بانكيرلەر مۋزەيدە باسقوستى

جۋىردا ەلىمىزدەگى بارلىق دەرلىك بانكتەردىڭ وكىلدەرى, ايماقتىق ديرەكتورلارى مەن جەتەكشى مەنەدجەرلەرى الماتىداعى قازاق حالىق مۋزىكالىق اسپاپتارى مۋزەيىندە ءبىر كەشىن وتكىزدى. قارجى سالاسىنىڭ مايتالماندارى جاقسى وقيعاعا ورتاقتاسىپ قانا قويماي, مۋزەيدەگى كونە جادىگەرلەرمەن تانىستى. بۇل باستاماعا «بايتەرەك» حولدينگىنە قاراستى, ەلىمىزدە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن قۇرىلعان «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى ۇيىتقى بولىپ, «كەپىلدەندىرىلگەن تابىس» اكتسياسىن قورىتىندىلاپ, جەڭىمپازداردى ماراپاتتادى. وسى ارادا بىردەن ايتا كەتۋ كەرەك, جەكە كاسىپكەر بولامىن دەگەن جاندارعا, تاماشا بيزنەس جوبالاردىڭ يەلەرىنە «دامۋ» قورى تىكەلەي قاراجات ۇلەستىرمەيدى. بۇل مىندەتتى ارىپتەس-بانكتەر اتقارادى دا, اتالمىش قور ونىڭ قىزمەتىن باقىلايدى. مەملەكەتتىڭ جاڭا كاسىپكەرلەردىڭ اياعىنان تۇرىپ كەتۋى ءۇشىن بولگەن جەڭىلدىكتى نەسيەنىڭ قايتۋىن قاداعالايدى. سونىمەن, «كەپىلدەندىرىلگەن تابىس» اكتسياسى وتكەن جىلدىڭ باسىندا جاريالانعانىن ايتا كەتەيىك. بۇل بايقاۋعا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى نەسيەلەۋدى كەپىلدەندىرۋدە بەلسەندى جۇمىس اتقارعان قوردىڭ ارىپتەس-بانكتەرىنىڭ جەكەلەگەن مەنەدجەرلەرى جانە سول قارجىلىق مەكەمەلەردىڭ وزدەرى دە قاتىسۋعا مۇمكىندىك العان بولاتىن. جەڭىمپازداردى ىرىكتەۋدىڭ باستى ولشەمى كەپىلدەندىرىلگەن قاراجاتتىڭ سانى مەن سوماسى بولدى. سونىمەن ەڭ ۇزدىك وندىققا بانكتەردىڭ ايماقتىق فيليالدارى كىردى. بانكتەر وتكەن جىلدىڭ ونە بويىندا جالپى كولەمى 1,34 ميلليارد تەڭگە بولاتىن «دامۋ» قورىمەن جانە كاسىپكەرلەرمەن 122 كەپىلدەندىرۋ كەلىسىمشارتىن جاساعان. سول سياقتى, سالتاناتتى ماراپاتتاۋ ساتىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەس نەسيەلەرىن سۋبسيديالاۋ بويىنشا دا جەڭىمپاز بانكتەر انىقتالدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا سۋبسيديالاۋ بويىنشا «رەسەي جيناق بانكى» اق ەب ۇزدىك دەپ تانىلدى. اتالمىش باعدارلاما شەڭبەرىندە سۋبسيديالاۋ بويىنشا ايماقتاعى ۇزدىك بانك «تسەسنابانك» اق-تىڭ پاۆلودارداعى فيليالى جەڭىمپاز اتاندى. ال 2012-2020 جىلدارعا ارنالعان مونوقالالاردى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا سۋبسيديالاۋ بويىنشا ۇزدىك بانك «بانك تسەنتركرەديت» اق بولدى. ال اتف بانك «ۇزدىك دەبيۋت-2014» جۇلدەسىمەن ماراپاتتالدى. «قازاقستاننىڭ حالىق بانكى» ايماقتاردى قامتۋ جاعىنان جەڭىپ شىقسا, «رەسەي جيناق بانكى» اق ەب «كەپىلدەندىرىلگەن ۇزدىك ءونىم» نوميناتسياسى بويىنشا جەڭىسكە جەتتى. «تابىس كەپىلدەندىرىلگەن» اكتسياسىنىڭ نەگىزگى قورىتىندىسىن شىعارار ساتتە كەش تە شارىقتاۋ شەگىنە كوتەرىلدى. بۇل اكتسياعا جەكەلەگەن فيليالدار ەمەس, كاسىپ­كەرلەرگە نەسيە بەرۋدە ەڭ كوپ كەلىسىمشارتتار جاساعان بانكتەردىڭ وزدەرى قاتىسقان. سونىمەن, ءبىرىنشى ورىندى كاسىپكەرلەرمەن 105 كەلىسىمشارت جاساسقان «بانك تسەنتركرەديت» اق باسقارۋشى ديرەكتورى اسان بورانباەۆ جەڭىپ الدى. ەكىنشى ورىنعا حالىق بانكىنىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ءونىم ساتۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى الفيا جەكسەنباي 100 كەلىسىمى ءۇشىن لايىق اتانسا, ءۇشىنشى ورىندى رەسەي جيناق بانكىنىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن جۇمىس دەپارتامەنتىنىڭ بىلتىرعى جىلعى ديرەكتورى اسقار قاليەۆ 86 نەسيە شارتىمەن الدى. سالتاناتتى ماراپاتتى «دامۋ» قورى باسقارماسى ءتورايىمى ءلاززات يبراگيموۆا قورىتىندىلاپ, قازاق­ستاندىق كاسىپكەرلەرگە ۇلكەن قولداۋ كورسەتكەن ارىپتەس-بانكتەرگە العىسىن ءبىلدىردى. وقىرماندارعا تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن وسى ارادا كاسىپكەرلەر «دامۋ» قورىنىڭ كەپىلدىگىن ءوز بيزنەستەرىن دامىتۋ ماقساتىندا الىنعان نەسيەگە قويار كەپىلزاتى جەتىسپەگەن جاعدايدا الا الاتىنىن ايتا كەتۋ قاجەت. مۇنداي كەپىلدىكتەر كاسىپكەرلەر ءوز بيز­نەستەرىن ينۆەستيتسيالاۋعا باعىت­­تاعان جاعدايدا, ياعني ءوندىرىسىن, كاسىپورىندارىن كەڭەيتۋ مەن جاڭعىرتۋعا جاڭا نەسيە الۋ ءۇشىن قول جەتكىزە الادى. ماسەلەن, وتكەن جىلى «دامۋ» قورى 543 جوبانى ماقۇلداعان, ونىڭ ىشىندە 445 كەپىلدەندىرىلگەن كەلىسىمشارتقا قول قويىلعان. قورىتا ايتقاندا, 2014 جىلى «دامۋ» كەپىلدەمەسىمەن 15,3 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە نەسيە بەرىلسە, كەپىلدىك سوماسى 7,6 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. ايناش ەسالي, «ەگەمەن قازاقستان». الماتى.