الەۋەتتى قۇرىلىمدار قىزمەتكەرلەرى

مەملەكەتتىك زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرىلادى 2016 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ الەۋەتتى قۇرىلىمداردىڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرى 1998 جىلعى 1 قاڭتارداعى ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارىنا قاراماستان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرىلاتىن بولادى.       اتالعان شارا ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارى 1998 جىلعا دەيىن كەمىندە 10 جىل بولعان الەۋەتتى قۇرىلىمدار قىزمەتكەرلەرىنىڭ زەينەتاقى مولشەرىن كوبەيتۋ ماقساتىندا قابىلدانىپ وتىر. بۇرىن ولار بيۋدجەتتەن تولىق كولەمدە زەينەتاقى الماعان. بۇل ورايدا ولاردىڭ بىرىڭعاي جيناق­تاۋشى زەينەتاقى قورىنداعى شوتتارىنا مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن قىزمەتكەر تابى­سى­نىڭ 20% مولشەرىندە مىندەتتى زەي­نەتاقى جارنالارى تولەنىپ وتىر­عان (تابىسىنىڭ 10% مولشەرىندە مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى اۋدارىلاتىن بجزق-نىڭ باسقا سالىمشىلارىن قوسپاعاندا). ەندى 1998 جىلعى 1 قاڭتاردا ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارى 10 جىلدان از قىزمەتكەرلەرگە بۇرىن تاعاي­ىندالعان زەينەتاقى تولەم­دەرى­نىڭ مولشەرى قايتا ەسەپتەلە­تىن بولادى. زەينەتاقى تولەم­دەرىنىڭ مولشەرىن بۇرىن الىنعان تابىسقا سالىستىرىلعان تولىق كولەمگە دەيىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن. اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ زەي­نەت­اقىلارىن قايتا ەسەپتەۋ ءۇشىن قويىلاتىن تالاپ – بۇرىن بيۋدجەتتەن اۋدارىلعان مىندەتتى زەي­­نەت­اقى جارنالارىنىڭ 50%-ىن رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەتكە قاي­تارۋ. بۇرىن بيۋدجەتتەن اۋدارىل­عان مىندەتتى زەينەتاقى جارنا­لارىنىڭ 50%-ىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە قايتارۋ ءۇشىن اسكەري قىز­مەتشى زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارعان ءتيىستى ۋاكىلەتتى مەم­لەكەتتىك ورگانعا جازباشا ءوتىنىش بەرۋ كەرەك. وتىنىشكە جەكە باستى كۋالاندىراتىن قۇجاتتىڭ كوشىرمەسى جانە اۋدارىلعان ءمىن­دەتتى زەينەتاقى جارنالارى تۋرالى بجزق انىقتاماسى قوسا بەرىلەدى. زەينەتاقى جارنالارىنىڭ جارتىسى مەن ەسەپتەلگەن ينۆەس­تي­تسيالىق تابىس بجزق سالىمشىسى بولىپ تابىلاتىن الەۋەتتى قۇرىلىمدار قىزمەتكەرلەرىنىڭ جەكە زەينەتاقى شوتتارىندا قالا­دى. الەۋەتتى قۇرىلىمدار قىزمەت­كەرلەرى زەينەتاقى جيناق­تارىنىڭ قالعان جارتى بولىگىن پايدالانۋ قۇقىعىن زەينەتاقى زاڭناماسىنىڭ نورمالارىنا سايكەس جالپى نەگىزدەر بويىن­شا الادى. قانداي دا ءبىر سەبەپ­تەرمەن زەينەتاقى جارنالارى قايتارىلماعان اسكەري قىزمەت­شىلەر دە وسى تالاپتارمەن زەينەت­اقى تولەمدەرىن الاتىن بولادى. بۇعان قوسا, اسكەري قىزمەت­شىلەردىڭ پايداسىنا مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن تولەۋ توقتاتىلادى. 2016 جىلدان باس­تاپ ەڭبەك قىزمەتىنىڭ جالپى ءوتىلى كەمىندە 25 جىل بولعان, ونىڭ ىشىندە 12 جىل 6 اي بويى ۇزدىكسىز اسكەري قىزمەتتە بولعان اسكەري قىزمەتشىلەر ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارى بويىنشا زەينەتكە شىعا­دى ءارى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت­تەن تولەم الادى. اسكەري قىز­مەت ءۇشىن شەكتى جاسقا كەلۋ, شتات­­تاردىڭ قىسقارۋى نەمەسە دەن­ساۋلىق جاعدايى اسكەري قىزمەتتى توقتاتۋعا نەگىز بولىپ تابىلادى, دەپ حابارلادى «بجزق» اق ءباسپاسوز ورتالىعى.