قارۋسىزدانۋ كوشباسشىسى

سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىم جانە الەم ىستەرى جونىندەگى پاگۋوش كونفەرەنتسياسىنىڭ (پاگۋوش عا­لىمدار قوزعالىسى) باس حاتشىسى پاولو كوتتا رامۋسينو مەن وسى ۇيىمنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ساندرا يونو باتچەردى قابىلدادى, دەپ حابارلادى وسى پالاتانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. پاگۋوش قوزعالىسى بەيبىتشىلىك, قارۋسىزدانۋ, قاۋىپسىزدىك جانە عىلىمي ىنتىماقتاستىق جولىنداعى عالىمداردىڭ, ساياسي جانە قوعامدىق قايراتكەرلەردىڭ ءىرى حالىقارالىق ۇيىمى بولىپ تابىلادى. ۇيىم اتاۋى 1957 جىلى كانادانىڭ پاگۋوش قالاسىندا العاشقى كونفەرەنتسياسى وتكەن جەرگە بايلانىستى قويىلسا, راسسەل-ەينشتەين مانيفەسى قوزعالىستىڭ نەگىزگى قۇجاتىنا اينالدى. ۇيىم قارۋسىزدانۋ جانە قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى كوپتاراپتى نەگىزگى كەلىسىمدەردى: يادرولىق قارۋدى اتموسفەرادا, عارىش كەڭىستىگىندە جانە سۋ استىندا سىناۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى شارت; يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارت; زىمىرانعا قارسى قورعانىس جۇيەسىن شەكتەۋ تۋرالى شارت; بيولوگيالىق جانە حيميالىق قارۋ تۇرلەرىنە تىيىم سالۋ تۋرالى كونۆەنتسيا; ەۋروپاداعى كادىمگى قارۋلار تۋرالى شارت جانە باسقا قۇجاتتاردى ازىرلەۋ مەن قابىلداۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاردى. 1995 جىلى ۇيىم نوبەلدىڭ بەيبىتشىلىك سىيلىعىنا يە بولدى. قوزعالىس وكىلدەرىنىڭ پىكى­رىن­شە, قازاقستان عالىمداردىڭ 2017 جىلى مەرەيتويلىق كەزدەسۋىن وتكى­زۋ ءۇشىن ەڭ لايىقتى ورىن بولىپ تابىلادى, ويتكەنى, قازاقستان حال­قى يادرولىق سىناق زارداپتارىن ءوز باسىنان وتكەردى, ال قازىرگى كەزدە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ جەتەكشىلىگىمەن مەملەكەت يادرو­لىق قارۋسىزدانۋ ماسەلەلەرى بوي­ىنشا جەتەكشى ەل بولىپ مويىندالدى. ق.توقاەۆ پاگۋوش قوزعالىسى يادرولىق قارۋسىزدانۋ جانە ونى تا­رات­پاۋعا, سونداي-اق, شيەلەنىستەردى رەتتەۋگە عالىمداردىڭ قوسقان قوماقتى ۇلەسى ءۇشىن قازاقستاندا قۇرمەتكە يە ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, ۇيىم باسشىلىعىنىڭ ساپارىنا جىلى شىراي ءبىلدىردى. ق.توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, الەمدىك قوعامداستىق پرە­زيدەنت ن.نازارباەۆتى يادرولىق قارۋعا قارسى قوزعالىستىڭ كوشباس­شىسى دەپ سانايدى, سوندىقتان قازاقستاندا پاگۋوش كونفەرەنتسيا­سىن لايىقتى وتكىزۋ ماسەلەلەرى ۇكىمەتتە پىسىقتالاتىن بولادى.