فوتو: e-cis.info
الايدا, 2025 جىلدىڭ قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تەرىس ءۇردىس قايتا بايقالدى. قىزمەتتەر بالانسىنىڭ تاپشىلىعى 1 ملرد دوللارعا جەتىپ, وتكەن جىلعى مينۋس 870,5 ملن دوللارمەن سالىستىرعاندا ۇلعايدى. ەكسپورت 4,8% ءوسىپ, 9,2 ملرد دوللاردى قۇراسا, يمپورت 5,8% ارتىپ, 10,2 ملرد دوللارعا جەتتى. بۇل ىشكى نارىقتىڭ شەتەلدىك قىزمەتتەرگە سۇرانىسى وتاندىق ۇسىنىستان جىلدامىراق ءوسىپ وتىرعانىن اڭعارتادى.
پوليەتيلەن مەن الكيلات: جاڭا وندىرىستەر قازاقستاننىڭ يمپورتقا تاۋەلدىلىگىن ازايتادى
قىزمەت ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى درايۆەرى بۇرىنعىسىنشا كولىك سالاسى بولىپ وتىر. ونىڭ كولەمى 4,2 ملرد دوللارعا جەتىپ, 4,4% ءوستى. سونىڭ ىشىندە جۇك تاسىمالى 3,3 ملرد دوللاردى قۇراپ, 3,9% ارتتى. ال جولاۋشىلار تاسىمالى ەڭ جوعارى ءوسىمدى كورسەتىپ, 15,7%-عا ۇلعايىپ, 238,7 ملن دوللارعا جەتتى. كولىك قىزمەتتەرى بويىنشا وڭ سالدو 1,7 ملرد دوللاردى قۇرادى.
ساپارلار سەگمەنتىندە دە ءوسىم بايقالدى. ەكسپورت 12,9% ارتىپ, 2,2 ملرد دوللار بولدى. ونىڭ ىشىندە جەكە ساپارلار 2 ملرد دوللاردى قۇراپ, 13,2% ءوستى. دەگەنمەن يمپورت كولەمى ءالى دە جوعارى – 3 ملرد دوللار. سونىڭ ناتيجەسىندە تەرىس سالدو مينۋس 1,1 ملرد دوللاردان مينۋس 819,8 ملن دوللارعا دەيىن قىسقاردى.
جوعارى تەحنولوگيالى قىزمەتتەر سەگمەنتى دە قارقىندى دامىپ كەلەدى. تەلەكوممۋنيكاتسيالىق, كومپيۋتەرلىك جانە اقپاراتتىق قىزمەتتەر ەكسپورتى 20,6% ءوسىپ, 719,3 ملن دوللارعا جەتتى. ونىڭ ىشىندە كومپيۋتەرلىك قىزمەتتەر 553,3 ملن دوللاردى قۇرادى (+16,3%). اقپاراتتىق قىزمەتتەر سەگمەنتى 5,6 ەسەگە ءوسىپ, 65,9 ملن دوللارعا جەتتى. يمپورت تا 20,5% ارتىپ, 515 ملن دوللاردى قۇرادى. ناتيجەسىندە بۇل سەكتورداعى وڭ سالدو 204,2 ملن دوللارعا دەيىن ۇلعايدى.
سونىمەن قاتار بىرقاتار باعىتتا كەرى ديناميكا تىركەلدى. قارجىلىق قىزمەتتەر ەكسپورتى 20,4%, جوندەۋ جانە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ 24,4%, ال قۇرىلىس قىزمەتتەرى 34,1% تومەندەدى. يمپورت ىشىندە ەڭ جوعارى ءوسىم قۇرىلىس سەكتورىندا بايقالىپ, 66%-عا ارتىپ, 450,4 ملن دوللارعا جەتتى.
جالپى العاندا, وڭ سالدو نەگىزىنەن كولىك قىزمەتتەرى ەسەبىنەن قالىپتاسىپ وتىر. وعان قوسا IT جانە تەلەكوممۋنيكاتسيا سالالارى ۇلەس قوسىپ وتىر. ال نەگىزگى تاپشىلىق ساپارلار مەن وزگە ىسكەرلىك قىزمەتتەرگە تيەسىلى. وزگە ىسكەرلىك قىزمەتتەر سەگمەنتىندە تەرىس سالدو مينۋس 1,3 ملرد دوللارعا دەيىن ۇلعايدى, سەبەبى يمپورت 12%, ال ەكسپورت نەبارى 6% ءوستى. بۇدان بولەك, قۇرىلىس قىزمەتتەرى (مينۋس 419,2 ملن دوللار) مەن زياتكەرلىك مەنشىك ءۇشىن تولەمدەر (مينۋس 309,2 ملن دوللار) دە قىسىم كورسەتىپ وتىر.
گەوگرافيالىق تۇرعىدا دا ايقىن تاۋەلدىلىك بايقالادى. جەكە ساپارلار بويىنشا ەڭ ۇلكەن قارجى اعىمى تۇركيا مەن ءباا باعىتىندا تىركەلىپ, تيىسىنشە مينۋس 421,2 ملن جانە مينۋس 347,9 ملن دوللاردى قۇرادى. سونداي-اق قىرعىزستانمەن دە تەرىس بالانس بار – مينۋس 203,8 ملن دوللار. ال رەسەي (111,1 ملن دوللار), وزبەكستان (152,7 ملن دوللار) جانە قىتاي (147,5 ملن دوللار) بويىنشا وڭ سالدو قالىپتاسقان.
جوعارى تەحنولوگيالى قىزمەتتەردە دە سىرتقى تاۋەلدىلىك ساقتالىپ وتىر. قازاقستان تەلەكوممۋنيكاتسيا جانە IT قىزمەتتەرى بويىنشا جالپى پروفيتسيتكە يە بولعانىمەن, رەسەي, اقش جانە ۇلىبريتانيادان يمپورت كولەمى جوعارى. كونسالتينگ, باسقارۋ, جارناما جانە ينجەنەرلىك قىزمەتتەردە دە وسى ەلدەر مەن يرلاندياعا تاۋەلدىلىك بايقالادى.
قورىتىندىلاي كەلگەندە, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قىزمەتتەر نارىعىنداعى احۋالى ەكىجاقتى سيپاتقا يە. ءبىر جاعىنان, كولىك پەن IT سالالارىندا ەكسپورتتىق الەۋەت ارتىپ كەلەدى. ەكىنشى جاعىنان, كۇردەلى قىزمەت تۇرلەرى بويىنشا يمپورتقا تاۋەلدىلىك ساقتالىپ وتىر. ورتا مەرزىمدە جاعدايدى جاقسارتۋدىڭ نەگىزگى جولى – ىشكى قۇزىرەتتىلىكتى دامىتۋ, وتاندىق قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ جانە يمپورتتى الماستىرۋ بولماق.