ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كوميسسيانىڭ كەشەگى وتىرىسىندا 2015 جىلعى 26 ساۋىرگە تاعايىندالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋگە قاتىستى ءتورت قاۋلى قابىلداندى.
اتاپ ايتقاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتاردىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەندىگىن انىقتاۋ جونىندەگى لينگۆيستيكالىق كوميسسيا قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى جانە ونىڭ قۇرامى بەكىتىلدى. كوميسسيا قۇرامىندا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ (توراعا), سەيىت قاسقاباسوۆ, فاۋزيا ورازباەۆا, ديحان قامزابەك ۇلى جانە گۇلتاس قۇرمانباي بار. كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ بارلىعى قازاق ءتىلى مەن قازاق ادەبيەتىنىڭ بىلگىر ماماندارى.
وسك مۇشەسى ءلاززات سۇلەيمەننىڭ اتاپ وتۋىنشە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتاردىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەندىگىن انىقتاۋ ءراسىمى ەش وزگەرگەن جوق, ول 2005 جىلعى 31 تامىزداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەندىگىن انىقتاۋ ءراسىمى تۋرالى» ورتسايلاۋكومنىڭ قاۋلىسىمەن ايقىندالادى.
وتىرىستا, سونداي-اق, ورتسايلاۋكوم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتى قولدايتىن سايلاۋشىلاردىڭ دۇرىس قولدارىنىڭ سانى كەمىندە 93 مىڭ 012 قولدى قۇراۋى تيىستىگىن بەلگىلەدى. قولداردى جيناۋدى سەنىم بىلدىرگەن ادامدار ۇيىمداستىرادى. قولداردى جينايتىن توپتاردىڭ سانى مەن مولشەرى شەكتەلمەيدى. سونىمەن قاتار, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى قول قويۋ پاراقتارىن بەرۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتى قولداپ جينالعان قولداردىڭ راستىعىن تەكسەرۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. قول قويۋ پاراقتارىن ورتسايلاۋكوم كانديداتتىڭ كونستيتۋتسيا مەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدا بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەستىگى تەكسەرىلگەننەن كەيىن ەكى كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە بەرەدى. بۇعان دەيىن بۇل راسىمگە بەس كۇن جۇمسالاتىن. ال اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ كانديداتتى قولداپ جينالعان قولداردىڭ راستىعىن تەكسەرۋ مەرزىمى كۇنتىزبەلىك ون كۇننەن بەس كۇنگە دەيىن قىسقارتىلدى.
وتىرىستا اتالىپ وتىلگەندەي, ورتسايلاۋكوم 2015 جىلعى 26 ساۋىرگە تاعايىندالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىندا شەتەلدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى بەرگەن اككرەديتتەۋ تۋرالى كۋالىگى بولعان جاعدايدا, سايلاۋدى بايقاۋدى جۇزەگە اسىرۋعا قۇقىلى ەكەنىن بەلگىلەدى. بۇل رەتتە حالىقارالىق بايقاۋشىعا, سونداي-اق شەتەلدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالىنىڭ وكىلىنە جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتى بولعان جاعدايدا, ءبىر اۋدارماشى ىلەسىپ جۇرە الادى. اتالعان قاۋلىمەن حالىقارالىق بايقاۋشى ساۋالداماسىنىڭ ءماتىنى بەكىتىلىپ, حالىقارالىق بايقاۋشىلاردى اككرەديتتەۋ 2015 جىلعى 20 ساۋىردە اياقتالاتىنى بەلگىلەندى.
وتىرىسى اياقتالعان سوڭ, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋىن, ونىڭ قىزمەتىنىڭ جانە سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ بارلىق كەزەڭدەرىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋدى, سونداي-اق, ەلدىڭ سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ ەرەجەلەرىن كوپشىلىككە تاراتۋ مەن تۇسىندىرۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارۋدى قامتاماسىز ەتۋگە نەگىزدەلگەن ءباسپاسوز ورتالىعى اشىلدى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ۆەنەرا جەكسەمبەكوۆا حاباردار ەتكەندەي, ءباسپاسوز ورتالىعىندا جۋرناليستەردىڭ جۇمىس ىستەپ, اقپارات الۋلارىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. ينتەرنەت, فاكس, تەلەفون, تاعى باسقا دا قۇرالدارمەن جابدىقتالعان.
ءباسپاسوز ورتالىعىنىڭ العاشقى قوناعى لينگۆيستيكالىق كوميسسيانىڭ توراعاسى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ بولدى. «ءبىز كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ الدىندا تۇرمىز. پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ ءوتۋىن ساياسي پارتيالار, قوعامدىق ۇيىمدار, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, ەڭبەك ۇجىمدارى, ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلار قولدادى, – دەدى ول. – ەلىمىزدىڭ كونستيتۋتسياسىندا كورسەتىلگەندەي, پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەرلەر بىرقاتار تالاپتارعا ساي بولۋى كەرەك. ولار بىرنەشە سىناقتان وتەدى. سونىڭ ءبىرى – بولاشاق پرەزيدەنت مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭگەرۋى ءتيىس. ال كوميسسيا ءتيىستى زاڭنامالار شەڭبەرىندە جۇمىس ىستەيتىن بولادى».
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەت: http://qamshy.kz