كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىرۋشى – مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تۇركىستانداعى «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۇراجايى» جانە قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى. جيىننىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ وكىلى ەرمەك راقىموۆ, حقتۋ عىلىمي جانە يننوۆاتسيالىق ىستەر جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنت, پروفەسسور ت.رايمبەرديەۆ قۇتتىقتاۋ سوزدەرىن جەتكىزىپ, كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى.
پروفەسسور ت.رايمبەرديەۆ مادەنيەت ينستيتۋنىڭ پروفەسسورى يرينا ەروفەەۆاعا «حقتۋ قۇرمەتتى پروفەسسورى» اتاعىن تابىستادى. پروفەسسور ي.ەروفەەۆا «كازاحسكيە حانى: نەيزۆەستنىە پراۆيتەلي گورودوۆ پريسىردارينسكوگو رەگيونا. XVII-XVIII ۆ.ۆ.» اتتى ەڭبەگىمەن قازاق حاندىعىن ناسيحاتتاۋعا وراسان زور ۇلەس قوسقان بىرەگەي عالىمداردىڭ ءبىرى. بۇل 2 تومدىق ەڭبەكتە قازاق حاندارىنىڭ 818 حاتتى جانە وزگە دە قۇندى تاريحي قۇجاتتار توپتاستىرىلعان.
سونداي-اق, پروفەسسور ت.رايمبەرديەۆ الىس, جاقىن شەت ەلدەردەن كەلگەن بىرقاتار عالىمدارعا ۋنيۆەرسيتەت اتىنان ارنايى ەستەلىك سىيلىقتار تابىستادى. كونفەرەنتسيا مودەراتورى بەلگىلى ادەبيەت زەرتتەۋشىسى, حقتۋ تۇركولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور قۇلبەك ەرگوبەك بولدى. ەل تاۋەلسىزدىگىن باياندى دا تۇعىرلى ەتۋ, «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىن كوزدەيتىن بۇل مەملەكەتتىك شارانىڭ ماڭىزى اسا زور. كونفەرەنتسيا جۇمىسى ۇلتتىق تاريحىمىزدى قايتا زەردەلەۋدە عاسىرلار قويناۋىنان تامىر تارتاتىن تۇركىستاننىڭ تاريحىن, قوجا احمەت ياساۋي مۇراسى مەن ونىڭ كەسەنەسىن, كەسەنەدە جەرلەنگەن اتا-بابالارىمىزدىڭ ونەگەلى جولىن ناسيحاتتاۋعا ارنالدى. جيىنعا قازاق حاندىعىنىڭ تاريحىن زەرتتەۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن وتاندىق بەلگىلى زەرتتەۋشىلەر ي.ەروفەەۆا, ا.يسين, ب.كارىباەۆ, ن.اتىعاەۆ, ج.ارتىقباەۆ, ز.جانداربەك, م.قوجا, س.جولداسباي ۇلى سىندى كوپتەگەن ازاماتتار, سونىمەن قاتار اقش, فينليانديا, تۇركيا, وزبەكستان جانە تاتارستان ەلدەرىنىڭ عالىمدارى قاتىستى.
سونداي-اق, رەسپۋبليكامىزداعى جانە شەتەلدەردەگى تاريح, فيلولوگيا, فيلوسوفيا, شىعىستانۋ, زاڭ سالالارىنىڭ ماماندارى, ەتنوگرافتار مەن دەرەكتانۋشى, تاريحناماشى عالىمدار, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا اتسالىستى. پلەنارلىق ماجىلىستە پروفەسسور ي.ەروفەەۆا جوعارىدا اتالعان ەڭبەگىن, وۋلۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (فينليانديا) PhD تاريحشىسى رومان حاۋتالا «لاتينسكيە يستوچنيكي و رەليگيوزنوي پوليتيكە چاگاتايدسكيح حانوۆ ۆو ۆتوروي چەتۆەرتي VIV ستولەتيا», ينديانا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (اقش) پروفەسسورى اكرام حابيبۋللاەۆ «مەدرەسە حاليفا ي ەگو رول ۆ راسپروسترانەني رەليگيوزنوگو زنانيا ۆ كازاحستانە», ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمىنىڭ دوكتورى بەرەكەت كارىباەۆ «تۇركىستان ايماعىنىڭ قازاق حاندىعى ءۇشىن ماڭىزى», گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (تۇركيا) پروفەسسورى, PhD, دوتسەنتى ايحان پالا «وسمان يمپەرياسى مەن قازاق حاندىعىنىڭ قارىم-قاتىناستارى», ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, تاريح عىلىمىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت نۇرلان اتىعاەۆ «و نەكوتورىح سيمۆولاح ۆلاستي (ترون ي كورونا: وت مونگولسكوي يمپەري ك كازاحسكومۋ حانستۆۋ) و ديپلوماتيچەسكيح كونتاكتاح كازاحسكوگو حانستۆا س مۋسۋلمانسكيمي گوسۋدارستۆامي (XVI-XVIII ۆ.)», شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمىنىڭ كانديداتى امانتاي يسين «ماسكەۋ مەملەكەتىنىڭ ەلشىلىك كىتاپتارىنداعى قازاق حاندىعى تاريحىنا قاتىستى دەرەكتەر جانە ولاردىڭ يگەرىلۋى جايلى», وزبەكستان عا تاريح ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى نيزوميددين گۋلبوەۆ «كازاحي ي حيۆينسكوە حانستۆا (XVI – ناچالو XX ۆ.)», ق.ا. ياساۋي اتىنداعى حقتۋ-دىڭ ارحەولوگى, تاريح عىلىمىنىڭ دوكتورى مۇحتار قوجا «قازاق حاندىعىنىڭ تاريحىنا بايلانىستى جاڭا زاتتىق دەرەكتەر» اتتى باياندامالارىن تۇشىمدى دا اسەرلى جەتكىزدى.
ايتا كەتەيىك, كونفەرەنتسيانىڭ ماتەريالدارى ارنايى جيناق بولىپ باسىلادى جانە حقتۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «تۇركولوگيا» جۋرنالىندا جاريالانادى. عالىمداردى توعىستىرعان بۇل ايتۋلى شارادا قازاق حاندىعىنىڭ تاريحىنداعى تۇركىستان قالاسىنىڭ الاتىن ورنىنىڭ ەرەكشە ەكەندىگى عىلىمي دەرەكتەرمەن زەردەلەندى. كونفەرەنتسيا مودەراتورى, پروفەسسور قۇلبەك ەرگوبەك: «مىنە, بۇگىن قازاق حاندىعىنا قاتىستى تاريحتىڭ ءبىر پاراعىن عالىمداردىڭ, شەتەل عالىمدارىنىڭ كوزىمەن قارادىق. ءسوزسىز, بۇنداي ىزدەنىستەردەگى دەرەكتەردەن كەيىن پاتريوتتىق سەزىمگە بولەندىك. ەڭبەكتەرىڭىزدى «تۇركولوگيا» جۋرنالىنا شىعارامىز. بارلىق بايانداماشىلارعا راحمەت!» دەدى.
جولدىباي بازار.
دەرەك, سۋرەت: ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حقتۋ-دىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
