وڭتۇستىكتە «اقىلدى ايماق» كلاستەرى قۇرىلادى

وبلىس اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆ شىمكەنتتەگى «تۇركىستان» ساراي­ىندا وتكەن جىلدى قورى­تى­ن­­دىلاپ, بيىلعى جىلى اتقارى­لاتىن جۇمىستار بويىنشا حالىق­قا ەسەپ بەردى. الدىن الا وزىپ ايت­ساق, وتكەن جىل جەمىستى بولدى. جەتەكشى سالا – ونەركاسىپ بو­يىنشا 668,5 ملرد. تەڭگەنىڭ ءونى­مى ءوندىرىلدى. وسىنى بۇرناعى جىل­مەن سالىستىرساق, باقانداي 64,5 ملرد. تەڭگەگە ارتىق. ياعني, العا دامۋ بار, رەسپۋبليكالىق كورسەت­كىش بويىنشا وبلىس بەسىنشى ورىن يەمدەنىپ, كەۋدە قاتاردا كەلەدى.  وبلىس باسشىسى بەيبىت اتام­قۇ­لوۆ­تىڭ ەسەبىنەن كەيىن سۇراقتار كوپ قوي­ىلدى. ءوز ءۇيىنىڭ توڭىرەگىنەن ۇزامايتىن كاكىر-شۇكىر ەمەس, قالىڭ ەلگە پايداسى تيەتىندەي ساۋالدار كولدەنەڭ تارتىلعان. العاشقى سۇراق يەسى سارىاعاشتىق جالعاسباي بوكەباەۆ اقساقالدى «قاپلانبەك» كەدەن بەكەتىنىڭ جانىنداعى «تەمىرحان» مال بازارىنىڭ جاعدايى مازالايدى ەكەن. قازاقستان مەن وزبەكستان شەكارا بەكەتىندەگى حالىقارالىق دالىزدەن وتكەن ادامداردىڭ كورەتىنى باۋى شۋىنا وراتىلىپ, مال قيىنىڭ ءيسى توڭىرەكتى ساسىتقان بازار. ۇلتقا نامىس, ەلدىككە ۇيات. وسى بازاردى قالا سىرتىنا شىعارۋعا بولماي ما؟! بەيبىت باكىر ۇلى تولىمدى جاۋاپ قايتاردى. جاقىندا سارىاعاش قالاسىندا ءىسساپاردا بولعاندا «قاپلانبەك» كەدەن بەكەتى جۇمىسىمەن جاقىن تانىسقانىن ايتتى. «تەمىرحان» مال بازارى جاقىن ارالىقتا سىرتقا كوشىرىلەدى. ەكى ەل اراسىنداعى حالىقارالىق بەكەتتە بۇدان باسقا دا اتقارىلاتىن شارۋالار جەتكىلىكتى ەكەن. جان-جاعى اباتتاندىرىلىپ, اعاش كوشەتتەرى مەن گۇلدەر ەگىلمەك. سول جەردەگى كوپىر كەڭەيتىلىپ, قىزىل سىزىق ۇستىنە ورنالاسقان شاعىن دۇكەندەر الىنادى. وسى ماقساتقا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارجى قارالىپ جاتىر. ويتكەنى, حالىقارالىق كەدەن بەكەتى – ەكى مەملەكەت اراسىنداعى التىن كوپىر, مەملەكەتتىڭ كەلبەتى, بەدەلى تانىلاتىن ايماق. ءاربىر قويىلعان ساۋالدارعا وسىنداي تۇشىمدى جاۋاپتار قايتارىلدى. بەيبىت باكىر ۇلى اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ جالپى كولەمى 344,6 ملرد. تەڭگەگە ارتىپ, وتكەن جىلعىمەن سالىستىرعاندا 3,5 پايىزعا وسكەندىگىن جەتكىزدى. سونداي-اق, رەسپۋبليكادا ماقتانىڭ ءونىمى بويىنشا 100 پايىز كورسەتكىشتى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بەرىپ وتىر. ال, باقشانىڭ ءونىمى بويىنشا 65 پايىز, جەمىس-جيدەك 36 پايىز, ءجۇزىم 65 پايىز كۇن شۇعىلالى وڭتۇستىككە تيەسىلى. جالپى, اتقارىلعان جۇيەلى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە وبلىس جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزىپ, رەسپۋبليكادا الدىڭعى ورىنداردى يەلەنىپ كەلەدى. 2016 جىلى اتقارىلاتىن جۇمىستارعا توقتالعان ايماق باسشىسى بارلىق جۇمىستار ەلباسىنىڭ حالىققا جولداۋى اياسىندا جانە مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان ۇلت جوسپارى – 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى ىسكە اسىرۋدىڭ «100 ناقتى قادامىن» جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە ىسكە اساتىنىن ايتتى. ماسەلەن, وبلىسقا تەك وتكەن جىلى 143 ملرد. تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, 58 جاڭا جوبا ىسكە اسىرىلا باستادى. ولاردىڭ ۇشتەن ءبىرى شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ ۇيلەسىنە تيەدى. ال, جالپى وڭىرگە بۇگىنگى تاڭدا شەتەل كاپيتالىنان 48,3 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلسا, بولاشاقتا شەتەل ينۆەستيتسيا­سىنان بولەك, وتاندىق كاسىپكەرلەردى دە تارتۋ كوزدەلىپ وتىر. ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ تاعى ءبىر تەتىگى – يندۋستريالىق ايماقتار. وتكەن جىلى قوسىمشا 3 يندۋس­تريا­لىق ايماقتىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, وسى جىلى تاعى 5-ءۋىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن, وڭىردە جالپى 11 يندۋستريالىق ايماق قۇرىلىپ وتىر. وسى ايماقتاردا ينۆەستيتسيا كولەمى 145 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن 142 جوبا ما­قۇل­دانىپ, ولاردىڭ 50-ءى تولىق ىسكە قوسىلعان. ەلباسى وڭتۇستىككە كەلگەن ساپارى­نىڭ بىرىندە «شاعىن جانە ورتا كاسىپ – ەكو­نوميكانىڭ ءتىنى. ونى قالاي ورىستە­تۋدىڭ جولىن وڭتۇستىكتەن ۇيرەنۋ كەرەك», دەگەن بولاتىن. وبلىس باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جۇمىسى بەس باعىت بويىنشا ءوربيتىنىن ايتىپ, ءار قالا مەن اۋداندا اتقارىلاتىن جۇمىستاردى جىلىك-جىلىگىمەن تاراتىپ بەردى. XXI عاسىر – جاڭا تەحنولوگيالار زامانى. دەمەك, ءومىردىڭ قاي سالاسىنا بولسىن يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋ – ۋاقىت تالابى. سول سەبەپتى وبلىستا «اقىلدى ايماق» كلاستەرىن قۇرۋ قاجەت. ياعني قوعامنىڭ ءار سالاسىنا, اسىرەسە, الەۋمەتتىك سالاعا IT-تەحنولوگيالارىن كوپتەپ ەنگىزۋ كەرەك. سونىڭ ءبىرى – «Smart Ontustik» جوباسى. بۇل جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ. بولاشاقتا «Smart Ontustik» جوباسى ارقىلى جەر تەلىمدەرىن رەسىمدەۋ, بالانى بالاباقشاعا كەزەككە تۇرعىزۋ, بالانىڭ دەنساۋلىق پاسپورتىن جۇرگىزۋ سياقتى ماسەلەلەردى جەڭىلدەتۋدى. سول سەكىلدى, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق سالا, كولىك, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى بويىنشا حالىقتىق باقىلاۋ ورناتۋعا مۇمكىندىك تۋعىزىلادى. تاعى ءبىر تەحنولوگيالىق جاڭالىقتىڭ ءبىرى – «اشىق اكىمدىك» جوباسى. بۇل جوبا 3 نەگىزگى باعىتتى قۇرايدى. بىرىنشىدەن – اكىمدىك تاراپىنان قابىلداناتىن شەشىمدەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ. ەكىنشىدەن – بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتتەر بولاشاقتا تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان بولۋى قاجەت. ۇشىنشىدەن – جاقىن بولاشاقتا ەلەكتروندى قىزمەتتەردىڭ پورتالى جاساقتالاتىن بولادى. بۇل اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويىپ, حالىققا بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى اشىق جانە كەدەرگىسىز الۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى. مۇنىڭ بارلىعى جەڭ ۇشىنان جال­عاسقان جەمقورلىقتى جويۋ ماق­سا­تىندا جاسالماق, دەدى ءوڭىر باسشىسى. ەسەپ بەرۋ جيىنىندا ءسوز العان ازا­ماتتار وبلىس باسشىسى بەيبىت اتام­قۇلوۆ باستاعان اكىمدىك جۇمىسىنا جاقسى باعا بەرىپ, الداعى جۇمىستارعا ساتتىلىك تىلەدى. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان». وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.