الەۋمەتتىك سالا الەۋەتى جوعارى قالپىندا ساقتالىپ قالاتىن بولادى

كەشە پارلامەنت سەناتىندا «2015-2017 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالىپ, قابىلداندى. بىردەن ايتايىن, بۇل بيۋدجەت – الەۋمەتتىك سيپاتتاعى بيۋدجەت دەپ تولىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى. الەۋمەتتىك سالانىڭ ءتورت باعىتى بويىنشا شىعىستار ء(بىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ, مادەنيەت, سپورت, تۋريزم), جالپى العاندا 221,6 ملرد. تەڭگەگە وڭتايلاندىرىلعانمەن, ولاردىڭ ۇلەسى بارلىق شىعىستاردىڭ 39,2%-ىن قۇراپ, تۇراقتى بولىپ قالا بەرەدى, ياعني بەكىتىلگەن بيۋدجەت دەڭگەيىندە (0,2%) وسىممەن. ايتا كەتۋ كەرەك, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ءما­لىمەتىنە سۇيەنسەك, بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدە 135 مەكتەپ اپات­تىق جاعدايدا, 85 مەكتەپ ءۇش اۋىسىمدىق جۇيەدە قالىپ كە­لەدى. ەندىگى جەردە 2015 جىل­دىڭ اياعىنا دەيىن 30 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلەتىن بولادى, ونىڭ ىشىندە 15-ءى اپاتتىق جاعدايداعى, 15-ءى ءۇش اۋىسىمدىق. جالپى العاندا, بۇل مەكتەپتەر ماسەلەسى 2017 جىلى تولىقتاي شەشىلەدى دەپ كۇتىلۋدە, بۇل ماق­سات­قا 2015 جىلى جاتاقحانالار مەن بالاباقشالاردى قوسا العان­دا, 44,8 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. ون ەكى جىلدىق ورتا ءبىلىم بەرۋگە بايلانىستى ايتاتىن بولسام, قازىرگى قولدانىستاعى ون ءبىر جىلدىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى اياسىندا ون ەكى جىلدىق ءبىلىم بەرۋگە كوشۋ مەكتەپالدى دايىندىق ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. (ياعني, 1+11). ول ءۇشىن باستاۋىش ءبىلىم بەرۋ ستاندارتىنا مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن سايكەستەندىرۋ كەرەك. قاجەتتى زاڭناماعا وزگەرىستەر مەن ۇسىنىستاردى پارلامەنت قارايتىن بولادى. بيۋدجەتتى وڭتايلاندىرۋ كەزىندە ەلباسى ن.ءا.نازار­باەۆ­تىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى جولداۋىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا بەرىلگەن تاپسىرمالارى جانە جاقىندا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا قويعان تالاپتارى باسشىلىققا الىندى. بۇل رەتتە, ءبىلىم سالا­سى­نىڭ شىعىستارى بۇرىن جوسپار­لان­­عاننان 97,9 ملرد. تەڭگەگە ىقشام­­دالىپ, نەگىزىنەن مىناداي با­عىتتار بويىنشا وڭتاي­لاندىرىلدى: - عىلىمي-قولدانبالى, تالدامالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ – 9,5 ملرد. تەڭگە; - «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت جانە نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا نىسانالى سالىم – 11,7 ملرد. تەڭگە, ونىڭ ىشىندە «كاسىپقور» حولدينگى بويىنشا – 4,7 ملرد. تەڭگە; - ەلەكتروندىق وقىتۋدى ەنگىزۋ, ماماندار دايارلاۋ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جانە باسقالارى – 10,1 ملرد. تەڭگە; - جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋدى تەك 10-11 سىنىپتاردا عانا ەنگىزۋ جونىندەگى شەشىمگە بايلانىستى باستاۋىش, نەگىزگى ورتا جانە جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋدى جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋدى سىنامالاۋعا ارنالعان شىعىستار 12,3 ملرد. تەڭگە. جوعارىدا كورسەتىلگەن شى­عىستاردى ازايتۋدى ەسەپكە العاندا, 2015 جىلدىڭ وڭتاي­لاندىرىلعان بيۋدجەتى بويىنشا ءبىلىم سالاسىنا 412,8 ملرد. تەڭگە قارجى بولىنەتىن بولادى. ونىڭ نەگىزگى باعىتتارى تومەندەگىدەي: - ءبىلىم بەرۋ وبەكتىلەرىن سالۋ مەن جوندەۋ جۇمىستارىنا 65,1 ملرد. تەڭگە, ونىڭ ىشىندە مەكتەپ قۇرىلىسىنا 44,8 ملرد. تەڭگە (رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 30,5 ملرد. تەڭگە, ۇلتتىق قوردان – 14,3 ملرد. تەڭگە), بالاباقشالار مەن جاتاقحانالار سالۋعا 18,6 ملرد. تەڭگە; - «نۇرلى جول» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ءبىلىم بەرۋ وبەك­تىلەرىن سالۋعا جانە رەكونس­ترۋكتسيالاۋعا, ءبىرىنشى كەزەكتە اپاتتى جاعدايداعى جانە ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋ مەكتەپتەرىنىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋگە – 17,3 ملرد. تەڭگە سوماسىندا نىسانالى ترانسفەرت بولىنەدى; - وقۋ مەرزىمى كەزىندە الەۋ­مەت­تىك كومەك كورسەتە وتىرىپ, مامانداردى دايىنداۋ ىسىنە – 130,7 ملرد. تەڭگە, ونىڭ ىشىندە «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا – 13,6 ملرد. تەڭگە; - «بالاپان» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك ءبىلىم تاپسىرىسىن ورنالاستىرۋعا – 68,3 ملرد. تەڭگە. - جوو جانە جوو-دان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ سالاسى (گرانتتار) – 87,8 ملرد. تەڭگە; - تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا – 2,2 ملرد. تەڭگە; - «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت» ااق قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ مەن جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن مامانداردى ودان ءارى دايىنداۋعا – 17,1 ملرد. تەڭگە; - ىرگەلى جانە قولدانبالى عىلىمي زەرتتەۋلەردى  جۇرگىزۋگە – 31,0 ملرد تەڭگە; - دارىندى بالالاردى رەس­پۋبليكالىق ءبىلىم بەرۋ وشاق­تارىندا وقىتۋ جانە تاربيەلەۋگە, بالالاردى ساۋىقتىرۋ جانە دەمالىس شارالارىن ۇيىمداستىرۋعا – 23,8 ملرد. تەڭگە جانە باسقا دا باعىتتار. جالپى ايتقاندا, ەلى­مىز­دىڭ­ ءبىلىم بەرۋ سالاسى ەلبا­سى­مىزدىڭ ناقتى ءارى دۇرىس ەكو­نو­ميكالىق ستراتەگياسىنىڭ ارقاسىندا ءوزىنىڭ دامۋ قارقىنىن تومەندەتپەي, الەمدىك ءبىلىم بەرۋ باسەكەسىنە توتەپ بەرە الاتىنىنا تولىق سەنىمدەمىن. مۇرات باقتيار ۇلى, سەنات دەپۋتاتى.