«مىنەزدى مەشىننىڭ مەيىرىمى دە از ەمەس»

– دەيدى كورىپكەل ايسۇلۋ جاقانوۆا قوستانايلىق كورىپكەل, پاراپسيحولوگ, ەمشى ايسۇلۋ جاقانوۆا ەل گازەتى «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ءتىلشى قوسىنىنا كەلىپ, ەسىك قاعىپ تۇرعان مەشىن جىلىنا بولجام ايتقان ەدى. ەرەكشە قاسيەت قونعان جاننىڭ تۇسپالى مەن تىلەگىن ەلگە جەتكىزگەندى ءجون كوردىك. – ايسۇلۋ قۇرمامبەكقىزى, ءار جىل كەلگەن سايىن ءبىر كەمەنىڭ ۇستىندەگى جولاۋشى ەكەنىمىزدى بۇكىل جەر ءجۇزى سەزىنەتىندەي. جىل قالاي بولماق؟ – 2016 جىل بۇكىل دۇنيەجۇزىنە قولايلى بولا قالادى دەپ ايتپايمىن. ال ءوز ەلىمىز ءۇشىن ايتسام, ادەتتە, «مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن» حالقىمىزدا «مەشىن جىلى – اۋىر جىل» دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسقان. تاريحتا «تاس مەشىن» دەگەن جۇت جىل­دارى دا بولعان عوي. قازىر, ارينە, ۋاقىتتىڭ باسقا ەكە­نىن ەسكە­رۋىمىز كەرەك. مەشىن­­نىڭ شىم­­­شىما مىنەزدەرى بولسا دا, ەلىمىز ءۇشىن جىلدان جاقسى­لىق­تار كورىپ تۇرمىن. قازىر داع­دارىس تۋرالى كوپ ايتىلسا دا, ەل ەكو­نوميكاسىنىڭ العا باس­قان­دىعىن بايقايتىن بولامىز. ادامداردا ءبىر سەرپىلىس پايدا بولادى, جۇمىس ورىندارى قىس­قارعانىمەن, اشىلاتىن كاسىپورىندار دا از بولمايدى. 2016 جىلى تالابى بارلار بيزنەس اشقانى ءجون, ولار ءۇشىن قولايلى جىل. ال باس قوسامىن, نەكەگە تۇرامىن دەگەن جاستار, جالپى كىسىلەر ءۇشىن اسا ءساتتى بولادى دەپ ايتپايمىن. جالپى, ەلىمىز ءۇشىن الداعى جىلى جاماندىق كورىپ تۇرعان جوقپىن. تەك اقپان ايىندا استا­نا – پاۆلودار تاس جولىندا توتەنشە جاعداي قالىپتاسادى, كوپ كولىك, زارداپ شەككەن ادامدار بولادى. قاڭتاردا جاڭبىر جاۋادى, كولىك اپاتتارى ورىن الادى. – مەشىن جىلى ەگىن قالاي بولادى؟ – مول, بىتىك ەگىن شىعادى. ءوت­كەن جىلى دا ەگىن جاقسى شىق­قانىمەن, استىقتىڭ ساپاسى, قا­مىرلىلىعى اسا جوعارى بول­ماعانى بەلگىلى. كەلەر جىلى استىقتىڭ كولەمى دە, ساپاسى دا ديقاننىڭ ويىنان شىعار. قوستاناي وبلىسى الداعى ءۇش جىل بويى مول استىق جينايتىنىن كورىپ وتىرمىن. – جۇرتشىلىق داعدارىس تۋرالى ايتقانىڭىزدى بىلگىسى كەلەدى. – ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن داعدارىس ءۇش جىلداي ۋاقىتقا سوزىلادى, بىراق ءۇش جىلدان كەيىن ەكونوميكا, باسقا سالالار وتە جاقسى داميدى. مەن وسى ساۋالىڭىزعا كورىپكەلدىكپەن قاتار, پاراپسيحولوگ مامان رەتىندە ءبىر تىلەك ايتقىم كەلەدى. داعدارىستان ادامدار قورىقپاۋى ءتيىس. جۇمىستان قىسقارتىلعان جاستاردا, جاس وتباسىلاردا ۇرەي بولماۋى ءتيىس. قازاق «قولى قيمىلداعاننىڭ اۋزى قيمىلدايدى» دەمەي مە؟ ۋاقىتقا ىلەسۋ كەرەك, ەڭبەك بارىنەن دە قۇتقارادى. – تەڭگەمىزدىڭ ءحالى نەشىك بولار ەكەن؟ – تەڭگە 2017 جىلى قادامىن نىقتاي باستايدى. تەڭگە باعامى قۇلدىراۋىنىڭ بارار جەرى 380 بولادى. سوسىن توقتايدى. قازاق­­ستاننىڭ ءوز بانكتەرى جاقسى جۇ­مىس ىستەيدى. – ايسۇلۋ قۇرمامبەكقىزى, مەشىن جىلىندا تابيعي اپاتتار ورىن الماي ما؟ – «الماتىدا ءزىلزالا بولماي ما؟» دەپ سۇراعىڭىز كەلدى مە؟ الماتى ءزىلزالادان امان بولادى. ال جالپى تابيعي اپاتتارعا كەلسەك, كوكتەمدە مال شىعىنى ورىن الادى. قاراعاندى وبلىسى توڭىرەگىندە قارعىن سۋ تاعى دا جۇرتتىڭ مازاسىن الادى. مۇنداي كورىنىستى باتىس قازاقستاننان دا كورىپ تۇرمىن. اقپان بيىل قاتتى ايازىمەن ەستە قالادى, ال قاڭتار ايىندا جاڭبىر جاۋاتىنىن ايتتىم. قارلى جاڭبىر. – مال شىعىنى تۋرالى ايت­قانىڭىز كيىكتى ەسكە سالىپ تۇر. – مەشىن جىلى كيىك قىرىل­مايدى. ءوتىپ بارا جاتقان جىلى كيىكتىڭ قىرىلۋ سەبەبىن مەن ءشوپ­تەن كورىپ تۇرمىن. ۋلى ءشوپ, وعان كيىك­تىڭ باۋىرى شىدامادى. الگى ءشوپتىڭ قالاي اتالاتىنىن ءبىل­مەيمىن, ول ءشوپ تابيعي شىقپ­ا­عان, جەرگىلىكتى ءشوپ ەمەس, سىرتتان اكەلىنگەن, ونى سەپكەن دەپ بىلەمىن. ءسوزىمنىڭ سوڭىندا اللا قىر­داعى كيىكتى تە, قوراداعى مالدى دا, وتتىڭ باسىن دا, ەلىمىزدى دە امان قىلسىن دەپ تىلەيمىن. جەر-انا جەمىسىن بەرسىن, اسپان نۇرىن توكسىن, كۇننەن جىلۋ, جۇلدىزداردان باق-بەرەكە, ايدان اماندىق, تىنىشتىق سۇرايىق! اڭگىمەلەسكەن ءنازيرا جارىمبەتوۆا «ەگەمەن قازاقستان». قوستاناي.