جەرگىلىكتى پوليتسيا – حالىقتىق پوليتسيا

بيىلعى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ «5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا 100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىن ورىنداۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭى باستالىپ كەتتى. بىزگە تاريحىمىزدا بۇرىن-سوڭدى بولماعان اۋقىمدا ۇلتتىق زاڭنامامىزعا ساي قۇقىقتىق شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ مىندەتى بۇيىردى. ال ۇلت جوسپارىنىڭ 30-قادامىندا كورسەتىلگەندەي, بۇل جەردە جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنە دە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلدى. وسىعان وراي, ءبىز ەلوردامىزداعى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ باسشىسى بولىپ سايلانعان پولكوۆنيك باقىتجان مالىباەۆقا جولىعىپ, جۇرت كوكەيىندە جۇرگەن بىرقاتار سۇراقتارىمىزعا جاۋاپ العان ەدىك. – باقىتجان اسەمبەك ۇلى, ەلباسىمىزدىڭ ۇلت جوس­پارىندا ايتىلعانداي, قۇقىق ءتارتىبى جانە زاڭدىلىق اتتى ەكىن­شى رەفورمانىڭ ءمانى زاڭ­داردى قاتاڭ ورىنداپ, قۇقىق ءتارتىبىن نىعايتۋ ارقىلى ازا­ماتتارىمىزدىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قامتا­ما­سىز ەتۋ بولىپ تابىلادى عوي. جەر­گىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى دە وسى ماقساتتى ورىنداۋ ءۇشىن قۇرىلىپ وتىرعانى بەلگىلى. ەندەشە, الدىمەن وسى ماسەلەگە از-كەم توقتالىپ وتسەڭىز. – ءيا, ەلباسىمىز بەكىتكەن ۇلت جوسپارىنىڭ 30-قادامىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن وتكەن جىلدىڭ 2 قاراشاسىندا «جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ جۇمىسى تۋرالى» زاڭعا قول قويىلدى. وتكەن جىلدىڭ 16 ماۋسىمىندا جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى ۇلتتىق كوميسسيا مەن ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا وتىرىسىندا بەكىتىلدى. وسى­لايشا مەملەكەت باسشىسى­نىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىندەگى ايقىن ەرەك­شەلىك – ول حالىققا ەسەپ بەرۋ مەن قىزمەتتىڭ اشىقتىعى دەي­مىز. جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى وسى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باس­تاپ مىندەتىن اتقارۋعا كىرىستى. زاڭمەن بەكىتىلگەن تالاپقا سايكەس, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ جەتەكشىلەرى حالىققا ەسەپ بەرەدى. ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى توقسان سايىن تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ كەزىندە ولاردىڭ كوكەيكەستى ساۋالدارىنا جاۋاپ قايتارادى. – وعان قانداي مىندەتتەر جۇكتەلىپ وتىر؟ – جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى­نە جۇكتەلگەن نەگىزگى مىندەتتەر – قۇ­قىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ, قوعامدىق ءتارتىپتى قورعاۋ, اكىم­شىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق ىستەرى بويىنشا ءوندىرىس, حاتتاما تۇرىندەگى قىلمىستىق ارەكەت بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ ارنايى قابىلداعىشتارى مەن قابىلداپ-تاراتۋ ورىندارىندا قۇقىق بۇزۋ­شى­لاردى ۇستاۋ. سونىمەن قاتار, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنە جەدەل جاعداي جونىندە كەلىپ ءتۇس­كەن اقپاراتتاردى ساراپتاۋ مەن جيناقتاۋ, قىلمىس­تار, قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزۋ, دۇلەي اپاتتار مەن باسقا دا توتەنشە جاعدايلار ءجو­نىندەگى حابارلامالارعا كى­دىرىسسىز ارەكەت ەتۋ, كەزەكشى ءتاۋ­لىكتەردە قىل­­مىستاردى «ءىزىن سۋىتپاي» اشۋدا شۇعىل شارالاردى جۇرگىزۋ جۇكتەلەدى. – ونىڭ قۇرامىنا قانداي بولىنىستەر كىرىپ وتىر؟ – ءبىزدىڭ ەلوردامىزدا­عى جەر­­گىلىكتى پوليتسيا قۇرامىنا: ۋچاس­كەلىك پوليتسيا ينسپەكتور­لا­رى كا­مەلەتكە تولماعاندار ىستەرى بويىن­شا بولىمشەلەر, تابيعات قورعاۋ پوليتسيا بولىمشەلەرى, ايەلدەردى زورلىقتان قورعاۋ بولىمشەلەرى, اكىمشىلىك-تۇتقىندالعان ادامدار ءۇشىن ارنايى قابىلداعىشتار جانە تۇرعىلىقتى جەرى مەن قۇجاتتارى جوق ادامدار ءۇشىن قابىلداپ-تا­راتۋ, جول-پاترۋلدىك پوليتسيا­سى تولىعىمەن ەندى. بارلىعى اس­­تاناداعى جەرگىلىكتى پوليتسيا قۇرامىندا 1,5 مىڭنان استام پوليتسيا قىزمەتكەرى جۇمىس ىستەيدى. – جەرگىلىكتى پوليتسيا ەن­دى جەرگىلىكتى بيلىككە باعى­ناتىنى بەلگىلى. وسى ورايدا, وقىر­ماندارىمىز ولاردىڭ ءىىم-مەن بايلانىسى قانداي بولماق دەگەن سەكىلدى ساۋالداردى دا جولدايدى. ماسەلەن, قالالىق ءىىد قۇرامىندا قالا بەرە مە؟ بۇعان نە دەيسىز؟ – ءيا, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى قالالىق ءىىد قۇرامىندا قۇرى­لىپ وتىر. ەڭ ماڭىزدىسى, جەرگىلىكتى پوليتسيا ءىىم بىرىڭعاي ورتالىقتانعان جۇيەسىندە قا­لادى. قازىرگى تاڭدا جەرگىلىكتى پوليتسيانىڭ مىندەتتەرى مەن قۇ­قىقتارى ءىىم قولدانىلاتىن زاڭدار مەن بەكىتىلدى. جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ءىىم جۇيەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قۇقىقتىق ءدا­رەجەگە يە. ولاردىڭ قارجىلىق جانە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعدايلارى بۇرىن­عىداي بولادى. ءىىم جۇيەسى قىز­مەت­كەرلەرىنە قاراستىرىلعان جەڭىلدىكتەر بە­رىلەدى. – جەرگىلىكتى پوليتسيا – حالىققا جاقىن پوليتسيا رەتىندە قانداي تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ارقىلى حالىقپەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتا الادى؟ – جەرگىلىكتى پوليتسيا – كوشەلەر مەن باسقا دا قوعامدىق ورىنداردا قۇقىقتىق ءتارتىپتى ساقتاۋ, جول قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتى وڭالتۋ ارقىلى حالىققا جاقىن بولا تۇسەدى. ماسەلەن, بۇل ورايدا كەز كەلگەن ازامات داۋلى جاع­دايلاردا بەينەباقىلاۋ كامەرالارىنان, بەينەجەتون جانە اۆتوكولىك بەينەتىركەگىشىنە جازىلعان بەينەتاسپاعا سۇراۋ سالا الادى. كۇن سايىن اۋى­سىم اياقتالعاندا ينسپەكتورلار قۇرامى بەينەتىركەگىشتەردى تاپسىرادى. اكىمشىلىك پوليتسيا باسقارماسىنىڭ ارنايى بولىمشە قىزمەتكەرلەرىمەن تاس­پا جۇكتەلىنىپ, ناقتى جاعدايعا بايلانىستى مۇراعاتتا 2 ايدان 3 جىلعا دەيىن ساقتالادى. جقە بۇزۋشىلىقتاردى تىركەيتىن جاڭا جۇيە «ۆاكوردقا» كەلەتىن بولساق, ول ازىرگە تەستىلىك قولدانىستا. قا­زىرگى ۋاقىتتا «استانا ينو­ۆەيشن» كومپانياسى قر ءىىم-مەن كەلىسىمگە كەلۋدە. – حالىقپەن تىعىز جۇمىس ىستەيتىن ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار ەكەندىگى بەلگىلى. سول ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار جۇمىسىن جانداندىرۋدا نە ىستەلىپ جاتىر؟ – بۇل ورايدا, قازىر ساۋدا ۇيلەرىندە, تۇرمىستىق وبەك­تىلەردە, ءۇي كىرەبەرىستەرىندە ۋچاس­كەلىك ينسپەكتوردىڭ فوتوسى مەن ونىڭ تەلەفون ءنومىرى ىلىنەتىن بولادى.تۇرعىنداردىڭ الدىندا ەسەپ بەرۋ جينالىسىنا دەيىن ەكى كۇن قالعاندا ۋچاسكەلىك ينس­پەكتور ۇيلەردى ارنايى ارالاپ جۇرتشىلىقتى حابارلاندىرىپ, جەكە مالىمەتتەرى جازىلعان كارتوچكا تاراتادى. وسىنداي جۇمىستار مەكتەپتەردە دە ۇيىمداستىرىلىپ, وندا پوليتسيا ينسپەكتورلارى تۋرالى مالىمەتتەر ىلىنەدى. – ال ەندى وسى جەرگىلىكتى پوليتسيا جۇمىسقا كىرىسكەلى بەرى نە تىندىردى دەي الاسىز؟ – ارينە, جاڭا مىندەتىمىزگە كىرىسكەنىمىزگە كوپ ۋاقىت بولا قويعان جوق. دەگەنمەن, وسى ۋاقىت ارالىعىندا جول-پاترۋلدىك قىزمەتى مەن ۋچاسكەلىك ينسپەك­تورلار 2,5 مىڭنان استام قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتادى. قۇ­قىق بۇزۋشىلىققا «نولدىك ءتو­زىمدىلىك» قاعيداتىن ساقتاۋ اياسىندا ءموبيلدى توپتارمەن ۇساق بۇزاقىلىق, قوعامدىق ورىنداردا الكوگولدى ىشىمدىك ءىشۋ, تەمەكى شەگۋ, قوقىس تاستاۋ, بەلگىلەنبەگەن جەرلەردە ساۋدا جاساۋ, قوعامدىق ورىنداعى تارتىپسىزدىك سياقتى ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ جولىن كەسۋ شارالارى وتكىزىلدى. وسىلايشا ءبىزدىڭ ماقساتىمىز ەلوردانى قاۋىپسىز قالاعا اينالدىرۋ جانە ەڭ باستىسى, جەرگىلىكتى پوليتسيا ادامداردىڭ مۇددەسى مەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى نىعايتۋ قىزمەتىندە بارلىق تالاپ ۇدەسىنەن تابىلۋى ءتيىس. ءبىز بۇل مىندەتتى ءسوزسىز ورىندايتىن بولامىز. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت.  اڭگىمەلەسكەن الەكساندر تاسبولاتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».