وتكەن جىل ەلىمىز ءۇشىن تالاي ايتۋلى داتالارعا تولى بولدى. سولاردىڭ قاتارىندا اقىن, كومپوزيتور بەيسەباي قاراتاەۆتىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويى دا بار. بەيسەباي قاراتاەۆ مۇراسىن «ساز» جانە «ءسوز» دەپ ەكى توپقا بولۋگە بولادى. ءبىر جاعىنان جەتىسۋ انشىلىك مۋزىكا مەكتەبىنىڭ باستاۋى – داۋرەن سال قۇداباي ۇلى, ەكىنشى جاعىنان جەتىسۋ اقىندار مەكتەبىنىڭ نەگىزىن سالۋشى ءسۇيىنباي ارون ۇلى داستۇرلەرىنە نەگىزدەلىپ, ب.قاراتاەۆ وسىلارعا ءتان تەرەڭ فيلوسوفيالىق ماڭىزى بار ادامگەرشىلىك تاقىرىبىن جالعاستىردى.
1913 جىلى سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا شىققان پ.رۋميانتسەۆتىڭ «ماتەريالى پو وبسلەدوۆانيۋ تۋزەمنوگو ي رۋسسكوگو ستاروجيچەسكوگو حوزيايستۆا ي زەملەپولزوۆانيا سەميرەچەنسكوي وبلاستي» كىتابىندا بەيسەباي قاراتاەۆ ۆەرنىي ۋەزىنىڭ كۇرتى بولىسىنىڭ № 5 اۋىلىنىڭ باسشىسى دەلىنگەن. ال قازاق سوۆەت ەنتسيكلوپەدياسىنىڭ 6-شى تومىندا (1975) «بەيسەباي قاراتاەۆ (1865-1936) – سوۆەت وكىمەتى ءۇشىن كۇرەسكەن بولشەۆيك, اقىن. الماتى وبل., قاستەك (قازىرگى جامبىل) اۋد., كۇرتى بولىسىندا تۋىپ-وسكەن. كەدەي-شارۋا سەمياسىنان شىققان. جەتىسۋدا سوۆەت وكىمەتىن ورناتۋعا بەلسەنە قاتىسىپ, سوۆدەپتىڭ ۋاكىلى بولدى» دەپ جازىلعان. تەك ءوزىمىزدىڭ ءتول ەنتسيكلوپەديامىزدا بۇل كىسى تۋرالى ءبىر ءسوز جوق. وكىنىشتى-اق. سونىمەن, پاتشا جانە كەڭەس زامانىنداعى باسىلىمداردا اتى شىعىپ, تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ باسىلىمدارىندا ورىن تابىلماعان بەيسەباي قاراتاەۆ دەگەن كىم؟
«جاسىم بار قىرىق بىردە, جىلىم سيىر,
بۇل كۇندە بال تىلىڭە كىمدەر ءۇيىر,
ءومىردىڭ باستالىسى ۇيقى-تۇيقى,
اياعى بولار ما ەكەن قيىر-شيىر.
دۇشپاننىڭ ۇشىرسام دەپ كوككە ك ۇلىن,
وقىدىم مۇقتاساردى, الدىم ءبىلىم.
ەگەستە ەشكىمگە اقىم كەتپەسىن دەپ,
ۇيرەندىم ون بەسىمدە ورىس ءتىلىن.
سىر ۇقتىم قويىنداسا ءجۇردىم-داعى
بايقادىم بار ەكەنىن ارتتا ءزىلىن», دەپ باستايدى بەيسەباي قاراتاەۆ 1906 جىلى جازىلعان «قۇسالىق» داستانىن.
بەيسەباي قاراتاەۆ – اقىن, كومپوزيتور, زامانىنىڭ قۇربانى. بۇكىل جەتىسۋ مۋزىكا مەكتەبىندەي تاريحتان, ونەردەن, قازاق قوعامىنان ءبىرجولا جوعالا جازداپ, قايتا تۇلەگەن تۇلعا. وسى تۇرعىدا جەتىسۋ مۋزىكا مەكتەبى تۋرالى تۇسىنىكتەمە بەرەيىن.
ءحىح عاسىردا دامي باستاعان جەتىسۋ انشىلىك مۋزىكا ونەرىنىڭ نەگىزى اق تابان شۇبىرىندى, القاكول سۇلاما زامانىنان قالعان مۇڭ مەن زارعا تولى اۋەندەر دەۋگە بولادى. جەتىسۋ انىنە ءتان – اۋەنىنىڭ تەتراحورلىق جەلىسى, گەكساتونيكا ماقامى سياقتى مۋزىكا ەلەمەنتتەرى – ايگىلى «ەلىم-اي», «ءاي-ءاي, بوپەم» اندەرىنەن باستالىپ, داۋرەن سال قۇداباي ۇلى شىعارماشىلىعىندا جەتىسۋ ءان ءداستۇرى تەك وزىنە ءتان مۋزىكا ەلەمەنتتەرىمەن, ەرەكشەلىكتەرىمەن ءبىرجولا قالىپتاسادى. بۇگىنگى كۇنى ونەرتانۋ عىلىمىنىڭ نازارىنان تىس قالعان ءانشى-كومپوزيتورلار بەيسەباي قاراتاەۆ, پىشان جالمەندە ۇلى, يسا تەرگەۋسىزوۆ, شۇكىتاي ابدىكەرىموۆ, ءتابيا قاراجانوۆا, ومارقۇل يتاياقوۆ, سادىقوجا موشان ۇلى, قاپەز بايعابىل ۇلى سياقتى دانالار, بەرگەنىنەن بەرەرى كوپ شامادا قايعى-قاسىرەتكە ۇشىراعان, تراگەديالىق جاعدايدا ءومىرى ۇزىلگەن. ولاردىڭ شىعارمالارى «حالىق ءانى» دەلىنىپ, باسقا اۆتورلار اتىنان ايتىلىپ, بۇزىلىپ, ءب ۇلىنىپ, بىزگە ۇزىك-ۇزىك جەتكەن.
سوڭعى جىلدارى, قانداستارىمىز اتا-بابا جەرىنە قايتا ورالعاندا, سول اندەردىڭ ءبىرشاماسىن الا كەلدى. بىراق, ولاردىڭ ايتۋىندا, ولار شىققان ەلدىڭ ءۇنى اۋەن يىرىلىمدەرىندە, ىرعاق سۋرەتىندە بارشىلىق, باسىمشىلىق بولىپ, تۇستىكتە جاتقان حالىقتار مادەنيەتىنىڭ لەبى ەستىلەدى. سونىڭ ءبارىن جىكتەپ, تالداپ, ءوز ورنىنا ورناتۋ – الدا شەشەتىن ماسەلە.
جەتىسۋ انشىلىك مەكتەبىنىڭ ۇمىت بولۋىنا ءبىراز جاعداي سەبەپ بولعان. 1932 جىلدىڭ 23 ساۋىرىندە ۆكپ(ب) ورتالىق كوميتەتىنىڭ №97 «ادەبي-كوركەمدىك مەكەمەلەردىڭ قايتا قۇرىلۋى تۋرالى» قاۋلىسى شىقتى. وندا «پەسسيميزم كەڭەس يدەولوگياسىنا قايشى كەلەدى» دەلىنگەن. سول قاۋلىعا وراي كوپتەگەن قازاق اندەرىن ورىنداۋعا تىيىم سالىندى. جەتىسۋ ءانىنىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ مازمۇنى قايعىلى مۇڭعا تولى بولعاندىقتان ايتىلماي قالا بەردى. ەكىنشى جاعداي: ەلۋ جىل بويى قازسسر عىلىم اكادەمياسى جانە كونسەرۆاتوريا جانىنداعى فولكلورلىق كابينەت ۇيىمداستىرعان تالاي فولكلورلىق ەكسپەديتسيا جان-جاققا اتتانىپ, فولكلور جيناپ, تەك قانا جانىنداعى الماتى وبلىسى تىس قالعان. ماسەلەن, زاتاەۆيچتىڭ «قازاقتىڭ 1000 ءانى» جيناعىندا جەتىسۋ وڭىرىنە بايلانىستى جيىرما شاقتى عانا ءان بار. ونىڭ ءوزىن تاشكەنتتە جۇرگەندە وراز بەن فاتيما جاندوسوۆتار ايتۋىندا جازىپ العان.
بەيسەباي قاراتاەۆ ايگىلى قازىبەك بەك تاۋاسار ۇلىنىڭ شوبەرەسى, جەكپە-جەكتە قالماق بورالدايدى ولتىرگەن قاسقارى باتىر نەمەرەسى. ونەرلى, ساۋاتتى تۇلعا. ونىڭ اقىندىق مۇراسىنان بىزگە جازباشا تۇردە جەتكەنى ءبىرشاما ليريكالىق ولەڭدەر جانە «قۇسالىق» داستانى. حح عاسىر باسىندا ورىستاردىڭ وتارلاۋ ساياساتىنا قارسى ەرەۋىل جەتىسۋدا ۇدەي ءتۇستى. قازاقتار اتا-باباسىنان قالعان شۇرايلى جەردەن قۋىلىپ, وندا ورىستاردىڭ مۇجىقتارى ورنالاستىرىلدى. سول شيەلەنىستىڭ ناق ورتاسىندا بولعان بەيسەباي, جاعدايدى پوەماسىندا تولىق مالىمەت ەتەدى. ءۇزىندى كەلتىرەيىن:
اقىنمىن مەن بەيسەباي, بەك تۇقىمى,
كىم زەرتتەپ جاتات دەيسىڭ تەكتى قۇرى.
ورىستار ويىپ الدى بار شۇراتتى,
ەسەپتەپ ويدى-قىردى, تەك-تۇقىردى.
ادام دەپ جۇرگەنىمىز قاسقىر بولدى,
اۋىزعا تۇسەتىن ءسوز تاقسىر بولدى.
قايدا بارساڭ قورقىتتىڭ كورى دايار,
قويىلعان قانىم اعىپ, ساقسىر تولدى.
ورنادى ول ۇزىناعاش, شامالعانعا,
قازاقتى ءتۇرىپ تاستاپ شومقالعانعا.
ورىستار كەلەكە عىپ كۇلە قارايد,
اشۋمەن بايقۇس قازاق شامدانعاندا.
ورىسقا نەگە كەرەك بەك بولعانىم,
قۇر قولمەن نەگە كەرەك كوپ بولعانىم.
مىلتىقتىڭ ۇڭگى اۋزىن قاراتقاندا,
قازاقتىڭ كورسەڭ ەدى ءشوپ بولعانىن...
سول جىلدارى اۋىل باسشىسى بەيسەباي قاراتاەۆ تەك قانا داستان تۇرىندە ەمەس, وتارشىلدىققا بەلسەنە قارسى شىعىپ, ءبىراز جەتىسۋلىقتار قاتارىندا 1915 جىلى سىبىرگە ايدالىپ كەتكەن. ءۇش جىل وتە كەڭەس وكىمەتى ورناپ, بوستاندىققا قولى جەتىپ, تۋعان مەكەنگە قايتىپ ورالعان. ءوز باسىنا بوستاندىق اپەرىپ, سۇيگەن جارىمەن قوسىلۋعا مۇمكىندىك بەرگەن كەڭەس وكىمەتىن شىن جاقتاعان. نەگىزگى كاسىبى ءمۇراپ, بەيسەباي قاراتاي ۇلى جەرگىلىكتى رەۆكوم جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىستى. كوڭىل-كۇيى جوعارى بولىپ, تۋعان ەلگە, جەرگە ارناعان ولەڭدەر شىعاردى.
بەيسەباي قاراتاي ۇلى 20-شى جىلداردىڭ باسىندا ۆكپ(ب) مۇشەلىگىنە ءوتىپ, 1927 جىلى «10 لەت وكتيابرسكوي رەۆوليۋتسي» مەدالىمەن ماراپاتتالىپ, 1931 جىلى قازاق اسسر سوۆەتتەرى ءVىىى سەزىنىڭ دەلەگاتى بولدى. وسى بەلسەندىلىك ءۇشىن ب.قاراتاەۆ 1936-1937 جىلدىڭ قاتاڭ قىسىندا رەپرەسسياعا ۇشىرايدى. ول قونىپ قالعان شاعىن رازەزدە, تەمىرجول جۇمىسشىسىنىڭ ۇيىنە ءتۇن ورتاسىندا ءتورت كىسى اياعىنىڭ ۇشىمەن كىرىپ, ونى, ءۇي قوجايىنى مەن سول ءۇيدىڭ تاعى ءبىر قوناعىن ۇيىقتاپ جاتقان جەرىندە اتىپ ءولتىرىپ, ۇيگە ءورت قويادى. سونىڭ الدىندا دالاعا شىققان جۇمىسشىنىڭ ايەلى, ءتۇن جامىلىپ, تىعىلىپ قالىپ, ءبارىن كورگەن. ەرتەڭىنە ءۇش شاقىرىم جەردە ورنالاسقان «ۇزىناعاش» تەمىرجول ستانساسى تۇرعىندارى بۇل سۇمدىقتى جۇمىسشى ايەلىنەن ەستيدى.
وتكەن عاسىردىڭ 50-ءشى جىلدارىنىڭ سوڭىندا رەابيليتاتسيا باستالعان شاقتا, وعان تەك قانا جوعارى لاۋازىمدى, جاندوسوۆ, سەيفۋللين, روزىباكيەۆ سىندىلار ىلىنەدى. ال بەيسەباي سياقتى قاتارداعى «جالاڭاياق سوۆەتتىڭ وتىن جاققاندار» رەسمي تۇردە اقتالماي, ۇمىت قالپىندا قالا بەردى. «حالىق جاۋى» دەگەن جامان ات ب.قاراتاەۆتىڭ اقىندىعىنىڭ ۇمىتىلۋىنا دا سەبەپ بولدى.
1921 جىلى وراز جاندوسوۆ الماتىدا اقىندار سلەتىن وتكىزەدى. بۇعان ءبىر دەرەكتە 11 اقىن, ءبىر دەرەكتە 13 اقىن قاتىستى دەيدى. سلەتكە قاتىسقان اقىندار ءبىر-بىرىمەن ايتىسقا تۇسكەن. تەك قانا جامبىل اتامەن ايتىسۋعا ءبارى دە باس تارتقان. بۇگىندە سول ايتىستاردان بىزگە جەتكەن ۇزىلگەن, كەسىلگەن فراگمەنتتەرى عانا بار. ايتىسقا تۇسكەندەردىڭ اراسىندا ەكى ەسىم مۇلدەم جوق. ول بەيسەباي مەن ماقىش. سول اقىندار اراسىندا ساۋاتتىسى دا ەكەۋى ەدى. كەيىن رەپرەسسياعا ۇشىراپ, اتى جابىلىپ, ىستەگەن ىستەرى ۇمىتىلعان دا ەكەۋى. ەشبىر اقىن جامبىل اتامەن ايتىسقا تۇسكەن جوق دەدىك, بىراق ۇلى ابىز سلەتكە قاتىسقان ءار اقىنعا ءوز ءسوزىن ارناعان. ەش جەردە ايتىلماسا دا بەيسەباي قاراتاەۆتىڭ سول جيىنعا قاتىسقانىن جامبىل ارناۋىنان بىلەمىز.
باي قىزى بەيسەبايعا كۇلەتۇعىن,
بەيسەباي «كەڭەسىم» دەپ تۇلەيتۇعىن.
بەلسەندى سول كەدەيدى قولداعان سوڭ,
باي, ماناپ قادايتۇعىن سۇلەي سۇعىن, – دەي كەلە, جامبىل اتا باسقالاردان جاس جاعىنان وزىنە ەڭ جاقىن تۇرعان بەيسەبايعا مىناداي ءسوز ايتادى:
وۋ, دۇنيە, وتە شىقتى كەر بۇلانداي,
ەلۋدە ويناق سالدىق ەر ۇلانداي.
مۇڭ بولدى ەندى مىنە قارعا ادىم جەر
باۋىرلاپ جەكسەن بولدىق سۇر جىلانداي.
وۋ, دۇنيە, وتە شىقتى كەر جۇيرىكتەي,
ءبىر كەزدە جىگىت بولدىق اق سۇيرىكتەي.
قاۋىجىپ ءبىر-اق ۋىس قاۋدان بولدىق
جەل سوقسا قۇلاپ تۇسەر قاۋ كۇيرەكتەي.
...بەيسەباي قاراتاەۆ ايتىسكەر اقىن. اقىن ءسوزى جەڭىل ازىلگە تولى, مىنەزى جايدارى كەلگەنىن ەسەپتەپ ۇيىمداستىرۋشىلار بەيسەبايدى كوبىنەسە قىز-جىگىت ايتىسىنا قوساتىن. رەسپۋبليكالىق ايتىس قورىندا بەيسەبايدىڭ تۇمار دەيتىن قىزبەن ايتىسى ساقتالعان. تۇمار قىز اقىننىڭ بەت-ءپىشىنى ناشارلاۋ ەكەندىگىن باسا ايتىپتى:
بەيسەباي جامباستاماي تۇرىپ وتىر,
قۇدايىم قاي جاعىڭنان ۇرىپ وتىر.
يت جاۋىرىن, باقا ءتوس, شوشقا قاباق,
ساعان كىمنىڭ وبىرى قۇرىپ وتىر.
بەيسەباي قىز سوزىنە رەنجىمەي ك ۇلىپ, جاۋاپ بەرىپتى:
بۇل سوزگە دوز شاقىرمان اقىن تۇمار,
قاي جىگىتكە بولسا دا تۇمار قۇمار.
باقا ءتوس, شوشقا قاباق بىلىنبەس-ءتى,
بولعاندا مەنىمەن ۇمار-جۇمار.
ءاسىمحان قوسباساروۆ اقساقالدىڭ ايتۋىنداعى زەينەپيا دەگەن قىزبەن ايتىسى ابدەن بەرى وتكەن بولۋ كەرەك. زەينەپيا:
سەن بە ەدىڭ بەيسەبايىم مەدال تاققان
سوۆەتتىڭ جالاڭ اياق وتىن جاققان.
موينىڭا مەدالىڭدى تاعىپ الساڭ,
قۇددى تازىعا ۇقسايسىڭ قارعى تاققان.
بەيسەباي جاۋابى:
مەن ەدىم بەيسەبايىڭ مەدال تاققان,
وسى مەدال كەلىپتى ماسكەۋ جاقتان.
تورەڭە قاپىلىستا ءتىل تيگىزىپ,
باسىڭ سوتتى بولادى-اۋ, قۇداي اتقان.
بۇدان ەلۋ جىل بۇرىنعى اڭگىمەلەر ەسكە تۇسەدى. «وۋ, اقىن اتاڭ سياقتى سومكەڭدى يىعىڭا ءىلىپ الىپسىڭ عوي», الدە «اقىن اتاڭ سياقتى قوينىڭا داپتەر سالىپ الىپسىڭ عوي», دەيتىن اجەم. اجەمنىڭ ءجۇزى جىلىپ, ك ۇلىمسىرەپ ەسكە الاتىن: «اقىن اتاڭ الماتىعا ءجيى باراتىن. ونىڭ جولىن بۇكىل بالا-شاعا كۇتەتىن. اۋىلدىڭ بارلىق بالالارى سوناۋ جاناباي كوپىرىنە بارىپ قارسى الاتىن. سومكەسى تولعان كامپيت, پراندىك. كۇز بولسا, ارباعا ارتقان قاپ-قاپ الما...». ول كەزدە مەن ءۇشىن «اقىن اتا» دەگەن تەك قانا جامبىل بولاتىن. تۇسىنبەي, «جامبىل اتا ءبىر-اق سومكە كامپيتتى كىمگە جەتكىزبەك؟» دەپ تە سۇرايتىنمىن. سوندا اجەم قانشا قيناساڭ دا, شىركىن, قايناعاسىنىڭ اتىن اتامايدى-اۋ! ونىڭ ايتىپ تۇرعانى بەيسەباي ەكەنىن ابدەن كەيىن بىلدىك.
بەيسەباي قاراتاەۆ – كومپوزيتور, بۇگىندە توعىز ءانى بەلگىلى. ۇشەۋى زاتاەۆيچتىڭ جوعارىدا ايتىلعان كىتابىندا, ەكەۋى كەنەن اتا ايتۋىندا جەتتى. 1967 جىلى اكەمە دوستارى تۋعان كۇنىنە «ايداس» ماگنيتوفونىن سىيلاعان. سوندا باستاۋىش سىنىپتا وقيتىن ءىنىم العاتبەك ەكەۋمىز قىزىق كورىپ ۇيگە كەلگەندەردىڭ بارىنە ءان سالعىزىپ, جازىپ الاتىنبىز. بۇگىنگە داۋرەن سال, پىشان, شۇكىتاي, ءتابيا, تورتكەن اپكە بىلمەيتىن كەنەن اتانىڭ ەكى ءانى سول بالالىق ويىنىمىزدىڭ ناتيجەسى رەتىندە جەتتى. ىشىندە بەيسەباي دۇنيەلەرى دە بار.
«ءۇش-الماتى», «كورىكتى بالقاش, كوك بالقاش», «قازىبەك مەنىڭ وتەنىم» اندەرى تۋعان جەرگە, وسكەن ولكەگە ارنالعان. «قوش, امان بول», «وي جالعان, التىن تاڭ», «جىگىت بولسا – شوق بولسىن!» – اۆتور سىبىردە ايداۋدا جۇرگەندە شىعارعان. «ءۇش شوقىنىڭ اياعى قۇم بولادى» جانە «نۇرجامال» بەيسەبايدىڭ سۇيىكتى جارىنا ارنالعان. بىزگە «قازاق قىزدارىن كىشكەنتايىنان ايتتىرىپ, مالعا ساتىپ جىبەرەتىن» دەپ ايتىلاتىن. قازىردىڭ وزىندە ايگىلى سارانى ايتىستا جەڭگەن ءبىرجان سال, العان سىيىن ايىپ رەتىندە تولەپ, سارانىڭ باس بوستاندىعىن الىپ بەرگەنىن بىرەۋ بىلسە دە, بىرەۋ بىلمەس. بەيسەباي ماحابباتى دا ەرەكشە ءبىر وقيعا. جاسى 45-كە شىعىپ, اقىن دارىنى دۇركىرەپ تۇرعان بەيسەبايعا وزىنەن 30 جاس كىشى بايدىڭ قىزى نۇرجامال عاشىق بولىپ قالادى. تۇمار قىز سۋرەتتەگەندەي «باقا ءتوسى, شوشقا قاباعى» دا ەلەنبەيدى. نۇرجامال بەيسەبايدان باسقا ەشكىمگە كۇيەۋگە شىقپايتىنىن اكە-شەشەسىنە باسىپ ايتادى جانە سول ايتقانىنان قايتپايدى. جىلدار وتەدى, نۇرجامال كارى قىز بولىپ قالا بەرەدى. ءتىپتى, بەيسەباي ايدالىپ كەتكەندە, ونى تارباعاتايعا دەيىن شىعارىپ سالادى. كەڭەس وكىمەتى ورناپ, تۇبىندە ەكەۋى قوسىلادى.
ب.قاراتاەۆ شىعارماشىلىعىندا ايرىقشا ورنى بار «قايران, وراز» ءانى. وراز جاندوسوۆ 1922 جىلى تاشكەنتكە جۇمىسقا جىبەرىلەدى. اتا قونىسى, جەر-سۋىن وتارشىلاردان وزدەرىنە قايتا تارتىپ الىپ بەرگەن ورازدى قازاقتار قيماي, ەكى جۇزدەي اتتى ادام قورداي اسىرىپ شىعارىپ سالادى. جول بويى ەكى ءان دۇنيەگە كەلەدى: بىرەۋى بەيسەباي شىعارعان «قايران, وراز», ەكىنشىسى كەنەن ازىرباەۆتىڭ «ورازجان» ءانى. «بەيسەبايدىڭ «قايران, وراز» ءانىن تولقىماي, كۇيزەلمەي تىڭداۋ قيىن. ونىڭ ماقامى بەيسەباي اقىننىڭ ويىنىڭ, انشىلىك-شىعارماشىلىق دەڭگەيىن ەستىر, ۇعار قۇلاققا ءبىرشاما قۇيىپ-اق تاستايدى, جۇرەگىڭنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە جەتكىزەدى», دەپ جازعان جازۋشى بالعابەك قىدىربەك ۇلى «بەيسەباي اقىن مۇراسى» ماقالاسىندا. كەزىندە ورازعا ارناپ شىعارعان ءانى كەيىن اقىننىڭ وزىنە, ورازعا, بۇكىل قازاق زيالىلارىنا, قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنا ايتىلعان جوقتاۋ بولىپ قالا بەردى.
اۋەز, ساز تۋرالى سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ قيىن. ءاندى تىڭداۋ كەرەك, تىڭداي ءبىلۋ كەرەك. وسى تۇرعىدا قازاقستان كومپوزيتورلار وداعى مەن جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك فيلارمونياسىنىڭ ۇجىمى بىرىگىپ اقىن, كومپوزيتور بەيسەباي قاراتاەۆتىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىن 20 قاڭتار كۇنى وتكىزۋدى كوزدەپ وتىر. كونتسەرتتە بۇرىن-سوڭدى ەستىلمەگەن بەيسەباي مۇراسىنان وزگە داۋرەن سال, يسا تەرگەۋسىز ۇلى, پىشان جالمەندە ۇلى, كەنەن ءازىرباي ۇلى اندەرى ورىندالادى. بۇل كەش ونەرتانۋ عىلىمىنىڭ نازارىنان تىس قالعان جەتىسۋ انشىلىك مۋزىكا مەكتەبىنىڭ سالتاناتى بولارىنا كەپىلدىمىز. كونتسەرتتىك ماتەريالدى تولايىم (اندەردى نوتاعا ءتۇسىرۋ, كلاۆير مەن پارتيتۋرالارىن جاساۋ). ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى بەتكە ۇستار كومپوزيتورلارى دايىندادى. قازاق ەلىنىڭ مادەنيەتىنە, الداعى ۇرپاقتارعا اسىل مۇرا بولۋى حاق.
بالنۇر قىدىربەك,
كومپوزيتور, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ
لاۋرەاتى, كومپوزيتورلار وداعىنىڭ
ءتورايىمى
