تاۋ بالاسى

كورگەن جاننىڭ كوكەيىنەن كەتپەيتىن كيەلى سۋىقتوبەنىڭ ناي­زا­لى شىڭى مەن شالقار شاتقالى سان عاسىردىڭ سىرىن بۇككەن شە­جى­رەگە تولى. وسى تاۋدىڭ ءۇستىر­تىن­دە قۇرامىستىڭ شاڭىراعىن شات­تىققا بولەگەن نارەستە ومىرگە كەلىپ, قىرقىنان دا وسى جەردە شى­عارىلىپتى. بالالىق بال­داۋ­رە­نى تابيعاتى تامىلجىعان جايلاۋ مەن قىستىڭ قىتىمىر كەز­دەرى­مەن جالعاسىپ, شىڭ-قۇزدى مە­كەندەگەن بۇركىت پەن قارشىعا, ۇلار مەن ۇكى ءۇنىن ەستىپ وسەدى. وسىدان با ەكەن, ونىڭ تاماشا سۋرەتىن كوڭىل پەردەسىنە ءتۇسىرىپ, ولەڭدى ومىرىنە وزەك, ءسوز ونەرىن مۇ­رات ەتىپ, عۇمىر كەشۋى. جول­داس­حانعا تاۋ بالاسى دەگەن تەڭەۋدىڭ تىكەلەي قاتىستىلىعى وسىدان. ونەر كوشىنە ىلەسە ءجۇرىپ, قا­لام-قارۋىن قولىنا الۋمەن قا­تار اكتەر, سازگەر, جۋرناليست, اي­تىس ونەرىندە دە وزىندىك قول­تاڭ­با­سى بار ەكەنىن دالەلدەگەن زا­مان­دا­سىمىز جىلدار وتكەن سايىن  شۇ­­عىلالى كۇنگە شاعىلىسقان اسىل تاستاي جارقىراي تۇسۋدە. «ال­­عاشىندا م.اۋەزوۆ اتىنداعى تە­اتر جانىنداعى ستۋديادا وقىپ,  «ايمان-شولپان» سپەكتاكلىندەگى جان­تىق بەينەسىن سومداپتى. جە­تى­سۋ جەرىندەگى ايتىسكەر اقىن­دار­دىڭ قاتارىندا 1977 – 1985 جىل­دار­دا وتكەن وبلىستىق, رەس­پۋب­لي­كا­لىق اقىندار ايتىسىنا قا­تى­سىپ, باس بايگەنى يەلەنگەنىنىڭ ءوزى دە ونىڭ ءسوز ونەرىن قادىر تۇت­قا­نى­نىڭ بەلگىسى» دەۋگە بولادى. تاۋ بالاسىنىڭ تابيعات بەرگەن قاسيەتى مەن قابىلەتى ءان جازۋ مەن ساز­گەرلىك سالادا دا ەرەكشە تا­نىل­دى. ءوزىنىڭ كىندىك كەسىپ, كىر جۋ­عان مەكەنى جايلى «سۋىقتوبە سازى», «ۇلار ءۇنى» اندەرىمەن تىڭ­دارمان قاۋىمىنىڭ جۇرەگىنە جول تاپتى. ەلى مەن جەرىنە دەگەن پەرزەنتتىك پارىزىنىڭ وتەۋىندەي ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن العان العاشقى جىل­دارى شابىت شاقىرىپ, جىر ءسۇ­لەيلەرى ءسۇيىنباي مەن جامبىل ولەڭدەرىنە ءان قوستى. ءناتي­جە­سىن­دە «جاڭا عاسىرعا- جاڭا ءان» رەس­پۋب­ليكالىق بايقاۋىندا «مەنىڭ ءپىرىم – ءسۇيىنباي» اتتى ولەڭىنە شى­عارعان ءانى ءبىرىنشى جۇلدەنى جە­ڭىپ الدى. ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە جولباس­شى بولعان, ساليقالى ساياساتكەر, تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ارناعان «ەلباسى, با­عى – نۇراعا!» جاڭا ءانى دە حالىق­پەن قاۋىشىپ, تىڭداعاندا اۋەزدى ءان سەزىمىڭدى بيىككە الا قاشىپ, رۋح­تى كوتەرەتىن وتكىرلىگىمەن  ەرەك­­شەلەنەدى. سونىمەن قاتار «تۋ­عان جەر», « ۇلى بابا – ەر قا­را­ساي», «ءومىر-اي», تاعى باسقا ءان­دە­رى دە تۋعان جەرگە, وتانعا دەگەن پەرزەنتتىك پارىزدىڭ وتەۋىندەي اسقاق. ءومىر-ونەردەگى  تىنىمسىز ءتىر­شى­لىكتىڭ ارناسىندا ءوز سوقپاعىن تاپقان جاننىڭ شىعارمالارىنان ءجۇ­رەك قىلىن شەرتەتىن, تۇلا بوي­دى ەلىتەتىن اۋەزدى ءانى مەن جىرى ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعىڭدى ارت­تى­رۋمەن بىرگە كوڭىل كوزىڭدى اشا­دى. جازۋشى, اقىن  ورىسباي ءاب­دىل­دا ۇلى ءسوزىن جازعان «مايتوبە» ءانى اسقاق الاتاۋدىڭ اجارىن اشۋمەن بىرگە كوكمايسالى شالعىنىن بەلدەن كەشكەندەي اسەرگە بولەيدى. بۇل ءان قاي ورتادا بولسىن تىڭ­داۋ­شىسىن قۇمارتىپ, ونەردىڭ حالىق­پەن بىرگە جاسايتىندىعىنىڭ ءدا­لە­لىندەي. شىعارماشىلىق كەمەلىنە كەلگەن جولداسحان اۋكەن ۇلى ەركىن توگىلگەن اسەم اۋەن, نازىك ليريزم, ىقىلىم ىرعاقتاعى اندەردى  ءومىر­گە اكەلۋ ءۇشىن ءتۇن ۇيقىسىن ءتورت ءبولىپ, تىنىمسىز تىرلىك كە­شە­دى. مەيىر قاندىراتىن ءمولدىر, شى­نايى, سىرشىل ءان شىعارۋ جو­لىن­داعى ىزدەنىسى بەكەر كەتپەدى. ءويت­كەنى, 2002 جىلدان بەرى وتكى­زى­لىپ كەلە جاتقان رەسپۋبليكالىق م.تولەباەۆ اتىنداعى ءان باي­قا­ۋىن­دا جۇلدەلى ورىننان كورىنۋى وعان دالەل. ناتيجەسىندە وتكەن جى­لى «نازىك سەزىم» نوميناتسياسى بو­يىنشا جىر الىبى جامبىل مەن بۇرىم ماحابباتىنا ارنالعان «ارمان – عاسىر» ءانى كوتەرمەلەۋ سىي­لىعىن يەلەنىپتى. سونداي-اق, «ەلىم مەنىڭ», «شاپىراشتى ناۋ­رىز­باي» ءانى ءماتىنىن جازعانى ءۇشىن دە ورىندى ماراپاتتالعانىن ايت­قان ءجون. اقىن-سازگەر بۇگىندە ءوزىن تول­قىتقان, تەبىرەنتكەن تاقىرىپ­تار­عا قالام سىلتەيدى. بيىلعى جىلى «نۇر وتان» حالىقتىق-دە­مو­كراتيالىق پارتياسى وتكىزگەن «ەلىم دەپ سوققان جۇرەگىم» ءان باي­قاۋىندا جۇلدەلى ءبىرىنشى جانە ءۇشىنشى ورىننان كورىنىپ, مەرەيى ۇستەم بولدى. «جامبىل اتا ەلى» ءانىن «قۇلانساز» ەتنوگرافيالىق ءان-بي ءانسامبلىنىڭ ورىنداۋشى­لا­رى اۋەلەتە شىرقاسا, شىعارما ءور­شىل­دىگىمەن حالىق كوڭىلىنەن ورىن الدى. بۇگىندە جولداسحان قۇرا­مى­سوۆ ءسۇيىنباي اقىن مۇراجايىنىڭ دي­رەكتورى قىزمەتىندە  بابانىڭ باي مۇراسىن زەرتتەۋدە يگى ءىز­دەنىسى­مەن تانىلعان. ومىرلىك جول­دا­سى اقجولتايمەن بىرگە بەس بالا ءتار­بيەلەپ, ۇلىن ۇياعا, قىزىن قيا­عا قوندىردى. دانيارى سازگەر رە­تىندە تانىلسا, ماديارى – ەركىن كۇ­رەستەن حالىقارالىق سپورت شە­بە­رى, قىزى ءلاززات ۇستاز, سانجار مەن سالتانات تا ماماندىقتارى بو­يىنشا ەڭبەك ەتۋدە. شاڭى­راق­تا­عى نەمەرەلەردىڭ بال كۇلكىسى دە اتا مەن اجەنىڭ قۋانىشىن ەسەلەي تۇسكەن. ۇلار ءۇنىن ەستىپ, ەڭلىك گ ۇلىنىڭ حوش ءيىسىن  قۇمارلانا جۇتقان جول­داسحاننىڭ  بۇگىنگى  ءومىرى تەبىرەنىس پەن تولعانىسقا تولى. ساح­نا­دان ءسوزى مەن اۋەنى ەلجاندىلىق, تۋ­عان جەرگە دەگەن كىرىشىكسىز ماحاببات سەزىمىنە بولەيتىن ءان قۇ­لاق­قا كەلگەندە ومىرگە دەگەن, ونەر­گە دەگەن قۇشتارلىعىڭ ار­تا­دى.  بۇل ونەردىڭ قۇدىرەتى. بۇل تى­نىم­سىز تىرلىك كەشكەن جاننىڭ ءجۇ­رەك ءلۇپىلى. بۇل تاۋ بالاسى تاۋ­عا قاراپ وسەتىنىنىڭ دالەلى. كۇمىسجان بايجان الماتى وبلىسى.