ء«ولىم كۇيى – ءتاتتى كۇي» دەيدى ماعجان. بۇل تارماق اجال اپانىنىڭ سازىنا ەلتىگەن, ءولىم كۇيىنە بالقىعان جاننىڭ جارىق جالعانمەن بايلانىسى ۇزىلگەندەي كۇيگە تۇسىرەدى.
«قاجىدىم ەندى كۇش ءبىتتى,
كوڭىلسىز, سالقىن, كۇن بۇلتتى.
جەل بۇيىعىپ تەربەلەد,
الدەكىمنىڭ ولگەنىن,
اڭگىمە عىپ كۇڭىرەنەد,
جەل, كۇڭىرەنبە, جاسىڭ تىي,
ءولىم كۇيى – ءتاتتى كۇي», دەگەن شۋماق ءون بويىڭدى شىمىرلاتپاي قويمايتىنى انىق. تۇڭعيىققا تولى تىلسىمنان تامىر تارتقان تارماقتار كىسى جانىن جابىرقاتپاي قويمايدى دەپ پايىمدايمىز. ءولىم اقيقات دەسەك تە, ماعجاننىڭ بۇل شۋماعى شەر تەڭىزىنە تاراتا تۇسەتىنى راس.
وتىز بىرىندە جارىق جالعانمەن قوش ايتىسقان باۋىرجان ۇسەنوۆتىڭ عاجاپ جىرلارى ويلى وقىرمان جادىندا التىن قارىپتەرمەن ساقتالىپ قالعانى داۋسىز. «بۇيرەك تۋرالى جىر» دەگەن شىعارماسى كىمدى دە بولسىن تولعاندىرماي قويمايتىنى انىق.
ء«بىر وكسىك القىمىما كەپ تۇرادى,
شۋلايدى كوڭىلىمنىڭ كوك تۇراعى.
بۇيىعىپ بۇيىرىمدە بۇلكىلدەگەن,
بۇيرەگىم ءتۇبى مەنى جەپ تىنادى»,
دەگەن باۋىرجان اقىننىڭ جىرىنان جانايقايى ەستىلەدى. وسى شۋماقتى وقىپ وتىرىپ, اقىننىڭ اجالى نەدەن كەلەتىنىن سەزگەندەي كۇي كەشەسىڭ. ەرتە جابىسقان دەرتتىڭ ەسىل ەردى باقيعا اكەتكەنىنە قىنجىلاسىڭ.
راسىندا تالانتتى توبەگە كوتەرەتىن دە, تومەنگە تۇسىرەتىن دە – ورتاسى, قوعامى. ارينە, تاعدىر دەيمىز, جازمىش دەيمىز, تاعى ءبىر انىقتاما تابارمىز. قالاي دەسەك تە, ءون بويىنداعى تالانتىن اشىپ كورسەتپەگەن كۇيى قانشاما دارىن ءوزىن جوعالتتى دەسەڭىزشى. ولاردىڭ ماڭدايىنا جازىلعان تاۋقىمەتىن سەزىنۋدىڭ ءوزى اۋىر.
ون جاسقا جەتپەي جاتىپ-اق «عارىش تارتۋ ەتكەن تالانت» اتانعان, «قۇبىلىس» رەتىندە باعالانعان نيكا تۋربينانىڭ كەلتە عۇمىرى قاسىرەتكە تولى ەكەنى راس. توعىز جاسىندا «جيزن مويا – چەرنوۆيك» دەپ شىنىندا دا اسقان تالانت يەسى عانا ايتسا كەرەك.
ەۆتۋشەنكو توبەسىنە كوتەرگەن تالانت سول جەنيا كوكەسىنىڭ القالاۋىمەن مۇحيت استى, يتاليادا قولىن سەرمەپ ولەڭ وقىدى. وسىلايشا, بالا كۇنىندە شەكسىز باقىتقا بولەندى ەمەس پە؟ الايدا قوعامى شىناشاقتاي قىزدى مازاققا اينالدىرعان سوڭ جازمىشتىڭ جازۋىمەن 27 جاسىندا ءفاني جالعانعا قول بۇلعادى. بىراق ول 12 جاسىندا اننا احماتوۆادان كەيىن «التىن ارىستان» سىيلىعىن يەلەندى.
«جەڭىمپازداردى جەڭەمىن دەمە,
تاعدىرى ونىڭ بولەك تىم.
ءبارىن دە ەرتە كورەمىن دەمە,
ايتشى, مەن كىمگە كەرەكپىن؟
جەڭىمپازدار راسى جەڭىلە الماس,
ۋاقىتشا ءبىر-اق ءبارى دە»,
دەگەن ونىڭ وسى ءبىر جىرىنان دا جانۇشىرا ايقايلاعان اقىننىڭ سوڭعى سەرپىلىسى, ۇمتىلىسى بايقالادى, ءون-بويىڭدى مەڭ-زەڭ كۇيگە تۇسىرەدى.
جامبىلدىق جاستار تەكتۇرماس قورىمىنا ءجيى اتباسىن بۇرادى. قابىرستانعا ەرىككەننەن نەمەسە زەرىككەننەن بارمايدى. ولار تاعدىرلى اقىن سەرىك تومانوۆتىڭ رۋحىنا قۇران باعىشتاپ جاتادى. ويتكەنى جامبىلدىق اقىندارعا سەرىك تومانوۆ الدىڭعى بۋىن قالامگەرلەردىڭ ەشبىرىنەن ءبىر مىسقال دا كەم ەمەس. سودان دا بولسا كەرەك, كەيىنگى تولقىن سەرىكتىڭ جىرلارىمەن سۋسىنداپ ءوستى.
«شارۋا ەدىم تىرلىكتىڭ كوشىنە ەرگەن,
تاۋساپ تاتتىم جەردەگى نەسىبەمنەن
كوپ جىل بولدى ماڭگىلىك ۇيقىدامىن,
توپىراعىم بۇيىردى وسى جەردەن»,
دەپ باستالاتىن اقىننىڭ «ەپيتافيا» دەگەن ولەڭىندەگى وسى ءبىر شۋماق باسىمىزدا شىڭىلداپ تۇرىپ الاتىنى اقيقات.
قابىرستانداعى زيراتتار ىشىنەن سەرىكتىڭ قۇلپىتاسىن جازباي تانيسىڭ. كوكسۇر ءتۇستى قۇلپىتاس سونادايدان كوزگە وتتاي باسىلادى. تالاستىڭ تولقىنىمەن تەربەلىپ ولەڭ جازعان اقىننىڭ دەنەسى دە وزەن ارناسىنان الىس كەتپەگەن. اۋدەم جەردە تايتالاسقا تولى تىرشىلىكپەن جارىسىپ تالاس اعىپ بارادى.
«ەي, تىرىلەر! ءومىر جوق ءولىم باردا.
تىلەگىم سول: سوقپاسىن جولىڭ جارعا,
قۋ تىرلىكتىڭ باعاسىن بىلگىڭ كەلسە,
كوز قىرىڭدى سالىپ قوي قورىمدارعا»,
دەگەن سەرىك اقىننىڭ عاجاپ جىرلارى جادىمىزدان وشپەك ەمەس. تەك ونىڭ ولەڭدەرىنە كوز قىرىمىزدى سالىپ, جاڭعىرتىپ ءجۇرمىز بە دەگەن جالعىز سۇراق جانىمىزدى جەگىدەي جەيدى. ويتكەنى سەرىك بيىل 70 جاسقا تولدى عوي.
راسىندا ولەڭدى اقىن جانىنان ورىلگەن ايرىقشا قۇبىلىس, كوڭىل تۇكپىرىنەن توگىلگەن كۇي دەپ جاتامىز. ءبىر-بىرىنەن ويىنىڭ سالماعى دا, جىرىنىڭ قۋاتى دا بولەك تالانتتاردىڭ بەس كۇن جالعاندا تاعدىردان وپىق جەگەنى جانعا باتادى. ايتكەنمەن, ولار سىرشىل, ويشىل ولەڭدەرىمەن جادىمىزدا قالا بەرمەك. ال ءولىم مەن ءومىر اراسىنداعى بەس كۇن جالعان اقىنداردىڭ شىعارماشىلىعىندا ءارتۇرلى سيپاتتا ءالى دە كورىنىس تاباتىنى انىق. ويتكەنى ءومىر جالعان بولسا, ءولىم – ھاق.
