونداعى ويىمىز جەكە ادامدارمەن سويلەسىپ, ماتەريال الۋ بولاتىن. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردى قولداۋعا, ولاردىڭ وزدەرىن قوعامنىڭ تولىققاندى مۇشەسى رەتىندە سەزىنۋلەرىنە جاعداي تۋ­­عى­­زۋعا باعىتتالعان شاراعا قا­تىسۋشىلاردىڭ اراسىنان قولار­باداعى اشاڭ ءجۇزدى, جۇقالتاڭ جىگىت جىلى ۇشىراي كەتتى. «ءتۇسى يگىدەن تۇڭىلمە» دەگەندەي, امانداسىپ, اڭگىمەگە تارتتىق. بۇل تەمىربەك ماتاەۆ دەگەن ازامات بولىپ شىقتى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بەلسەندى 150 ادام شاقىرىلعان اكتسياعا ۇلى ەرجانمەن كەلگەن ەكەن. مۇندايدا تاعدىر تاۋقىمەتىنە قالاي ۇشىراعانىن سۇراۋدىڭ ءوزى قيىن. ءتۋابىتتى قايسار جان اڭگىمە تىزگىنىن ءوزى الماعاندا الدە دە قي­نالار ما ەدىك, كىم ءبىلسىن. ...1982 جىلعى 22 اقپاندا قىزىل ارميا كۇنىنە وراي اۋىل جاستارى توپ-توپ بولىپ باستاڭعى كەش ۇيىمداستىرادى. تەمىربەكتىڭ قاتارلارى دا ءبىر ۇيگە جينالادى. بۇلاردان ءبىر-ەكى جاس ەرەسەك بالالار كەلىپ, شاتاق شىعارادى. بۇلار ءتورت جىگىت بولىپ, ونشاقتى جىگىتكە قارسى شىعادى. كوپتىڭ اتى كوپ, ولاردىڭ تاياققا جىعىپ كەتكەنى ءوز الدىنا, بىرەۋى تەمىربەكتىڭ تۋ سىرتىنان پىشاق ۇرادى. ول ج ۇلىندى زاقىمداپ كەتەدى. وسىدان باستاپ-اق, تاعدىرمەن تايتالاس باستالادى. اقتوبەدەگى مەديتسينالىق جەدەل جاردەم اۋرۋحاناسىنىڭ نەيروحي-رۋرگيا بولىمىندە توسەككە تاڭىلعان التى ايدا قايتا-قايتا جاسالعان وپەراتسيادان دا ءۇمىت بولمايدى, قوزعالماي قالعان ەكى اياققا جان بىتپەيدى. ول اياققا ءمىنىپ كەتۋدەن ءۇمىت ءۇزىپ, اۋىلعا كەلگەندە جۇرت كوزىنە تۇسۋگە ارلاندى, ولاردىڭ ءبارى ونى مۇسىركەپ تۇرعانداي كورىندى. شىنى كەرەك, يىعىنا تاعدىر تاۋقىمەتى تۇسكەندە تۋىسقاندارى, دوستارى, سىنىپتاستارى كەلىپ قولداۋ كورسەتتى. كوڭىلى قۇلازىعان كەزدەردە ولاردىڭ قولتىقتان دەمەۋى كادىمگىدەي كۇش بەردى. ءسويتىپ جۇرگەندە ومىرلىك جارى ءمادينانى جولىقتىردى. اقتوبە مەديتسينالىق جەدەل جاردەم اۋرۋحاناسىندا ول دا باسىنداعى قان قىسىمىنان ەمدەلىپ جاتىر ەكەن. العاشقى ساتتەن-اق تەز ءتىل تابىسىپ, ۇعىنىستى. جۇرەكتەرىنىڭ قالاۋلارىمەن ەكى جارتى ءبىر ءبۇتىن بولۋعا ۋادەلەستى. ءسويتىپ, 1989 جىلعى 25 تامىزدا ماديناعا ءۇي­لەنگەن تەمىربەك قاراشاتاۋدا ءۇش جىل تۇرعاننان كەيىن قالاعا قونىس اۋدارۋعا شەشىم قابىلدادى. ءسويتىپ, ەرلى-زايىپتى ءمادينا مەن تەمىربەك 1990 جىلى اقتوبە قالاسىنا قونىس اۋداردى. كەلە سالىسىمەن اقتوبە قالالىق اكىمدىگىنە جەڭىلدىكپەن پاتەر الۋعا كەزەككە تۇردى. دۇنيەگە ايگەرىم مەن ەرجانى كەلدى. قازىر قىزى ايگەرىم ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىن گرانتپەن وقىپ ءبىتىرىپ, فەرروقورىتپا زاۋىتىندا ەڭبەك ەتەدى. ەرجانى توعىزىنشى سىنىپتا وقيدى, وزىنە قولعانات. باستاپقىدا تەمىربەكتىڭ با­قى­تىنا سال اۋرۋلارىنا ۇشى­راعان ازا­ماتتاردىڭ قۇقىن قورعاۋ قو­عا­مى­نىڭ ءتورايىمى قۇرالاي ءباي­مەنوۆا سياقتى قازاقتىڭ ىزگى جۇرەكتى قايسار قىزى جولىعا كەت­كەنىن كورمەيسىڭ بە؟ ءوزى دە قو­لارباعا تاڭىلعان ول بۇعان ۇيدە وتىرىپ ىستەيتىن جۇمىس تاۋىپ بەردى. «رامازان» جشس-ءنىڭ پاكەتتەرىنە فيرمالىق جاپسىرما قاعازدى جەلىمدەۋمەن اينالىسادى. بۇل وتباسىنىڭ تىرشىلىگىنە قاجەتتى ازدى-كوپتى قارجى كوزى بولدى. ءساتىن سالىپ, كەزەگى كەلىپ, ءۇش بولمەلى پاتەرگە دە قول جەتكىزدى. شىنى كەرەك, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جان رەتىندە تەگىن بەرىلگەن ءپا­تەردى ۇكىمەتتىڭ قاراسقانى دەپ باعالايدى ءالى كۇنگە. تاۋەكەلى مىقتى تەمىربەك ءوز بەتىنشە ءىس قىلۋدىڭ قامىن ويلاپ, بۇدان ءۇش جىل بۇرىن «نيسسان سانني» جەڭىل اۆتوكولىگىن نەسيەگە ساتىپ الىپ, تاعى ءبىر قىرىنان كورىندى. اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرى تالعات مۇسىرەپوۆ ارقىلى جەڭىل اۆتوكولىكتى قولمەن باسقارۋعا يكەم­دەپ بەرەتىن شەبەرلەرگە تاپسىرىس بەرىپ جاساتتى. قازىر وسى قولمەن باسقارىلاتىن «نيسسان سانني» جەڭىل اۆتوكولىگىمەن جولاۋشىلار تاسىپ, تاكسي جۇرگىزۋشى بولىپ ءجۇر. – قاي ءىستىڭ دە وزىندىك قيىن­دىعى بولادى. سونىڭ ىشىندە مۇگەدەك ادامعا جولاۋشىلار تاسۋمەن اينالىسۋ وڭاي شارۋا ەمەس. دەگەنمەن, ادامداردىڭ كوبى بىزگە تۇسىنىستىكپەن قارايدى, كومەك قو­لىن سوزۋعا دايىن. كەزىندە 400-600 مەترگە قولاربامەن سپورتتىق جارىستارعا قاتىسىپ ءجۇردىم. الماتىداعى وتكەن قولارباشىلار جارىسىندا ءبىرىنشى ورىن الدىم, ال قىرىمعا تىنىعۋعا بارىپ, 20 شاقىرىمدىق قولارباشىلار مارافونىنا قاتىسىپ, ەكىنشى ورىندى يەلەندىم. قازىر ۇستەل تەننيسىمەن اينالىسامىن. جالپى, سپورت ادامنىڭ بويىندا جىگەرلىلىك قالىپتاستىرادى, ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعىڭدى وياتادى, – دەيدى تەمىربەك. قازىر سال اۋرۋلارىنا ۇشى­راعان ازاماتتاردىڭ قۇقىن قورعاۋ قوعامى ارقىلى كوپتەگەن جارىمجان جانداردىڭ ءارتۇرلى كۋرورتتىق ساۋىقتىرۋ ورىندارىنا بارىپ, تىنىعىپ جۇرگەنىن ەلىمىزدەگى ەكونوميكالىق دامۋ مەن ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ ناتيجەسى رەتىندە باعالايدى. جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ مۇگەدەكتەرگە دەگەن قامقورلىعىنىڭ اياسى جىل سايىن كەڭەيىپ كەلە جاتقانىن ايتادى. جولاۋشىلار تاسىمالداپ, كەشكىسىن ۇيگە ورالعانىندا پاتەرىنە كوتەرىلە الماي قيىندىق كورىپ ءجۇر ەكەن. مىنە, سول قايىرىمدىلىق اكتسياسى بارىسىندا وعان «دينار-ەلەكتروماش» جشس ءىس باسقارۋشىسى سەرگەي رەشنياك اتىمتاي جومارتتىق تانىتىپ, ءوز قارجىسىنا ول تۇراتىن ۇيگە پاندۋس سالىپ بەرۋگە دەمەۋشى بولۋعا ۋادە بەردى. قاشاندا قايىرىمدىلىعىمەن كوزگە ءتۇسىپ جۇرگەن ازامات بۇل شارۋانى جەر اياعى كەڭىگەن سوڭ ىلە-شالا قولعا الماقشى. بۇعان ءبىز دە قۋانىپ قالدىق. قانشاما تاعدىر تاۋقىمەتى الدىنان شىقسا دا قايىرىمى مول ادامداردىڭ قولداۋىن سەزىنىپ, ومىرگە قۇشتارلىعى كۇشەيە تۇسكەن تەمىربەك ماتاەۆ ءىنىمىز ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى بۇگىنىنەن دە شىرايلى بولاتىنىنا سەنىمدى. – ەلىمىزدە ءوز ءومىرىن جاق­سارتامىن دەگەن ادامعا قولداۋ جاسالۋدا. ءبىز بۇعان شىنا­يى العىسىمىزدى بىلدىرەمىز. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنال­عان ۇيلەر سالۋعا, ولار­دىڭ ءوز ءىسىن اشۋلارىنا, شىعارما­شىلىقپەن اينالىسۋلارىنا دەگەن قامقورلىقتى ايقىن سەزىنىپ وتىرمىز. بۇگىنگى اكتسيانىڭ وزىندە قانشاما ادام قارجىلاي كومەك الدى. شىنى كەرەك, ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىق پەن دامۋ ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ تۇرمىسىن جاق­سارتۋعا باعىتتالۋدا, – دەيدى ول. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان» اقتوبە وبلىسى.