سالماعى 150 كەلىدەن اساتىن تاس ناۋرىز مەرەكەسى اياسىندا كوپشىلىك الدىندا, ءداستۇرلى شارتقا ساي كوتەرىلىپ, ارنايى تۇعىرعا ورناتىلدى. وسى ساتتەن باستاپ ول رەسمي تۇردە «بالۋان تاس» مارتەبەسىنە يە بولدى.
ءىس-شارا تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان «تۇركىستان وبلىسىنا بالۋان تاس ساپارى» ەكسپەديتسياسىنىڭ ءۇشىنشى كۇنى ءوتتى. ول ۇلتتىق باھادۇرلىك مۇرانى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» مادەني-تانىمدىق جوباسى اياسىندا ىسكە استى. ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى, «Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە مادەنيەتى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى ابىلايحان قالنازاروۆ پالۋاندى ارنايى وسى وڭىرگە الىپ كەلگەن.
جيىن بارىسىندا ابىلايحان قالنازاروۆ كونە ءداستۇردىڭ ءمانىن تارقاتىپ ءوتتى.
«بۇرىن اۋىل-ايماققا اتى شىققان بالۋان كەلسە, ەل اعالارى ودان بالۋان تاس كوتەرۋدى وتىنگەن. بۇل ءراسىم وتىراردا سوڭعى رەت وتكەن عاسىردىڭ 40-جىلدارى قاجىمۇقان اتامىزدىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن. ودان كەيىن بۇل ءداستۇر ۇمىت قالا باستادى. بۇگىن سونى قايتا جاڭعىرتۋ – ەلدىڭ بىرلىگى مەن كۇش-قۋاتىنىڭ بەلگىسى», دەدى ول.
وتىنىشكە جاۋاپ رەتىندە ارمان سۇلەيمەن بەلگىلەنگەن تاستى كوتەرىپ, تۇعىرىنا قوندىردى. كوپشىلىك كۋا بولعان وسى ءسات تاريحي ءراسىمنىڭ قايتا جاندانعانىن ايعاقتادى.
جيىن بارىسىندا ەرەكشە قۇرمەت كورسەتىلىپ, ابىلايحان قالنازاروۆتىڭ اكەسى مامىرايحان قالنازاروۆ اقساقال پالۋانعا باتا بەرىپ, استىنا ات مىنگىزدى.
«اتام قازاق «بالۋان كەلسە, قۇت» دەگەن. مۇنداي الىپ كۇندە كەلە بەرمەيدى. ارمان ازامات قۇرمەتكە لايىق», دەدى قاريا.
ايتا كەتەيىك, قازاق دالاسىندا, اسىرەسە وڭتۇستىك وڭىردە قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنان كەيىن ءدال وسىنداي راسىممەن بالۋان تاس كوتەرۋ وقيعاسى تىركەلمەگەن. وسىلايشا اراعا 80 جىلدان استام ۋاقىت سالىپ, ۇمىت بولعان ءداستۇر 2026 جىلعى 20 ناۋرىزدا قايتا جاڭعىردى. بۇل وقيعانىڭ سيمۆولدىق ءمانى دە زور.
دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, قاجىمۇقان كوتەرگەن تاس ساندىق پىشىندەس بولىپ, شامامەن 30−40 پۇت تارتقان. وكىنىشكە قاراي, بۇل تاريحي تاس 1969 جىلعى سۋ تاسقىنى كەزىندە جوعالعان.
تاريحي مالىمەتتەردە ايتىلعانداي, قاجىمۇقاننىڭ شاۋىلدىردەگى ەرلىگى ەل اۋزىندا اڭىز بولىپ قالعان. قارتايعان شاعىندا دا ول اۋىر تاستى ەش قينالماستان كوتەرىپ, بىرنەشە قادام جەرگە لاقتىرعانى تۋرالى دەرەك بار. بۇل ونىڭ قايراتى مەن ازىلگە جاقىن, ءمارت مىنەزىن ايعاقتايتىن ەرەكشە وقيعا رەتىندە باعالانادى.
ال بۇگىنگى جاڭعىرعان ءراسىم – سول ءداستۇردىڭ جالعاسى, ۇلتتىق كۇش مادەنيەتىنىڭ قايتا جاڭعىرۋىنىڭ ايقىن كورىنىسى.
