الەمگە ءۇن قاتقان قالا
بۇل قالانىڭ اتى – كوۆەنتري (اعىلشىنشا – Coventry). ەلدىڭ شىعىسىندا ورىن تەپكەن ۋەلست-ميدلەندس اتتى اعىلشىن گرافتىعى. مۇندا فابريكا ونەركاسىبى ەرەكشە دامىعان: اسىرەسە ءارتۇرلى ۇلگىدەگى شلياپا تىگۋ ونەرى بارىنشا جولعا قويىلعان. سونىمەن بىرگە مۇندا ساعاتتار, ۆەلوسيپەدتەر, تىگىن ماشينالارى شىعارىلادى. ءتىپتى, كىلەمدەر مەن ءتۇرلى لەنتالار دا جاسالىپ كەلىپتى.
وسى قالادا دجەگيۋار لەند روۆەر كومپانياسىنىڭ شتاب-ءپاتەرى ورنالاسقان. بۇل كومپانيا «ياگۋار» جانە «لەندروۆەر» ماركالى اۆتوموبيلدەردى الەم جۇرتشىلىعىنا مولىنان ۇسىنۋىمەن اتى شىققان.
ەلدىڭ باس قالاسى – لوندوننان نەبارى 150 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان.
ارينە, قالانىڭ ارعى-بەرگى تاريحى قازىرگى وقىرماندار ءۇشىن اسا تاڭسىق ەمەس, كەز كەلگەن كىسى سايت ارقىلى ونى ءبىلىپ-تۇگەندەي الادى. سوسىن دا تاريح قويناۋىنا نەگىزدەپ ەنىپ, بويلاپ بارا بەرگىمىز جوق. ءبىزدىڭ بۇل جازبالارىمىزدىڭ ماقساتى مۇلدە باسقا.
ءبىزدى تاڭعالدىرعان, وزگەشە ويعا جەتەلەگەن ەكى نارسەنى باسا ايتقىمىز كەلەدى.
ونىڭ ءبىرىنشىسى – «لەدي گوديۆا» تاستۇعىرى. مۇنىڭ تاريحى وتە قىزىق. سايگ ۇلىك اتتىڭ ۇستىندە تىر جالاڭاش ايەل وتىر. ول كىم؟ ول – لەدي گوديۆا. بۇل ايەل – ءبىر جىلدارى ايگىلى اقىن تەننيسوننىڭ وسى اتتاس تاماشا پوەماسىنا دا كەيىپكەر بولىپتى. تەبىرەنە-تولعانا جىرلاعان ەكەن تالانتتى اقىن...
سونشا شابىت بەرىپ, پوەما ارنايتىنداي بۇل نە قۇدىرەت؟ اقىندى نەسىمەن, قانداي قاسيەت-قىرىمەن شابىتتاندىردى ەكەن؟ سونداي ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ باقتىق.
تاريحى مىناداي:
ءبىر زامانداردا قالا جۇرتشىلىعى سالىق تولەۋدەن ابدەن شارشاپ, تيتىقتادى. ءار-ءار جەرلەردەن قارسىلىق ۇندەر شىعىپ جاتقان. سوندا دا ونى تەجەپ-توقتاتۋعا قالا باسشىلىعى ىنتالى ەمەس. گوديۆا گراف لەوفيكتىڭ ايەلى بولعان ەكەن. گرافتىقتىڭ ادامدارى سالىقتان ابدەن زارەزاپ كۇيگە ءتۇسىپ, گوديۆا ءوز كۇيەۋىنەن سالىقتى ازايتۋدى وتىنەدى. كۇيەۋى كونبەي قويادى. ءبىر تويدىڭ ۇستىندە ابدەن شاراپقا قىزىپ العان لەوفيك ايەلىنە: «ەگەر اتقا تىر جالاڭاش ءمىنىپ, قالا كوشەلەرىمەن سالت ءجۇرىپ وتسەڭ, سالىقتى تومەندەتەيىن», دەيدى. ايەلىم ولاي ەتە قويمايدى, سودان كەيىن ءوتىنىش ايتۋىن دا دوعارادى دەپ ويلايدى گراف. ايتسە دە گوديۆا ءوز حالقى ءۇشىن ار-نامىسىنا تيەتىن وسى قادامعا بارادى. قاي كۇنى, قاي ساعاتتا كوشەگە اتقا ءمىنىپ شىعاتىنىن دا الدىن الا حابارلايدى. گوديۆانى ەرەكشە جاقسى كورىپ, سىيلايتىن قالا حالقى ءبىر اۋىزدان كەلىسىپ, كوشەگە شىقپاي قويادى. تەرەزەلەردى دە جاۋىپ تاستايدى. ءسويتىپ, گوديۆانى جالاڭاش كۇيىندە ەشكىم دە كورمەيدى. گوديۆانىڭ ەرلىگىنە ءجانە اقىلىنا قايران قالعان گراف رايىنان قايتىپ, سالىقتى ازايتۋعا پارمەن بەرگەن ەكەن دەيدى اڭىز.
وسىنداعى بۇكىل حالىق بۇل اڭىزعا يمانداي سەنەدى. يلانادى. لەدي گوديۆانى جالپاق جۇرتقا جانى اشىعان, جۇرەگى تازا, نيەتى اق ايەل زاتى رەتىندە توبەلەرىنە كوتەرەدى. سوسىن دا تاستۇعىر قالا ورتالىعىندا ەڭسە تىكتەپ ءالى كۇنگە تۇر. ايبارلانىپ تۇر.
كوپ كىسى, ارينە, تاپ وسى تاستۇعىردىڭ تۇپكى ءمان-ماعىناسىن ءدوپ تۇسىنبەۋى دە ىقتيمال. كەيبىرەۋلەر «ايەل كىسىگە بۇكىل حالىق الدىندا وسىلاي جالاڭاشتانۋ دا ەرلىك پە؟» دەپ ىڭعايسىز كورۋى دە مۇمكىن. الايدا, تاريحتا اتى جازىلعان ايەل زاتىنىڭ وسى بەينەدە ەل ەسىندە ساقتالىپ قالۋعا تولىق حاقى دا بار شىعار! جەڭىل ويلىلىقپەن, جىلتەتپە سەزىممەن ءھام اۋەيى نيەتپەن جاسالعان ارەكەت ەمەستىگى اقيقات!
ەكىنشى جاعىنان ويلايسىز. قالاي دەسەك تە «لەدي گوديۆا» تاستۇعىرى – تاريحي باعالى ەسكەرتكىش! كەشەگى زاماننان قالعان اسىل ءجادىگەر! سوسىن دا بۇعان ونەر تۋىندىسى دەپ اسا كۇرمەتپەن, مەيلىنشە ىقىلاستى كوڭىلمەن قاراعان ابدەن وڭدى بولماقشى.
ءبىز سونى ويلادىق. سولاي قابىلداۋعا تىرىستىق.
ەكىنشىسى – وسى قالاداعى حالىقارالىق امبەباپ ۋنيۆەرسيتەت.
بىلاي قاراساڭىز, كوپكە ەلەۋسىزدەۋ وقۋ ورنى, ءتىپتى كەيبىر ەلدەر ونىڭ اتىن ءالى كۇنگە ءدوپ باسىپ ءبىلمەۋى دە مۇمكىن. ءبىز دە العاشقى كەزدە «الەمدى وزىنە قاراتقان قانداي وقۋ ورنى ەكەن» دەگەن ساۋال ىزىندە بولعانبىز. كوكەيدە كۇدىك تە بارشىلىق ەدى.
وسىندا كەلگەن سوڭ, ءا دەگەننەن-اق كوپ نارسەگە كوز جەتتى. بۇل وقۋ ورنىندا وسى كەزدە الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلىپ ءبىلىم الىپ جاتقاندار شەكسىز كوپ. وقۋ ورنىنىڭ قىرىققا جۋىق ءبىلىم بەرۋ كورپۋسى بار ەكەنىن بىلگەندە, تاڭدانعانىمىز دا راس.
ۋنيۆەرسيتەت جىلما-جىل الەمدىك دەڭگەيدە وقۋعا قابىلداۋ ءۇشىن جاريالى تۇردە كونكۋرس-بايقاۋ وتكىزەدى ەكەن. مىنە, سول بايقاۋعا كەز كەلگەن ەلدەن كەز كەلگەن تالاپكەر قاتىسىپ, باق سىناي الادى. ال وزا شاۋىپ جەڭىسكە جەتكەندەرى وسى وقۋ ورنىندا تەگىن ءبىلىم الۋ جولداماسىن قانجىعاعا بايلايدى. ونداي شاكىرتتەرگە قاشاندا ەسىگى ايقارا اشىق.
ءبىزدى بۇل قالاعا جول كورسەتىپ, جەتەلەپ اكەلگەن دە – كىشى قىزىمىز ايسۇلۋ. ول وتكەن جىلى وسى كوۆەنتري ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كونكۋرس-بايقاۋىندا باق سىناپ, توپ جارىپ, جەڭىسكە جەتكەن-ءدى. ءبىر جىل وقىدى. ماگيستراتۋرادا. ەندى, مىنە, وقۋىن اياقتاپ, ديپلوم العالى جاتىر.
ديپلوم الۋ سالتاناتىنا ءبىز دە (اناسى ەكەۋمىز) قاتىستىق. باستان-اياق تىڭداپ-تاماشالادىق. تاڭدانىسىمىز دا بار. كوڭىلگە تۇيگەنىمىز دە كوپ.
اسەر ۇلكەن.
بۇل سالتاناتتى ءسات ستۋدەنتتەر تۇرماق, ءبىزدى دە بارىنشا ويلاندىردى. جاس ماماندارعا ىزەت بەلگىسى ەرەكشە. بىتىرۋشىلەرگە قۇرمەت بولەك.
مارتەبەلى قوناقتار توردە وتىردى. زال تولى حالىق. ءبارى دە – اتا-انالار. ولاردىڭ اراسىندا كىم جوق؟ جەر جۇزىندەگى بارلىق ۇلت وكىلدەرى بار دەسە دە بولعانداي. اق ءتۇستى, سارى ءتۇستى, قارا ءتۇستى...
ەكى-ءۇش توپ ءبىتىرىپ جاتىر. ءبولەك-بولەك ديپلوم تاپسىرۋ ءراسىمىن (ارنايى كيىم كيۋ, ساپ تۇزەپ كەلۋ, ىزەت جاساۋ, ديپلوم الۋ, سوسىن قۇرمەتتى پروفەسسوردىڭ قول قىسىپ قۇتتىقتاۋى, ت.ب.) جاسادى. ال سولاردىڭ اراسىندا... ەكى-ءۇش ءتۇيىر قازاق قىزى. وتە از. بىراق ساز! ءوز كۇشتەرىمەن ارناۋلى گرانتتى جەڭىپ العان جاس ۇرپاق. بۇگىنگى قازاق ۇلاندارى. سونى ويلاعاندا, توبەمىز كوككە جەتكەندەي بولىپ قۋانىپ وتىردىق.
دانا شەكسپيردىڭ شاھارى
ەكىنشى ءبىر قالاعا جول ءتۇستى.
ول – ۇلى دراماتۋرگ ۋيليام شەكسپير تۋعان قالا. اتى – ستراتفورد.
ءبىز توقتاعان كوۆەنتري قالاسىنان نەبارى 40-50 شاقىرىم جەردە.
العاشىندا ەكى اراعا قاتىنايتىن كادىمگى اۆتوبۋسقا بيلەت العانبىز. ونىڭ ۋاقىتى – كۇندىزگى 11-00 بولاتىن. سول ۋاقىتقا تاقاپ, اۆتوۆوكزالعا كەلسەك, ستراتفورتقا باراتىن اۆتوبۋس بەس مينۋت بۇرىن ءجۇرىپ كەتىپتى. ءبىز اڭ-تاڭبىز. بۇل قالاي؟
اۆتوۆوكزال قىزمەتكەرلەرى قاتتى ساستى. ءبىزدىڭ كىنامىز ەمەس, ءوزدەرى كىنالى. ونلاينمەن الىنعان بيلەت دۇرىس. تەك اۆتوبۋستىڭ ءجۇرۋ كەستەسى تاياۋدا وزگەرگەن. ال ونى ونلاينعا ۋاقتىلى ەنگىزبەگەن. بۇرىنعى ۋاقىتىمەن قالىپ قويسا كەرەك. بار كىلتيپان سوندا.
ءبىز دە شاراسىز بولىپ وتىرىپ قالدىق. ەندى نە ىستەمەك كەرەك؟
مەن ىشىمنەن «شەكسپير تۋعان قالاعا بارۋدىڭ ءساتى تۇسپەيتىن بولدى بىلەم» دەپ, وزىمشە وكىنىش ءبىلدىرىپ تە تۇردىم. ويتكەنى, ەندىگى اۆتوبۋس تەك كەشكىسىن جۇرەدى. ءبىز بارعانشا مۋزەي جابىلادى. ەرتەڭگە قالۋ قاجەت. وعان ءبىزدىڭ ءمۇمكىندىگىمىز بولمايىن دەپ تۇر. «قاپ!» دەيمىن ىشىمنەن. «ءساتى تۇسپەگەن سوڭ وسى دا. مۇنداي وڭتايلى جاعداي ەندى قاشان تۋادى؟ تۋا ما ونداي كەز؟.. كورۋ كەرەك ەدى. بارۋ كەرەك ەدى!»
شەشۋىن وزدەرى ايتتى.
«ءسال كۇتە تۇرىڭىزدار, ويلاستىرىپ جاتىرمىز» دەدى. كۇتتىك. اقىرى, بىزگە ارنايى كولىك ءبولىندى. ۇشەۋمىزگە – جەكە تاكسي. سول اۆتوبۋسقا الىنعان بيلەتىنىڭ قۇنىنا ستراتفورد قالاسىنا جەتكىزىپ سالماقشى.
مىنە, ادىلدىك! مىنە, كىسىگە دەگەن قۇرمەت!
جەڭىل كولىككە 50 شاقىرىم جەر دە ءسوز بە! دەپ-دەمدە جەتكىزدى دە تاستادى.
قالاعا كىرگەن سوڭ, دەرەۋ شەكسپيردىڭ مۋزەي-ۇيىنە بەتتەگەنبىز.
ەسكى ءۇي. اعاشتان قۇراپ تۇرعىزىلعان. توبەدەگى بەلاعاشتار دا ىرسيىپ-ىرسيىپ كورىنىپ تۇر. ەكى قابات ءۇي ەكەن.
تاپ سول ۇيدە جاس ۋيليام دۇنيە ەسىگىن اشقان. بەس جاسقا دەيىن ءسابي بولىپ ەركەلەپ جاتقان كەرەۋەتى دە ساقتاۋلى. ەسكى, ارينە. اعاش استاۋ ىسپەتتى.
بولمەلەردى ارالادىق. ەدەنى اعاش. سىقىرلاپ-سىقىرلاپ, «مەن ەسكىنىڭ كوزىمىن عوي, مەنى بايقادىڭدار ما؟» دەگەندەي اندەتىپ قويادى. ەسكى زاماننان ءوز اۋەنىمەن سىزدىقتاتا سىر شەرتىپ تۇرعانداي.
ەرەكشە كوزگە تۇسكەنى – وسىندا شەكسپيردىڭ بارلىق درامالىق شىعارمالارىنىڭ كورىنىستەرىنەن فوتوستەند جاسالىپتى. سانسىز كوپ سپەكتاكلدەردەن كورىنىستەر. ول ۇزىننان-ۇزاق قابىرعانى الىپ تۇر. قايتا-قايتا قاراي بەرگىڭ كەلەدى. ءبارى – تانىس كورىنىستەر...
تاعى ءبىر تۇستا – شەكسپير شىعارمالارىنىڭ ءار كەزدەردەگى باسىلىمدارى. ولار دا وزىنە تارتا ءتۇسىپ, وزىنشە سىر ايتادى. ارقايسىسىنا ۇڭىلە قارايسىز.
ستراتفورت قالاسى, مەنىڭشە, ۇلى دراماتۋرگپەن تىنىستاپ تۇرعانداي. ماعان سولاي سەكىلدەندى دە تۇردى. سونى عانا ءمالىمدەيتىندەي.
ويتكەنى, ول تۇرعان ۇيگە جالعاسا تاعى دا بىرنەشە ۇيلەر بار. وندا ءوزى تۇرعان, قىزى تۇرعان, ت.ب. ەت جاقىن تۋىستارى تۇرعان. ءبارى دە مۋزەيگە اينالعان.
ءتىپتى, شەكسپير باقيلىق بولعان سوڭ تۋعان-تۋىستارىمەن جەرلەنگەن ورتالىق شىركەۋ دە مۋزەي قىزمەتىن اتقارادى. وعان دا كەلۋشىلەر وتە كوپ. شەكسىز كوپ. كىرىپ-شىعىپ جاتقاندار سانسىز.
ۇلى شەكسپير! ۇلى دراماتۋرگ! ۇلى اقىن!
تاپ وسى تالانت بۇل قالادا تۋماسا, بۇل توپىراقتىڭ اتى الەمگە ءدال مۇنشالىق جايىلار ما ەدى, قايتەر ەدى؟ ءبىز كەلەر مە ەدىك, كەلمەس پە ەدىك! وسىنشا قۇمارتىپ, ىزدەر مە ەدىك, ىزدەمەس پە ەدىك!..
ءبىر ساتكە وسىنداي وي قىلاڭ ەتكەن.
كوز الدىڭا ءارتۇرلى سۋرەتتەر ەلەستەيدى.
«كورول لير», «گاملەت», «وتەللو», «ماكبەت», «رومەو مەن دجۋلەتتا», ت.ب. درامالاردىڭ ءار كەزدەردەگى قويىلىمدارىن ەسكە تۇسىرەسىڭ. ونداعى رولدەردى, كورىنىستەردى الەمگە اتى كەتكەن قانشاما تالانتتى اكتەرلەرى وينامادى دەيسىڭ!
ءبىز ماسكەۋدەگى, الماتىداعى ءوز كوزىمىزبەن كورگەن شەكسپير قويىلىمدارىن ويشا كوز الدىمىزعا اكەلۋگە تىرىسامىز. كوكەيگە قوناقتاپ قالعان جاس كەزدەگى اسەرلى ءساتتى تاعى دا ەسكە تۇسىرەمىز.
ءبىر قىزىعى – ءوز ەلىندە ۋيليام شەكسپيردى «اقىن» دەپ تانىستىرادى. راس, شەكسپيردىڭ ولەڭدەرى, پوەمالارى وتە كوپ. الايدا, ونىڭ اتىن الەمگە جايعان – پەسالارى. ءبىز سولار ارقىلى تانىپ وستىك. سولاي باعالادىق.
اسىرەسە, «كورول لير»! ءاسىرەسە, «گاملەت!» اسىرەسە, «رومەو مەن دجۋلەتتا».
بولماسا م.اۋەزوۆ تاماشا ءتىلمەن قازاقشالاعان «اساۋعا – تۇساۋ!»
قىسقاسى, ءبىز ستراتفورد قالاسىن باستان-اياق ارالاعاندا ءار ادىم سايىن شەكسپيرگە قاتىستى قىزىقتى دەرەكتەر الدىمىزدى كەس-كەستەي بەردى.
مىنە, بۇل ۇلىلىق!
ەشكىم ەشتەمەمەن جاۋىپ-تۇمشالاي الماس ۇلىلىق!
شەرلوك حولمس شىندىعى
جەر جۇزىندە اتاقتى شەرلوك حولمس پەن دوكتور ۆاتسوندى بىلمەيتىن ادام بار ما؟ ءاي, جوق شىعار-اۋ!
ءبىزدىڭ جاس كۇنىمىزدە-اق وسى لوندونداعى بەيكەر ستريت, 221 «ب» دەگەن ۇيدە اتاقتى شەرلوك حولمس پەن دوكتور ۆاتسون تۇرىپتى دەپ وقۋشى ەدىك. ولاردىڭ قىزمەتشىسى ميسسيس حادسوندى دا ەسىمىزدە ساقتاپپىز. وسى ۇشەۋىنىڭ ەسىمىن جاتقا ءبىلۋشى ەك. تۇسىمىزدە كورۋشى ەك.
بۇلار كىمدەر؟
بۇلار – اتاقتى قالامگەر ارتۋر كونان-دويلدىڭ ادەبي كەيىپكەرلەرى. تاپ وسى كەيىپكەرلەر ارالاسقان تارتىمدى دا قىزعىلىقتى كوركەم دۇنيەلەردىڭ ۇزىن-سانى 60-تان اسىپ جىعىلار ەدى.
ءبىز سونىڭ شامامەن تەڭ جارىمىنا جۋىعىن عانا وقىعان بولارمىز. بىراق, ءبىر وقىرمانعا ول از ەمەس, ارينە!
سونىمەن قابات, وسى كەيىپكەرلەر وينايتىن ءتۇرلى كوركەم فيلمدەردى تالاي رەت تاماشالاعانبىز. اسەرلەنە كورگەنبىز.
ەڭ قىزىعى – اتالعان كەيىپكەرلەر ومىردە بولعان با؟ ءالدە جازۋشى ارتۋر كونان-دويلدىڭ قيالىنان تۋعان با؟
تاپ وسى ساۋالدى ويلاماعان ەكەنبىز. وزىمىزگە-ءوزىمىز قويماپپىز. وسى كۇنگە دەيىن. قىزىم وسىنداي ساۋال بەرگەندە عانا ويلانىپ قالعانىم راس.
ءبىر نارسە اقيقات. وسى كۇنى الەم جۇرتشىلىعى جازۋشى ارتۋر كونان-دويلدى كوپ بىلە بەرمەس, ال شەرلوك حولمستى بىلمەيتىنى كەمدە-كەم. مىنە, كەيىپكەردىڭ جازۋشىدان وزىپ كەتۋى دەگەن وسى بولار, ءسىرا!
لوندونعا كەلگەن كۇنى الدىمەن وسى شەرلوك حولمس پەن دوكتور ۆاتسوننىڭ مۋزەي-ءۇيىن كورۋدى ماقسات تۇتتىق.
سول كوشە. سول ءۇي. سول كورىنىس.
ەسىك الدىندا قاپتاعان كىسى. ءبارى كەزەك كۇتىپ تۇر. بار ارمانى – مۋزەيگە كىرىپ, اڭىز كەيىپكەرلەر ومىرىمەن تانىسۋ. شىندىققا كوز جەتكىزۋ.
كىرگەن كەزدەگى اسەردى ايتىپ جەتكىزگىسىز.
باياعى بالا شاققا, ارمانشىل جاس كۇندەرگە قايتا ورالعاندايمىز. ءار بولمەگە كىرە بەرگەندە شەرلوك حولمس پەن دوكتور ۆاتسون الدىمىزدان شىعا كەلەتىندەي ەلەڭدەيمىز. سەسكەنە قارايمىز.
ءۇي ەسكى. ەدەنى اعاش. باسقان سايىن سىقىرلاپ قويا بەرەدى.
كوپ زاتتار ساقتالعان. شەرلوك حولمستىڭ سكريپكاسى, ءدۇربىسى مەن باس كيىمى, دوكتور ۆاتسوننىڭ قولشاتىرى, ت.ب. زاتتار رەت-رەتىمەن قويىلعان. ءتىپتى, وزدەرى قاتار وتىرىپ, اڭگىمە-دۇكەن قۇراتىن كامين پەش پەن ەكى جايلى ورىندىق تا كوزىمىزگە وتتاي باسىلعان (كوپ اڭگىمە وسى جەردە ايتىلماۋشى ما ەدى).
ءبىزدى ويلاندىرعانى – اعىلشىنداردىڭ ءاربىر تاريحي ءجادىگەرگە سونشالىق ۇقىپپەن قارايتىنى. سونى اسپەتتەپ ساقتاي بىلگەنى.
مۇندا ەلەۋسىز زات جوق. ءبارى دە تاريحتان سىر شەرتەدى. ۇستاپ كورمەي-اق ىشتەي سەزىنەسىز.
مىنە, تاربيە مەكتەبى!
شىركىن, ءبىزدىڭ حالىق تا تاپ وسىلاي ءوز وتكەنىن وزدەرى ۇقىپتاپ ۇستاپ, كەلەر ۇرپاققا امانات ەتىپ جاتسا, قانداي عاجاپ بولار ەدى دەگەن وي ءبىر ءبۇيىرىڭدى تۇرتكىلەيدى.
وسىندايدا تاعى ءبىر توتەن وي قيالايدى. جازۋشىنىڭ تانىمال بولعان كەيىپكەرلەرىنە ەسكەرتكىش-بەلگى قويۋدى ءبىلۋشى ەك, ونىڭ باستامالارى بىزدە دە بار. ال ەندى بەلگىلى كەيىپكەرلەرگە ارناپ ۇلكەن مۋزەي اشۋ – ەڭ ۇلاعاتتى ءىس. بىزگە دە ويلاناتىن ىزگى شارۋا ما دەيسىڭ.
ونداي مۋزەيگە سۇرانىپ تۇرعان كىتابي كەيىپكەر بار ما بىزدە؟ ول ەندى باسقا اڭگىمە.
توقسان ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى – ءبىز ارالاعان قالالار, مادەني ورىندار مەن مۋزەي-ۇيلەردىڭ اسەرى وراسان. جاسىمىز الپىستى يەكتەپ قالعان شاقتا, ارينە, جول-جونەكەي كورگەن-بىلگەن نارسەنىڭ ءبارىنە تاڭداي قاعىپ, تاڭ قالا بەرمەسپىز دە. ونداي لاپىلداق سەزىم سايابىر تاپقان كەز. نە نارسەگە دە اقىل كوزىمەن قارايتىن ۋاقىت. سوسىن دا تانىپ-بىلگەندى سارالاپ, سالماقتايمىز. ەلەپ-ەكشەيمىز. ءسوز جوق, انگليا بىلمەيتىن-تۇسىنبەيتىن ەلىمىز ەمەس. ءارتۇرلى تاريحي كىتاپتاردان ول ەلدىڭ تاريحىنان ەداۋىر حاباردارمىز دا. الايدا, كوزىڭمەن كورگەن جەرلەردىڭ اسەرى باسقا بولادى ەكەن.
بۇل جازبانى كوزسىز تابىنۋ سەزىمىمەن ەمەس, بىزگە دە ۇلگى الۋعا بولادى-اۋ دەگەن ىزگى اسەر ىزىمەن, ءار ساتىنە توقتالا مەيلىنشە مۇقيات قاعاز بەتىنە تۇسىردىك.
بار نيەت سول بولاتىن.
جولتاي جۇمات,
جازۋشى.
