الەمدىك قارجى ساحناسىنداعى جەڭىس
اسپاناستى ەلى الەمدىك قارجى ساحناسىندا تاعى دا ايدى اسپاننان شىعاردى. اقش-تىڭ جانتالاسا قارسىلىق كورسەتكەنىنە قاراماستان قحر جاھاندىق قارجى قوزعالىسىندا كوشباسشى بولاتىن مۇمكىندىگى مول ازيالىق ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيا بانكىن ء(اىىۆ) قۇرماق. بۇل جاڭا قارجى ورتالىعىنا مۇشە بولعىسى كەلەتىندەر قاتارى كۇن سايىن كوبەيىپ كەلەدى.
ۆاشينگتون اسپاناستى ەلى قۇرعان ءاىىۆ بولاشاقتا بەيجىڭنىڭ سىرتقى ساياساتتاعى ىقپالدى قۇرالىنا اينالاتىندىعىنان قاۋىپتەنەدى. سوندىقتان اق ءۇي قحر-دىڭ ازيا قارجى رىنوگىندا كۇش الىپ, باسقا قۇرلىقتارداعى قارجى ويىندارىندا شەشۋشى ءرول اتقارۋىنا توسقاۋىل قويماق. وسى ماقساتپەن ۆاشينگتون قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساپ باقتى. بۇل رەتتە ول ەڭ الدىمەن وزدەرىنىڭ سەنىمدى وداقتاستارىنا سۇيەندى. اقش ءوزىنىڭ ەۋروپالىق جانە ازيالىق وداقتاستارىنا بۇل بانكتەن «اۋىلىن اۋلاق سالۋىن» ەسكەرتىپ-اق باقتى. بىراق «ءوز كويلەگىم وزىمە جاقىن» قاعيداسىن ۇستانعان وداقتاستارى اق ءۇيدى «ساتىپ كەتتى». ءسويتىپ, ازيالىق ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيا بانكىنە مۇشە بولۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە گەرمانيا, فرانتسيا جانە يتاليا نيەت بىلدىرسە, اقش-تىڭ ەڭ سەنىمدى جاقتاستارى اۆستراليا, جاڭا زەلانديا جانە كانادا مەملەكەتتەرى دە وسى قاتاردان كورىنبەك. ءتىپتى, ۆاشينگتوننىڭ ايتقانىنان شىقپايتىن لوندون دا بۇل جولى اقش-تىڭ مۇددەسىنە كەرەعار باعىتتى ۇستاندى.
ازيا قۇرلىعىنداعى قارجى ساحناسىندا بەيجىڭنىڭ تولىق ۇستەمدىك قۇرعانىن ءاىىۆ بانكىنە جاپونيانىڭ مۇشە بولۋى دا دالەلدەيدى. بۇعان دەيىن ازيا دامۋ بانكىندە جاپونيا مەن امەريكا باسىمدىق تانىتىپ كەلگەن ەدى. ەندى ازيا دامۋ بانكىنە بىردەن-ءبىر باسەكەلەس ءاىىۆ بولعالى تۇر. جاڭا قارجىلىق ورتالىقتىڭ بۇل مىندەتتى ابىرويمەن اتقاراتىنىنا ساراپشىلاردىڭ سەنىمى مول. ويتكەنى, قازىردىڭ وزىندە بۇل بانككە مۇشە بولۋعا نيەت بىلدىرگەن مەملەكەتتەردىڭ قاتارى ارتىپ وتىر.
ارينە, بۇل رەتتە ءاىىۆ-عا مۇشە بولۋعا بارىنشا ىقىلاستى بولىپ وتىرعان دامۋشى مەملەكەتتەر ەكەنىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. ءاىىۆ بەلسەندى جۇمىس ىستەي باستاعان كەزەڭدە اقش-تىڭ دامۋشى ەلدەر اراسىنداعى بەدەلى بۇرىنعىدان دا تومەندەيتىنى انىق. ازيالىق ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيا بانكىنىڭ نەگىزگى قۇرىلتايشىسى قحر جاڭا قارجى ينستيتۋتىنا ميللياردتاعان دوللار اقشا سالۋمەن بىرگە, باس قۇرىلتايشى رەتىندەگى ءوزىنىڭ ۆەتا قويۋ قۇقىعىنان دا باس تارتتى. بۇل قادام بانككە مۇشە بولۋشى مەملەكەتتەردىڭ بولاشاق قارجى ينستيتۋتىنا دەگەن سەنىمىن ارتتىرا ءتۇستى.
بانكتى باسقارۋ جانە باسقارۋشى ورگاننىڭ قۇرىلىمىن بەلگىلەۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەر ءالى اياقتالعان جوق. وسى كەشەندى ماسەلەلەر بويىنشا كەزەكتى پىكىر الىسۋ ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا قازاقستاندا وتكىزىلمەك. بەيجىڭنىڭ مالىمدەۋى بويىنشا, قۇرىلتاي كەلىسىمشارتى ماۋسىم ايىندا دايىن بولىپ, ازيالىق ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيا بانكى جىل سوڭىندا تولىق قۋاتىندا جۇمىسقا كىرىسەدى. الدىن الا بەلگىلى بولىپ وتىرعانىنداي, داۋىس بەرۋ قۇقىعىنىڭ 75 پايىزى 27 ازيالىق مەملەكەتتىڭ, ال قالعان 25 پايىزى باسقا قۇرىلىقتاعى مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ۇلەسىنە بەرىلمەك.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ءاىىۆ-ءتىڭ قۇرىلۋىنا باستى سەبەپ قازىرگى كەزەڭدە ازياداعى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا بۇكىلالەمدىك بانكتىڭ جانە ازيا دامۋ بانكىنىڭ الەۋەتىنىڭ جەتپەي جاتقاندىعىندا بولىپ وتىر. ەكونوميستەردىڭ پىكىرىنشە, بۇل ماقساتقا جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 750 ميلليارد دوللار قارجى قاجەت.
ال باس ەكونوميست ۆەي شانتسزيننىڭ ايتۋى بويىنشا, وتكەن جىلى ازيا دامۋ بانكى 22 ميلليارد دوللار عانا قارجى سالعان.
ازيالىق ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيا بانكىنىڭ ۋاقىتشا پرەزيدەنتى مىندەتىن تسزين ليتسيۋن اتقارۋدا. ول ءاىىۆ بانكىنىڭ جۇمىسىنا الەمنىڭ ەڭ تاجىريبەلى قارجىگەرلەرىن تارتۋدا. ولاردىڭ ىشىندە بۇرىن بۇكىلالەمدىك بانكتە جانە حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىندا قىزمەت ىستەگەن ماماندار دا بارشىلىق. ماسەلەن, ءاىىۆ-تە قىزمەت اتقارۋ ءۇشىن تسزين بۇكىلالەمدىك بانكتىڭ بۇرىنعى زاڭگەرى ناتالي ليحتەنشتەيندى تارتىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە الەمنىڭ 35 مەملەكەتى ءاىىۆ-كە مۇشە بولدى. ناۋرىز ايىنىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن ولاردىڭ قاتارى بۇدان دا ارتادى. بەيجىڭنىڭ بولجامى بويىنشا, وڭتۇستىك كورەيا دا, اقش-تىڭ ازيا-تىنىق مۇحيتى ايماعىنداعى باسقا دا وداقتاستارى ءاىىۆ-كە مۇشە بولماق. قحر العاشقىدا ءاىىۆ بانكىنىڭ جارعىلىق كاپيتالى 50 ميلليارد دوللار دەپ بەلگىلەسە, ەندى ونى ەكى ەسە ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىر. الەمدىك قارجى ساحناسىنداعى قىتايدىڭ بۇل جەڭىسىن اق ءۇي مويىنداۋعا ءماجبۇر بولدى. وعان ۆاشينگتوننىڭ بۇكىلالەمدىك بانككە جانە حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنا جاڭا قارجى ينستيتۋتىمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەۋ جونىندەگى كوزقاراسى دالەل بولسا كەرەك.
پيكاسسونىڭ ءبىر سۋرەتى – 140 ميلليون دوللار
الەمدەگى ەڭ ءىرى Christie’s اتتى اۋكتسيون ءۇيى يتاليالىق سەناتوردىڭ مۇراگەرلەرىمەن ۇزاققا سوزىلعان سوت ءۇردىسىن باستادى. يتاليالىق سەناتوردىڭ مۇراگەرى اۋكتسيون ءۇيىن ۇرلانعان كوگىلدىر گاۋھار تاستى ساتتى دەپ ايىپتاۋدا.
Bloomberg اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, سەناتور رەناتو انوليللونىڭ مۇراگەرلەرى نيۋ-يورك قالاسىنىڭ سوتىنا Christie’s اۋكتسيون ءۇيى سالماعى 34,65 كارات بولاتىن «كىشكەنتاي حانزادا» اتتى كوگىلدىر گاۋھار تاستى زاڭسىز ساتتى دەپ شاعىم تۇسىرگەن. ولاردىڭ ايتۋىنشا, 2013 جىلى 39,3 ميلليون دوللارعا ساتىلعان بۇل گاۋھار تاس سەناتوردىڭ ايەلىنەن ۇرلاپ الىنعان دەيدى. سەناتوردىڭ ايەلى 1978 جىلى جۇبايى ولگەننەن كەيىن بۇل گاۋھار تاسقا يە بولىپ قالعان كورىنەدى.
Christie’s اۋكتسيون ءۇيى وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, اتالمىش گاۋھار تاس بارلىق قۇقىق نورمالارى ساقتالا وتىرىپ, زاڭدى تۇردە ساۋداعا تۇسكەن. اتاقتى اسىل تاستى اۋكتسيونعا شىعارعان ادام ونىڭ تولىق يەسى ەكەندىگىن دالەلدەگەن كورىنەدى. اۋكتسيون ءۇيى يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا, سەناتور مۇراگەرلەرىنىڭ بۇل شاعىمى «مارقۇم بولعان سەناتور مۇراگەرلەرىنىڭ اراسىنداعى كوپتەن جالعاسىپ كەلە جاتقان مۇراگەرلىككە تالاستىڭ» سالقىنى سياقتى.
جاقىندا الەمگە ايگىلى Christie’s اۋكتسيون ءۇيى داڭقتى پابلو پيكاسسونىڭ ءبىر كارتيناسى 140 ميلليون دوللارعا ساتىلاتىندىعىن حابارلادى. Bloomberg اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, اتالمىش اۋكتسيون ۇيىندە 11 مامىردا وتكىزىلەتىن اۋكتسيونعا پيكاسسونىڭ 1955 جىلى سالعان «الجيرلىك ايەلدەر» سۋرەت سەرياسىنىڭ «و» نۇسقاسى قويىلماق. قىلقالام شەبەرىنىڭ «الجيرلىك ايەلدەر» اتتى سۋرەت سەرياسى 15 كارتينادان تۇرادى. تيىسىنشە, ولار «ا»-دان «و»-عا دەيىن بەلگىلەنگەن. «و» بەلگىسىمەن نۇسقالانعان 15-ءشى كارتينا بۇل سەريانىڭ ەڭ ۇزدىك تۋىندىسى بولىپ ەسەپتەلىنەدى. 1997 جىلى وتكەن اۋكتسيوندا بۇل كارتينا 31,9 ميلليون دوللارعا باعالانعان بولاتىن.
ميگرانتتار مۇددەسىن قورعاۋ ءۇشىن
سلوۆەنيادا شەتەلدەردەن كەلەتىن جۇمىسشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جونىندە جاڭا زاڭ قابىلداندى. بۇل زاڭنىڭ قابىلدانۋىنا شەت ەلدەردەن كەلىپ جۇمىس ىستەيتىن ميگرانتتاردىڭ مۇددەسىنىڭ ەشبىر قورعالماي كەلگەندىگى سەبەپ بولدى.
2008 جىلى سلوۆەنيادا شەتەلدەردەن كەلىپ جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتاردىڭ سانى 88 479 ادامدى قۇراعان ەكەن. ال وتكەن جىلى بۇل كورسەتكىش 17 457 ادامعا دەيىن قۇلدىراپتى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەلدە جۇمىسشى-ميگرانتتاردىڭ قۇقىعىن بۇزۋ فاكتىلەرى بەلەڭ العان. كاسىپوداقتاردىڭ مالىمدەۋىنشە, شەتتەن كەلگەن جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىلارى ۋاقىتىندا بەرىل-
مەيدى. جۇمىس ۋاقىتىنان تىس اتقارعان ەڭبەگى ءۇشىن اقى ءتولەۋ دەڭگەيى تومەن, جۇمىسقا جارامسىزدىعى جونىندەگى انىقتاما العان جۇمىسشىلارعا ەشقانداي وتەماقى بەرىلمەيدى. سول سياقتى ەڭبەك دەمالىسى ءۇشىن بەرىلەتىن وتەماقى دا تولەنبەيدى.
قارا جۇمىسقا سۇرانىس كوپ بولاتىن كاسىپورىنداردا شەتتەن كەلگەن جۇمىسشىلاردىڭ كۇشى كوپ پايدالانىلادى. ولار-
دىڭ جالاقىسى كوپ رەتتە «كونۆەرتكە» سالىنىپ تولەنەدى. جۇمىس بەرۋشىلەر سالىق جانە باسقا دا الەۋمەتتىك جارنالاردى تولەمەۋ ءۇشىن شەت ەلدەردەن كەلگەن جۇمىسشىلاردى ەسەپكە المايدى. ولار دەنساۋلىق ساقتاۋ, ساقتاندىرۋ ورىندارىندا تىركەلمەيدى. مىنە, وسىنداي زاڭسىزدىقتاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا سلوۆەنيادا «جۇمىسپەن قامتۋ, ءوزىن ءوزى قامتۋ جانە شەتەلدىكتەردىڭ جۇمىسى» اتتى جاڭا زاڭ قابىلداندى. بۇل زاڭ بويىنشا جوعارىدا ايتىلعان كوپتەگەن كەلەڭسىزدىكتەرگە توسقاۋىل قويىلادى دەپ كۇتىلۋدە. سونىمەن ءبىرگە, سلوۆەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جونىندەگى دەپار-
تامەنتى شەتەلدەن كەلەتىن جۇمىس-
شىلاردىڭ قۇقىعىن بۇزۋ فاكتىلەرىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا پوليتسيا, پروكۋراتۋرا جانە باسقا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىستار اتقارماق.
دايىنداعان
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ۆاشينگتون اسپاناستى ەلى قۇرعان ءاىىۆ بولاشاقتا بەيجىڭنىڭ سىرتقى ساياساتتاعى ىقپالدى قۇرالىنا اينالاتىندىعىنان قاۋىپتەنەدى. سوندىقتان اق ءۇي قحر-دىڭ ازيا قارجى رىنوگىندا كۇش الىپ, باسقا قۇرلىقتارداعى قارجى ويىندارىندا شەشۋشى ءرول اتقارۋىنا توسقاۋىل قويماق. وسى ماقساتپەن ۆاشينگتون قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساپ باقتى. بۇل رەتتە ول ەڭ الدىمەن وزدەرىنىڭ سەنىمدى وداقتاستارىنا سۇيەندى. اقش ءوزىنىڭ ەۋروپالىق جانە ازيالىق وداقتاستارىنا بۇل بانكتەن «اۋىلىن اۋلاق سالۋىن» ەسكەرتىپ-اق باقتى. بىراق «ءوز كويلەگىم وزىمە جاقىن» قاعيداسىن ۇستانعان وداقتاستارى اق ءۇيدى «ساتىپ كەتتى». ءسويتىپ, ازيالىق ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيا بانكىنە مۇشە بولۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە گەرمانيا, فرانتسيا جانە يتاليا نيەت بىلدىرسە, اقش-تىڭ ەڭ سەنىمدى جاقتاستارى اۆستراليا, جاڭا زەلانديا جانە كانادا مەملەكەتتەرى دە وسى قاتاردان كورىنبەك. ءتىپتى, ۆاشينگتوننىڭ ايتقانىنان شىقپايتىن لوندون دا بۇل جولى اقش-تىڭ مۇددەسىنە كەرەعار باعىتتى ۇستاندى.
ازيا قۇرلىعىنداعى قارجى ساحناسىندا بەيجىڭنىڭ تولىق ۇستەمدىك قۇرعانىن ءاىىۆ بانكىنە جاپونيانىڭ مۇشە بولۋى دا دالەلدەيدى. بۇعان دەيىن ازيا دامۋ بانكىندە جاپونيا مەن امەريكا باسىمدىق تانىتىپ كەلگەن ەدى. ەندى ازيا دامۋ بانكىنە بىردەن-ءبىر باسەكەلەس ءاىىۆ بولعالى تۇر. جاڭا قارجىلىق ورتالىقتىڭ بۇل مىندەتتى ابىرويمەن اتقاراتىنىنا ساراپشىلاردىڭ سەنىمى مول. ويتكەنى, قازىردىڭ وزىندە بۇل بانككە مۇشە بولۋعا نيەت بىلدىرگەن مەملەكەتتەردىڭ قاتارى ارتىپ وتىر.
ارينە, بۇل رەتتە ءاىىۆ-عا مۇشە بولۋعا بارىنشا ىقىلاستى بولىپ وتىرعان دامۋشى مەملەكەتتەر ەكەنىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. ءاىىۆ بەلسەندى جۇمىس ىستەي باستاعان كەزەڭدە اقش-تىڭ دامۋشى ەلدەر اراسىنداعى بەدەلى بۇرىنعىدان دا تومەندەيتىنى انىق. ازيالىق ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيا بانكىنىڭ نەگىزگى قۇرىلتايشىسى قحر جاڭا قارجى ينستيتۋتىنا ميللياردتاعان دوللار اقشا سالۋمەن بىرگە, باس قۇرىلتايشى رەتىندەگى ءوزىنىڭ ۆەتا قويۋ قۇقىعىنان دا باس تارتتى. بۇل قادام بانككە مۇشە بولۋشى مەملەكەتتەردىڭ بولاشاق قارجى ينستيتۋتىنا دەگەن سەنىمىن ارتتىرا ءتۇستى.
بانكتى باسقارۋ جانە باسقارۋشى ورگاننىڭ قۇرىلىمىن بەلگىلەۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەر ءالى اياقتالعان جوق. وسى كەشەندى ماسەلەلەر بويىنشا كەزەكتى پىكىر الىسۋ ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا قازاقستاندا وتكىزىلمەك. بەيجىڭنىڭ مالىمدەۋى بويىنشا, قۇرىلتاي كەلىسىمشارتى ماۋسىم ايىندا دايىن بولىپ, ازيالىق ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيا بانكى جىل سوڭىندا تولىق قۋاتىندا جۇمىسقا كىرىسەدى. الدىن الا بەلگىلى بولىپ وتىرعانىنداي, داۋىس بەرۋ قۇقىعىنىڭ 75 پايىزى 27 ازيالىق مەملەكەتتىڭ, ال قالعان 25 پايىزى باسقا قۇرىلىقتاعى مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ۇلەسىنە بەرىلمەك.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ءاىىۆ-ءتىڭ قۇرىلۋىنا باستى سەبەپ قازىرگى كەزەڭدە ازياداعى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا بۇكىلالەمدىك بانكتىڭ جانە ازيا دامۋ بانكىنىڭ الەۋەتىنىڭ جەتپەي جاتقاندىعىندا بولىپ وتىر. ەكونوميستەردىڭ پىكىرىنشە, بۇل ماقساتقا جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 750 ميلليارد دوللار قارجى قاجەت.
ال باس ەكونوميست ۆەي شانتسزيننىڭ ايتۋى بويىنشا, وتكەن جىلى ازيا دامۋ بانكى 22 ميلليارد دوللار عانا قارجى سالعان.
ازيالىق ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيا بانكىنىڭ ۋاقىتشا پرەزيدەنتى مىندەتىن تسزين ليتسيۋن اتقارۋدا. ول ءاىىۆ بانكىنىڭ جۇمىسىنا الەمنىڭ ەڭ تاجىريبەلى قارجىگەرلەرىن تارتۋدا. ولاردىڭ ىشىندە بۇرىن بۇكىلالەمدىك بانكتە جانە حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىندا قىزمەت ىستەگەن ماماندار دا بارشىلىق. ماسەلەن, ءاىىۆ-تە قىزمەت اتقارۋ ءۇشىن تسزين بۇكىلالەمدىك بانكتىڭ بۇرىنعى زاڭگەرى ناتالي ليحتەنشتەيندى تارتىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە الەمنىڭ 35 مەملەكەتى ءاىىۆ-كە مۇشە بولدى. ناۋرىز ايىنىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن ولاردىڭ قاتارى بۇدان دا ارتادى. بەيجىڭنىڭ بولجامى بويىنشا, وڭتۇستىك كورەيا دا, اقش-تىڭ ازيا-تىنىق مۇحيتى ايماعىنداعى باسقا دا وداقتاستارى ءاىىۆ-كە مۇشە بولماق. قحر العاشقىدا ءاىىۆ بانكىنىڭ جارعىلىق كاپيتالى 50 ميلليارد دوللار دەپ بەلگىلەسە, ەندى ونى ەكى ەسە ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىر. الەمدىك قارجى ساحناسىنداعى قىتايدىڭ بۇل جەڭىسىن اق ءۇي مويىنداۋعا ءماجبۇر بولدى. وعان ۆاشينگتوننىڭ بۇكىلالەمدىك بانككە جانە حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنا جاڭا قارجى ينستيتۋتىمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەۋ جونىندەگى كوزقاراسى دالەل بولسا كەرەك.
پيكاسسونىڭ ءبىر سۋرەتى – 140 ميلليون دوللار
الەمدەگى ەڭ ءىرى Christie’s اتتى اۋكتسيون ءۇيى يتاليالىق سەناتوردىڭ مۇراگەرلەرىمەن ۇزاققا سوزىلعان سوت ءۇردىسىن باستادى. يتاليالىق سەناتوردىڭ مۇراگەرى اۋكتسيون ءۇيىن ۇرلانعان كوگىلدىر گاۋھار تاستى ساتتى دەپ ايىپتاۋدا.
Bloomberg اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, سەناتور رەناتو انوليللونىڭ مۇراگەرلەرى نيۋ-يورك قالاسىنىڭ سوتىنا Christie’s اۋكتسيون ءۇيى سالماعى 34,65 كارات بولاتىن «كىشكەنتاي حانزادا» اتتى كوگىلدىر گاۋھار تاستى زاڭسىز ساتتى دەپ شاعىم تۇسىرگەن. ولاردىڭ ايتۋىنشا, 2013 جىلى 39,3 ميلليون دوللارعا ساتىلعان بۇل گاۋھار تاس سەناتوردىڭ ايەلىنەن ۇرلاپ الىنعان دەيدى. سەناتوردىڭ ايەلى 1978 جىلى جۇبايى ولگەننەن كەيىن بۇل گاۋھار تاسقا يە بولىپ قالعان كورىنەدى.
Christie’s اۋكتسيون ءۇيى وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, اتالمىش گاۋھار تاس بارلىق قۇقىق نورمالارى ساقتالا وتىرىپ, زاڭدى تۇردە ساۋداعا تۇسكەن. اتاقتى اسىل تاستى اۋكتسيونعا شىعارعان ادام ونىڭ تولىق يەسى ەكەندىگىن دالەلدەگەن كورىنەدى. اۋكتسيون ءۇيى يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا, سەناتور مۇراگەرلەرىنىڭ بۇل شاعىمى «مارقۇم بولعان سەناتور مۇراگەرلەرىنىڭ اراسىنداعى كوپتەن جالعاسىپ كەلە جاتقان مۇراگەرلىككە تالاستىڭ» سالقىنى سياقتى.
جاقىندا الەمگە ايگىلى Christie’s اۋكتسيون ءۇيى داڭقتى پابلو پيكاسسونىڭ ءبىر كارتيناسى 140 ميلليون دوللارعا ساتىلاتىندىعىن حابارلادى. Bloomberg اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, اتالمىش اۋكتسيون ۇيىندە 11 مامىردا وتكىزىلەتىن اۋكتسيونعا پيكاسسونىڭ 1955 جىلى سالعان «الجيرلىك ايەلدەر» سۋرەت سەرياسىنىڭ «و» نۇسقاسى قويىلماق. قىلقالام شەبەرىنىڭ «الجيرلىك ايەلدەر» اتتى سۋرەت سەرياسى 15 كارتينادان تۇرادى. تيىسىنشە, ولار «ا»-دان «و»-عا دەيىن بەلگىلەنگەن. «و» بەلگىسىمەن نۇسقالانعان 15-ءشى كارتينا بۇل سەريانىڭ ەڭ ۇزدىك تۋىندىسى بولىپ ەسەپتەلىنەدى. 1997 جىلى وتكەن اۋكتسيوندا بۇل كارتينا 31,9 ميلليون دوللارعا باعالانعان بولاتىن.
ميگرانتتار مۇددەسىن قورعاۋ ءۇشىن
سلوۆەنيادا شەتەلدەردەن كەلەتىن جۇمىسشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جونىندە جاڭا زاڭ قابىلداندى. بۇل زاڭنىڭ قابىلدانۋىنا شەت ەلدەردەن كەلىپ جۇمىس ىستەيتىن ميگرانتتاردىڭ مۇددەسىنىڭ ەشبىر قورعالماي كەلگەندىگى سەبەپ بولدى.
2008 جىلى سلوۆەنيادا شەتەلدەردەن كەلىپ جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتاردىڭ سانى 88 479 ادامدى قۇراعان ەكەن. ال وتكەن جىلى بۇل كورسەتكىش 17 457 ادامعا دەيىن قۇلدىراپتى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەلدە جۇمىسشى-ميگرانتتاردىڭ قۇقىعىن بۇزۋ فاكتىلەرى بەلەڭ العان. كاسىپوداقتاردىڭ مالىمدەۋىنشە, شەتتەن كەلگەن جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىلارى ۋاقىتىندا بەرىل-
مەيدى. جۇمىس ۋاقىتىنان تىس اتقارعان ەڭبەگى ءۇشىن اقى ءتولەۋ دەڭگەيى تومەن, جۇمىسقا جارامسىزدىعى جونىندەگى انىقتاما العان جۇمىسشىلارعا ەشقانداي وتەماقى بەرىلمەيدى. سول سياقتى ەڭبەك دەمالىسى ءۇشىن بەرىلەتىن وتەماقى دا تولەنبەيدى.
قارا جۇمىسقا سۇرانىس كوپ بولاتىن كاسىپورىنداردا شەتتەن كەلگەن جۇمىسشىلاردىڭ كۇشى كوپ پايدالانىلادى. ولار-
دىڭ جالاقىسى كوپ رەتتە «كونۆەرتكە» سالىنىپ تولەنەدى. جۇمىس بەرۋشىلەر سالىق جانە باسقا دا الەۋمەتتىك جارنالاردى تولەمەۋ ءۇشىن شەت ەلدەردەن كەلگەن جۇمىسشىلاردى ەسەپكە المايدى. ولار دەنساۋلىق ساقتاۋ, ساقتاندىرۋ ورىندارىندا تىركەلمەيدى. مىنە, وسىنداي زاڭسىزدىقتاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا سلوۆەنيادا «جۇمىسپەن قامتۋ, ءوزىن ءوزى قامتۋ جانە شەتەلدىكتەردىڭ جۇمىسى» اتتى جاڭا زاڭ قابىلداندى. بۇل زاڭ بويىنشا جوعارىدا ايتىلعان كوپتەگەن كەلەڭسىزدىكتەرگە توسقاۋىل قويىلادى دەپ كۇتىلۋدە. سونىمەن ءبىرگە, سلوۆەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جونىندەگى دەپار-
تامەنتى شەتەلدەن كەلەتىن جۇمىس-
شىلاردىڭ قۇقىعىن بۇزۋ فاكتىلەرىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا پوليتسيا, پروكۋراتۋرا جانە باسقا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىستار اتقارماق.
دايىنداعان
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
