يگى ىستەر مەن ىزدەنىستەر

اقتوبە – ونەركاسىبى دامىعان ءوڭىر.  سوڭعى جىلدارى اۋىل شا­رۋا­شىلىعى سالاسىندا دا جاڭا جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ, وڭ ءوز­گەرىستەر پايدا بولۋدا. قازىر وبلىس حالقىنىڭ 38 پايىزى اۋىلدىق جەرلەردە تۇرادى. اۋىلدىقتاردىڭ تۇرمىستىق جاعدايى مەن ەكونوميكاسىن جاقسارتۋعا مەملەكەت تاراپىنان جىلما-جىل قارجىلىق قولداۋ كورسەتىلۋدە.  الايدا, سالادا ءالى دە يگەرىلمەي جاتقان مۇمكىندىكتەر بار ەكەنى تۋرالى وبلىستىق دەڭگەيدە وتكەن القالى جيىندا كەڭىنەن ءسوز بولدى. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مۇحتار جۇماعازيەۆتىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى بەس جىلدا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىمەن اۋىلشارۋاشىلىق ينفراقۇرى­لىم­دارىن سالۋعا 43 جوباعا 2,0 ميلليارد تەڭگە, «جۇمىسپەن قام­تۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدار­لاماسىمەن وسى سالادا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا 543 جوباعا 849,1 ميلليون تەڭگە بەرىلگەن. «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» اق قارجى ينستيتۋتتارى, جەرگىلىكتى قارجى ۇيىمدارى سوڭعى ءۇش جىلدا 15,0 ميلليارد تەڭگەدەن استام نەسيەلىك-ليزينگتىك قارجىلاندىرۋدى جۇزەگە اسىر­عان. اۋىل شارۋاشىلىعىن سۋب­سيديا­لاۋ وسى كەزەڭدە ءۇش ەسەگە ارتقان. وتكەن  جىلى اۋىل شا­رۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىمى 123,9 ميلليارد تەڭگەنى قۇراپ, ناقتى كولەم يندەكسى 101,9 پايىز  بولعان. 2011-2014 جىلدارى «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا بارلىعى 14 533  ءىرى قارا انالىعى ساتىپ الىنىپ, تاپسىرما 120 پايىز ورىندالعان. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنەن 2014-2015 جىلدارى «ىرىس» باعدارلاماسى بويىن­شا جالپى قۋاتتىلىعى 1500 باسقا  تاۋارلى ءسۇت فەرمالارىن قۇرۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلسە, 2014 جىلى اقتوبە قالاسى مەن قارعالى اۋدانىندا 100 جانە 50 باسقا ارنالعان ەكى ءسۇت فەرماسى اشىلعان. ال ۇستىمىزدەگى جىلى 200 باسقا تاۋارلى ءسۇت فەرمالارىن قۇرۋعا اقتوبە قالاسى مەن العا, ءمار­توك اۋداندارىنان ءۇش جوبا ۇسىنىلعان. بيىل وبلىسىمىزدا جىلدىق قۋاتتىلىعى 7200 توننالىق ەت كومبيناتىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. سون­دىق­تان, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى وسى ەت كومبيناتى مەن ءىرى قارا بورداقىلاۋ الاڭدارىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تۇقىمدىق جاڭارتۋعا باسا نازار اۋدارىپ, جەرگىلىكتى ءىرى قارا مالىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا قول جەتكىزۋلەرى قاجەت. ول ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان بارلىق مۇمكىنشىلىكتەر جاسالعان, دەدى بايان­داماشى ءسوز اراسىندا. بىرقاتار اۋىلدىق وكرۋگتەردە مالدى بىرەگەيلەندىرۋ جۇمىستارى ءتيىستى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلماي وتىرعانى, مال اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋ شارالارىنىڭ تومەندىگى, مال دارىگەرلىك تالاپتاردىڭ ساقتامايتىنى ءسوز بولدى. ەلباسى اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ سالاسىنا دا ەرەكشە نازار اۋدارىپ, ونى دامىتۋدىڭ ناقتى شارالارىن قابىلداۋدى تاپسىرعانى بەلگىلى. 2015 جىلدىڭ 1 توقسانىنا تاماق ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى, سۋسىنداردى قوسا العاندا, 8,2 ميلليارد تەڭگە, ناقتى كولەم يندەكسى 129,4 پايىز بولعان كورىنەدى. وتكەن جىلى 64,0 مىڭ توننا ەت ءوندىرىلىپ, ونىڭ 29,1 پايىزى قايتا وڭدەۋدەن وتكەن. بۇل كورسەتكىش  بايعانين, ايتەكە بي, حرومتاۋ, قارعالى اۋداندارىندا وتە تومەن. سونداي-اق, وندىرىلگەن 300,0 مىڭ توننا ءسۇتتىڭ 37,8 پايىزى, ياعني 113,5 مىڭ تونناسى قايتا وڭدەۋدەن وتكىزىلگەن. بۇل شارۋا العا, ىرعىز, قارعالى, ايتەكە بي, بايعانين جانە ويىل اۋداندارىندا  ناشار ۇيىمداستىرىلعان. – 2014 جىلدىڭ باسىندا اۋدان جانە قالا اكىمدىكتەرى ۇسىنعان قۇنى 4,9 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 35 جوبانىڭ تەك 4-ەۋى عانا نەمەسە 11,4 پايىزى  ىسكە قوسىلدى. اۋدان جانە قالا اكىمدىكتەرى جوبالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن تولىق زەرتتەمەس­تەن وبلىستىق باسقارمالارعا ۇسىنادى, ناتيجەسىندە كەي جوبالار باستالماي جاتىپ توقتاپ قالادى. قۇرىلىسى 2013 جىلى باستالعان تەمىر اۋدا­نىنداعى «اقساياگرو» جشس 500 باسقا ارنالعان مال بورداقىلاۋ الاڭى, بايعانين اۋدانىنا قاراستى «قوستەمىر» شق قىمىز قۇيۋ تسەحى­نىڭ, قوبدا اۋدانىنداعى «ماقسات» شق تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىنىڭ قۇرىلىسى بىرنەشە جىل بويى جۇزەگە اسىرىلماي كەلەدى.  2015 جىلعا اۋدان اكىم­دەرىنىڭ ۇسى­نىسىمەن 25 ينۆەستيتسيالىق جوبا بەكىتىلگەن, الايدا, وسىلاردىڭ ىشىنەن 7-ەۋى ءالى كۇنگە دەيىن باس­تالعان جوق. اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگى اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدىڭ 10 باسىم باعىت­تارىن انىقتاپ, وڭىرلەر بويىنشا كارتاسىن جاسادى. ءبىزدىڭ وبلىستا قايتا وڭدەۋدىڭ 8 باعىتى بەلگىلەنگەن. وسىعان بايلانىستى اقتوبە اگلو­مەراتسيالىق ايماعىندا ورنالاسقان اۋىلدىق وكرۋگتەردە ەتتى, ءسۇتتى, جەمىس پەن كوكونىستى قايتا وڭدەۋدى, استىقتى تەرەڭدەتىپ وڭدەۋدى جۇرگىزەتىن كاسىپورىندار اشۋعا جاعداي جاساپ, 34 تىرەك ەلدى مەكەندەردە اتالعان باعىتتاردان باسقا مال تەرىسى مەن ءجۇندى العاش­قى وڭدەۋمەن اينالىساتىن جاڭا كاسىپورىندار اشۋ قاجەت, – دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى    مۇحتار جۇماعازيەۆ. كەڭەستە «اگروبيز­نەس-2020» باع­دارلاماسىندا كوزدەلگەن ماق­­­ساتتارعا قول جەتكىزۋ ارقى­لى وبلىستىڭ اگرارلىق سالاسىن دا­­مىتىپ قانا قويماي, ەكونو­مي­كامىزدىڭ باسقا دا سالالارىنىڭ قوسا دامۋىنا  قول جەتكىزۋ جولدارى سارالاندى. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان». اقتوبە وبلىسى.