كاسىپكەرلەرگە قامقورلىق قولداۋدان باستالادى

قازىرگى كەزدە كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا بارلىق جاعدايلار جاسالۋدا. سونىڭ ءبىر كورىنىسى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرىندە «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق-تىڭ استانا قالاسىنداعى ايماقتىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ساۋلە ابىشەۆا, بانك ومبۋدسمەنى ەرسەرىك سيىرباەۆ جانە وزگە دە سالا ماماندارىنىڭ قاتىسۋىمەن «كاسىپكەرلەردى بىرىڭعاي قابىلداۋ كۇنىن» وتكىزۋ بولدى. ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىن­دە ءوتىپ جاتقان وسىنداي ءىس-شا­را­لارعا ۇلكەن ماڭىز بەرىلىپ وتىر. وتكەن جىلى پارتيانىڭ بارلىق ايماقتىق جانە اۋماقتىق فيليالدارىنىڭ 200-دەن استام قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرىندە كاسىپكەرلىك ماسەلەلەرى بويىنشا 2 مىڭ ازاماتقا جان-جاقتى كومەك بەرىلسە, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ تەك قاڭتار ايىنىڭ وزىندە 150-دەن استام ادام ءوز سۇراقتارىنا جاۋاپ تاۋىپ, سولاردىڭ كەيبىرى كاسىپتەرىن دامىتۋعا قارجىلىق قولداۋ العان. جالپى, 2015 جىلدىڭ 13 ناۋ­رى­زى مەن 11 قىركۇيەگى كۇندەرى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ بارلىق قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرىندە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇددەلى جانە قامتاماسىز ەتەتىن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن دامۋ ينس­تيتۋتتارى ءۇشىن الاڭ ۇسىنىلىپ, «مىقتى بيزنەس – قۋاتتى مەملەكەت» جوباسى اياسىندا مەملەكەتتىك قولداۋدى بەرۋ ماسەلەلەرىمەن ازا­ماتتاردى بىرىڭعاي قابىلداۋ كۇنى» رەسپۋبليكالىق اكتسياسىنا 5 مىڭنان استام ادامنىڭ قاتىسۋىنا جاعداي جاسالعان. بۇل رەتتە, قابىلداۋ بارىسىندا ازاماتتارعا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قارجىلاندىرۋ قول­­جەتىمدىگىن ارتتىرۋ, كەپىل­دەمەلەردى ۇسىنا وتىرىپ, ءوز ءىسىن جاڭا باستاپ جۇرگەندەرگە قولداۋ كورسەتۋ مەن كەپىلدى قارجىلاندىرۋ جايى جان-جاقتى ءتۇسىندىرىلىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون. نە­گىزىنەن, مۇنداي قابىلداۋلار «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنا كاسىپكەرلەردىڭ بارىنشا قاتىسۋى ءۇشىن وڭتايلى جاعدايلار جاساۋعا وزىندىك ۇلە­سىن قوسىپ كەلەدى. ويتكەنى, كا­سىپكەرلەرگە «ءوز ءىسىڭدى قالاي باستاۋ كەرەك» اتتى وقۋ كۋرستارىنان ءوتۋ جانە سەرتيفيكات الۋ شارتتارى جانە بيزنەس جوسپارلاردى قالاي قۇرۋ كەرەكتىگى تۋرالى جان-جاقتى اقپاراتتار بەرىلگەن. «نۇر وتان» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق قابىلداۋ بولمەسى مەڭ­گەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى جۇ­ما­جان جۇكەنوۆ قازىر ءوز ءىسىن باس­تايمىن دەگەن ازاماتتارعا بارىنشا جاعدايلار جاسالعانىن ايتتى. «بۇگىنگى تاڭدا ەلباسىنىڭ شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلەردى قولداۋ تۋرالى تاپسىرماسىنا سايكەس, ارنايى باعدارلاما دا بار. سول باعدارلاما باعىتتارىن كاسىپكەرلەرگە جان-جاقتى جەت­كىزۋ ءۇشىن وسىنداي ءىس-شارالار وتكىزۋدەمىز. ەگەر ءبىز جەتكىزبەسەك, وندا ولار قايدان بىلەدى. پارتيا قابىلداۋ بولمەلەرىنە كەلىپ جات­قاندىعى دا سوندىقتان», دەدى جۇماجان قامكەن ۇلى. ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلەر مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاي قولداۋلارعا يە بولىپ, ءوز ىستەرىن دوڭگەلەتىپ اكەتۋدە بەلسەندىلىك تانىتىپ كەلە جاتقاندىعى دا اتالدى. ونىڭ ۇستىنە, قولداۋعا قاتىستى جانە ءارتۇرلى اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى الىپ تاستاۋدا كوپتەگەن جاڭا­شىل­­­دىق­تار كورىنىس تاۋىپ, باع­دار­لامالار دا جەتىلدىرىلىپ كەلەدى ەكەن. بۇگىندە مەملەكەت ليزينگتىك جولمەن قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن شەشىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە كاسىبىن باستايمىن دەگەن ازاماتتارعا 20 ميلليون تەڭگەگە دەيىن نەسيە الۋعا مۇمكىندىك بەرىلىپتى. بىلتىر كەيبىر جەرلەردە كەپىلدىك ماسەلەسى كۇردەلى بولىپ كەلسە, ەندى «دامۋ» قورى سول تاۋەكەلدەردىڭ كەيبىرىن ءوز مويىندارىنا ال­عانى ءمالىم بولدى. الايدا, كا­سىپ­كەرلەردىڭ باسىنداعى پروبلەمالار ءالى دە تولىق شەشىل­مەۋدە. «يۋپيتەر» زەرتتەۋ ورتالىعى» جشس باس ديرەكتورى بولاتحان بورانباەۆ قابىلداۋ بولمەسىنە «دامۋ» قورىنىڭ قالالىق فيليالىنا شاعىمدانا كەلگەندىگىمەن ءتۇسىندىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, جارتى جىلعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە قارجىعا ارەڭ دەگەندە قول جەتكىزگەن. سون­دىقتان دا ول جوعارىدا اتالعان قوردىڭ قالالىق فيليالىنىڭ جيناقتايتىن قاعازدارى ەكىنشى دارەجەلى بانك­­­تەردەن دە كوپتىگىن ايتىپ, تيىمسىزدىگىنە قاراي قىس­قارتىپ تاس­تاۋدى ۇسىندى. «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق-تىڭ استانا قا­لاسىنداعى ايماقتىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ساۋلە ابىشەۆانىڭ تۇسىندىرۋىنشە, زاڭناماعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس, وتكەن جىلدىڭ ناۋرىزىندا اينالىمى 60 ميلليون تەڭگە بولاتىن ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا بەرىلەتىن كەپىلدەندىرۋ جايىن زاڭناماعا سايكەستەندىرۋ قاراستىرىلىپتى. بانك ومبۋدسمەنى ەرسەرىك سيىرباەۆ ءوز كەزەگىندە ماسەلەنىڭ مانىسىنە ۇڭىلە كەلىپ, «دامۋ» قورى تاراپىنان بەرىلەتىن نەسيە بانك جۇيەسىمەن ۇيلەستىرىلە جۇزەگە اسىرىلىپ, كەمشىلىكتەر ازاياتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. دەي تۇرعانمەن, ول بانك پەن نەسيە الۋ­شى تاراپىنان بولۋى مۇمكىن تاۋەكەلدەرمەن ءبولىسۋ جايىن دا تىلگە تيەك ەتە كەتتى. ال وسىدان ءبىر جىل بۇرىن تەلەديداردان وسىنداي قابىلداۋلار ءجۇرىپ جاتقاندىعىن ەستىگەن قازاق تەحنولوگيا جانە بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 3-ءشى كۋرس ستۋدەنتى ءمادينا فارحاتوۆا ءوز ءىسىن باستاۋ ءۇشىن وسىندا اقىل-كەڭەس الۋعا ارنايى كەلىپتى. مىنە, وسىنداي ءوز ءىسىن باس­تاۋ ءۇشىن كەلگەن ازامات­تارعا قوعامدىق بولمەلەردەگى قابىلداۋلار ءتيىستى كەڭەستەر مەن ۇسىنىستار بەرىپ قانا قويماي, ونىڭ ناقتى شەشىمىن دە ۇسىنادى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن شەشۋدە پارتيا قابىلداۋ بولمە­لەرىنىڭ الار ورنى الابوتەن. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».