ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا كوكجيەكتەرى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى حاسان روۋحاني اراسىنداعى كەلىسىم اياسىندا ەكى مەملەكەتتىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. جاقىندا گازەتىمىزگە ينۆەس­تي­تسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى (يدم) اسەت يسەكەشەۆ باستاعان قازاق­ستاندىق دەلەگاتسيانىڭ يرانعا بارىپ كەلگەنى تۋرالى جازىل­عان بولاتىن. وسى ساپار بارىسىن­دا يراننىڭ بىرقاتار رەسمي وكىل­دەرى­مەن وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەر جانە جۇزدەن اسا يراندىق كومپانيالارمەن بولعان ەكىجاقتى كەلىسىمدەر الداعى ۋاقىتتا بىرلەسكەن جوبالار رەتىندە ءوزىنىڭ جەمىستى ناتيجەلەرىن بەرەتىن بولادى. كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيا­لار قىزمەتىنىڭ ءماسليحات زالىندا وسى ساپار بارىسىندا ۇيىم­داستىرىلعان بيزنەس-فورۋمعا قاتىسقان ءبىر توپ لاۋازىمدى ادامدار ونىڭ ناقتى قانداي ءناتي­جەلەرگە قول جەتكىزگەنى تۋرالى ايتىپ بەردى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قاتىسقاندار اراسىندا يدم-ءنىڭ يندۋستريالىق جانە ونەركاسىپتىك دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى امانياز ەرجانوۆ, «KAZNEX INVEST» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مەيىرجان مايكەنوۆ, «بايتەرەك» ۇبح باسقارماسىنىڭ مۇشەسى, اتقارۋشى ديرەكتورى ەرسايىن حاميتوۆ, ەادب استانا­داعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى ەرلان باي­داۋلەت, «قازگەولوگيا» اق باس­قارما توراعاسى عالىم نۇرجانوۆ بولدى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ەكى ەل­دىڭ بيزنەس وكىلدەرى بىرنەشە باعىت بويىنشا جۇمىستى بەلسەندى جۇرگىزۋ جونىندە كەلىسكەنى ايتىلدى. سونىڭ ىشىندە ساۋدا جانە ينۆەستيتسيا باعىتى بويىنشا جۇمىستارعا بارىنشا باسىمدىق بەرىلەتىن بولىپتى. قازاقستان مەن يران ىسكەر توپ­تارىنىڭ كەزدەسۋى بارىسىنداعى ەكىنشى شەشۋشى باعىت – كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىنداعى ىنتىماق­تاستىق. بۇل رەتتە, ەلباسىنىڭ باس­تاماسىمەن ومىرگە كەلگەن ۇلى جىبەك جولى باعدارلاماسى تۇعىر رەتىندە قاراستىرىلماق. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستاندا سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن تەمىرجول توراپتارى ارقىلى قىتاي مەن يراندى بايلانىستىراتىن ترانس­كون­تينەنتالدىق ءدالىز ارقىلى العاش­قى جۇك تيەگەن پويىزدىڭ يرانعا كەلۋى سونىڭ ايقىن دالەلى بولماق. سونىمەن بىرگە, كەزدەسۋلەردە اۋە باعىتتارىنىڭ جيىلىگىن ارتتىرۋ, ەكى مەملەكەت بانكتەرى اراسىندا شەتەل ۆاليۋتاسىمەن ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋ جونىندەگى ماسەلەلەردى جەدەل شەشۋ, ۆيزالىق رەجىمدى جەڭىلدەتۋ جانە باسقا وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلانعان. بيزنەس-فورۋم جانە «ساۋدا ميسسياسى» شەڭبەرىندەگى كەلىسسوزدەر بارىسىندا قازاقستاندىق KAZNEX INVEST ۇلتتىق اگەنتتىگى, «بايتەرەك» ۇبح جانە ۇكپ ۇسىنعان ناقتى جوبالاردى ءىس جۇزىنە اسىرۋ ماسەلەسى كەڭىنەن تالقىلانعان. بۇل وتىرىستارعا 250 قازاقستاندىق جانە مىڭعا جۋىق يراندىق كومپانيا وكىلدەرى قاتىسقان. ەكى مەملەكەتتىڭ جەتەكشى ىسكەر توپتارىنىڭ وكىلدەرى باس قوسقان وسى اۋقىمدى بيزنەس-كەزدەسۋلەردە تاراپتار نەگىزىنەن ەكى شەشۋشى باعىتقا باسا نازار اۋداردى. ول – قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋ جانە ەكى ەلدىڭ جاڭا ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرىن اشۋ. «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ باس­شى­لىعى يراندىق كومپانيا جە­تەكشىلەرىمەن قازاقستان ءونىم­دەرىن ەكسپورتتاۋ جانە جوبالاردى قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىن تال­قىلادى. سونىمەن بىرگە, قازبا بايلىقتارى جانە تاۋ-مەتاللۋر­گيا كەشەنى سالاسىنداعى ىنتى­ماقتاستىق بايلانىستار ماسەلەسىنە ەرەكشە باسىمدىق بەرىلدى. بيزنەس-فورۋم اياسىندا قا­زاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەس­تيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى «قازگەولوگيا» اق جانە IMIDRO (يراننىڭ تاۋ-كەن ونەركاسىبىن دامىتۋ جانە جانداندىرۋ ۇيىمى) اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلعان. يرانعا قازاقستاندىق لوكوموتيۆ, ەلەكتروۆوز, رەلس, جۇك جانە جولاۋشىلار ۆاگوندارىن ساتۋ ماسەلەلەرى جان-جاقتى قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, «ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ زاۋىتى» جشس كومپانياسىنان 70 ەلەكتروۆوزدى, «لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتى» جشس-نەن 75 ماگيسترالدىق تەپلوۆوزدى, «اقتوبە رەلس ارقالىعى زاۋى­تى» جشس-نەن 130 مىڭ توننا كولەمىندەگى رەلستەردى جانە «RAILWAYS SYSTEMS» كومپانياسىنان 5000 بىرلىك جۇك ۆاگونىن يراندىق رىنوكقا جەتكىزۋ ماسەلەلەرى تالقىلانعان. سونداي-اق, يراندىق ديلەرلەر قازاقستاندىق 1000 اۆتوكولىكتى ساتىپ الۋعا ىنتا بىلدىرگەن. كەلىسسوزدەر قورى­تىندىسىندا ەنەرگەتيكا, مۇناي-گاز, كوممۋنيكاتسيالىق جابدىقتار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى مەن باسقالاردى جەتكىزۋ كەلىسىمدەرىنە دە قول جەتكىزىلگەن ەكەن. جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان». سۋرەت: http://rus.azattyq.org/