ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇل وزگەرىسكە ەڭ الدىمەن ءوز وبلىسى ىشىندە باسقا قالادا نەمەسە اۋىلدا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ ازايۋى اسەر ەتكەن. ولاردىڭ سانى 36,5%-عا قىسقارىپ, 134,8 مىڭ ادام بولعان. ال باسقا وڭىرلەردە ۆاحتالىق ادىسپەن ەڭبەك ەتەتىندەردىڭ سانى 176,2 مىڭ ادامدى قۇراپ, 7,8%-عا تومەندەگەن.
قازاقستانداعى بارلىق ىشكى ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ 37,2%-ى الماتى وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى. بۇل شامامەن 149,3 مىڭ ادامدى قۇرايدى. كوش باسىندا الماتى وبلىسى تۇرسا, ودان كەيىن اقتوبە وبلىسى (36,7 مىڭ ادام) مەن باتىس قازاقستان وبلىسى (29,2 مىڭ ادام) ورنالاسقان. مامانداردىڭ پىكىرىنشە, بۇل كورسەتكىشتەر اتالعان وڭىرلەردە تابىسى جوعارى جۇمىس ورىندارىنىڭ جەتكىلىكسىز ەكەنىن اڭعارتادى. ال جۇمىس ورىندارى كوپ ءارى جالاقىسى جوعارى الماتى مەن استانا قالالارىندا باسقا وڭىرلەرگە كەتىپ جۇمىس ىستەيتىندەر از. ىشكى ەڭبەك ميگراتسياسىن ەكى تۇرگە بولۋگە بولادى: ماياتنيكتىك جانە ۆاحتالىق. ماياتنيكتىك ميگراتسيا كەزىندە ادامدار كۇن سايىن كورشىلەس ەلدى مەكەنگە بارىپ جۇمىس ىستەپ, كەشكە ۇيلەرىنە قايتادى. مۇنداي قۇبىلىس ءىرى اگلومەراتسيالارعا ءتان. مىسالى, الماتى وبلىسىنداعى 127,1 مىڭ ەڭبەك ميگرانتىنىڭ 124,6 مىڭى نەمەسە 98%-ى الماتى قالاسىنا قاتىناپ جۇمىس ىستەيدى. اقمولا وبلىسىندا دا ۇقساس جاعداي قالىپتاسقان: ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ 93,4%-ى استاناعا بارىپ ەڭبەك ەتەدى. وسىنداي ءۇردىس شىمكەنت اگلومەراتسياسىندا دا بايقالادى.
وڭىرارالىق ەڭبەك كوشى-قونى نەگىزىنەن ۆاحتالىق جۇمىسپەن بايلانىستى. اسىرەسە مۇناي-گاز جانە تاۋ-كەن ءوندىرىسى دامىعان ايماقتاردا بۇل قۇبىلىس كەڭ تارالعان. ماسەلەن, اتىراۋ وبلىسىنداعى ءىرى ءوندىرىس ورىندارى وتكەن جىلى اقتوبە وبلىسىنان كەلگەن 8,8 مىڭنان استام ۆاحتالىق جۇمىسشىنى قابىلداعان. بۇل وڭىردەگى بارلىق ىشكى ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ 90%-دان استامىن قۇرايدى. سونىمەن قاتار اتىراۋ كاسىپورىندارىنا باتىس قازاقستان وبلىسىنان دا كوپتەگەن جۇمىسشىلار كەلەدى. جالپى العاندا, ەڭبەك ميگرانتتارى ءۇشىن ەڭ تارتىمدى وڭىرلەر قاتارىندا الماتى, استانا جانە اتىراۋ وبلىسى بار. وتكەن جىلى الماتىدا باسقا وڭىرلەردەن كەلگەن 127,3 مىڭ ادام ەڭبەك ەتكەن. اتىراۋ وبلىسىنا 17,2 مىڭ, ال استاناعا 13,4 مىڭ ادام جۇمىسقا بارعان. كەرىسىنشە, تۇركىستان جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارى ەڭبەك ميگرانتتارى ءۇشىن ەڭ از تارتىمدى وڭىرلەر قاتارىندا قالىپ وتىر. نەگىزگى دونور-ايماقتاردىڭ كوشىن الماتى وبلىسى باستاپ تۇر. بۇل وڭىردەن باسقا ايماقتارعا جۇمىس ىستەۋگە 127,1 مىڭ ادام كەتكەن. ودان كەيىن اقمولا (10,8 مىڭ ادام), اقتوبە (9,8 مىڭ ادام) جانە جامبىل (7,6 مىڭ ادام) وبلىستارى ورنالاسقان
جامبىل وبلىسىندا باسقا وڭىرلەرگە جۇمىسقا كەتەتىندەردىڭ سانى كەلەتىندەردەن 48 ەسە كوپ. ال تۇركىستان وبلىسىندا بۇل ايىرماشىلىق ءتىپتى 85 ەسەگە جەتكەن. كەرىسىنشە, قاراعاندى وبلىسىندا ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ كەلۋى مەن كەتۋى شامالاس: 2,1 مىڭ ادام كەتسە, 2,2 مىڭ ادام كەلگەن. بۇل دەرەكتەر قازاقستانداعى ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ وڭىرلەر بويىنشا بىركەلكى بولىنبەگەنىن كورسەتەدى. ساراپشىلار ۆاحتالىق جۇمىسشىلار سانىنىڭ ازايۋىن ەڭبەك نارىعىنداعى وزگەرىستەرمەن بايلانىستىرادى. Hh.kz پلاتفورماسىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس, ۆاحتالىق جۇمىس ۇسىناتىن بوس ورىندار سانى ءبىر جىل ىشىندە شامامەن 10%-عا قىسقارعان. 26 مامىرداعى جاعداي بويىنشا سايتتا نەبارى 1,3 مىڭعا جۋىق وسىنداي ۆاكانسيا تىركەلگەن. ەڭ ۇلكەن تومەندەۋ ءداستۇرلى وندىرىستىك سالالاردا بايقالدى. مۇناي-گاز سەكتورىنداعى ۆاحتالىق ۆاكانسيالار سانى 40%-عا ازايىپ, 164-تەن 100-گە تۇسكەن.
قىرعىزستان ميگرانتتاردىڭ قۇقىعىن بۇزعانى ءۇشىن رەسەيدى سوتقا بەردى
مەتاللۋرگيا جانە مەتالل وڭدەۋ سالاسىندا بۇل كورسەتكىش ەكى ەسەگە جۋىق تومەندەپ, 153-تەن 78-گە قىسقارعان. ەنەرگەتيكا سالاسىندا دا بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى ازايعان. دەگەنمەن بارلىق سالادا قۇلدىراۋ بايقالمايدى. كەيبىر باعىتتاردا ءوسىم تىركەلگەن. مىسالى, HoReCa سەكتورىندا (قوناقۇي, مەيرامحانا جانە مەيرامحانا بيزنەسى) ۆاحتالىق جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى 66,7%-عا ارتقان. سونداي-اق تاسىمال جانە لوگيستيكا سالاسىندا ءوسىم 27,2%-دى, ال وندىرىستىك جابدىقتار سەكتورىندا 11,1%-دى قۇراعان. وسىلايشا, قازاقستانداعى ىشكى ەڭبەك ميگراتسياسىنىڭ ازايۋى ەڭبەك نارىعىنداعى وزگەرىستەرمەن جانە وڭىرلەر اراسىنداعى ەكونوميكالىق ايىرماشىلىقتارمەن تىعىز بايلانىستى بولىپ وتىر.
جاناسىل زايتيمحان,
ەۇۋ ستۋدەنتى
