سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ازانعى ايت نامازىنان باستالاتىن بۇل مەرەكەنى مۇسىلمان قاۋىمى ەرەكشە ىقىلاسپەن كۇتەدى. تازا دا ءساندى كيىمىن كيىپ, ۇستىنە ءيىسسۋىن سەۋىپ, مەشىتتى بەتكە الاتىن ءمۇمىننىڭ سول كۇنگى قۋانىشى ايرىقشا سەزىلەدى. مەشىتتە باسىن ساجدەگە قويىپ, مەرەكەلىك قۇلشىلىعىن ورىنداپ بولعان سوڭ, ەل-جۇرت ەت-جاقىنىن ارالاپ, ءۇيدى-ۇيگە ايتتايدى, ءبىر-ءبىرىن قۇتتىقتاپ, ىزگى امالدارمەن عانا ۋاقىت وتكىزەدى.
ايت كۇنىن ايرىقشا قارسى الاتىن حالقىمىز ءۇيدى دە تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ جيناپ, بار ءدامدىسىن قوناققا شىعارىپ, داستارقاندى دا مولىنان جايادى. باۋىرساق ءپىسىرىپ, ءتىپتى ۇساق مالىن سويىپ, ەت اسىپ, ۇيىنە كەلەر قوناعىن تاپجىلماي كۇتىپ وتىراتىندار قانشاما. بالا كەزدەن ەستە قالعانى, ۇلكەندەر ايت نامازى كۇنى تاڭەرتەڭ نامازعا دەيىن اللا تاعالانى ەسكە الىپ, دۇعا-تىلەك جاساپ جاتاتىن. يسلامتانۋشى مامان مۇحامەدجان ەستەمىروۆ تە مۇنى ىزگى امالداردىڭ قاتارىنان ەكەنىن ايتتى.
«ايت نامازىنا ەرتەرەك ءارى جاياۋ بارعان دۇرىس. ءتىپتى تاڭ نامازىنان كەيىن, كۇن شىقپاي تۇرىپ بارسا جاقسى. بۇل – العاشقى ساپتان ورىن الىپ, ۇلكەن ساۋاپقا يە بولۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى», دەيدى م.ەستەمىروۆ.
ول سونداي-اق ساۋاپتى دا قايىرىمدىلىق ىستەرمەن اينالىسۋ ءلازىم سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, ءپىتىر ساداقاسىن ايت نامازىنىڭ الدىندا بەرۋ ۇنامدى امال ەكەن.
ء«پىتىر ول جان ساداقاسى بولىپ سانالادى. عۇلامالار مۇنى «جاننىڭ زەكەتى» دەپ ەسەپتەگەن. ويتكەنى ايت نامازىنان سوڭ بەرىلگەن ءپىتىر ساداقا جاي ساداقا رەتىندە قابىلدانادى. سوندىقتان مۇنى ۇمىتپاعان ءجون. ال ايت كۇندەرى مۇمكىندىگىنشە ازاماتتار ءبىر-بىرىنە سىي-سياپات جاساۋدى ۇمىتپاۋى كەرەك. بۇل – پايعامبارىمىزدىڭ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) وسيەتى», دەيدى يسلامتانۋشى.
سونداي-اق ول ايت نامازىنا باراردا ءبىر كوشەمەن بارىپ, قايتار جولدا باسقا كوشەمەن جۇرگەن ابزال ەكەنىنە توقتالدى. ياعني ۇيگە جەتكەنشە جورا-جولداستار مەن باۋىرلاردىڭ, كورشىلەردىڭ ۇيىنە كىرىپ, ايتتاپ, مەرەكەلەپ كەلگەن ءجون.
ء«وز وتباسىنا دا سىي-سياپات ۇلەستىرۋدى ۇمىتپاعان ءجون. وسى كۇندەرى جاعدايىنا قاراي ادەتتەن تىس كوبىرەك ساداقا بەرۋگە تىرىسىپ, مۇسىلماندارمەن جىلى شىرايمەن, جىميىپ جۇزدەسكەن دۇرىس. سونداي-اق ومىردەن وزعان ادامداردىڭ ۇيلەرىنە بارىپ قۇران وقىپ, دۇعا ەتۋ ءلازىم», دەيدى يسلامتانۋشى.
جالپى, يمامدار مۇسىلمان جاماعاتى اي بويى استان تىيىلىپ, اۋزىن عانا بەكىتپەي, بۇكىل ءناپسىسىن بوگەپ, ىزگى امالدارمەن عانا اينالىسقانى ابزال ەكەنىن ايتادى. سول ىزگى امالدىڭ ءبىرى – قوعامداعى بىرلىككە ۇيىپ, تاتۋلىق توڭىرەگىنە توپتاسۋ.
بەلگىلى يسلامتانۋشى باقداۋلەت قاجى نۇرمات ۇلى بۇگىنگى تاڭدا ايت مەرەكەسىنىڭ ماڭىزى ودان ءارى ارتا تۇسكەنىن ايتادى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, قوعامدا ءتۇرلى الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق وزگەرىستەر بولىپ جاتقان كەزدە ادامدار اراسىنداعى بىرلىك پەن تاتۋلىقتىڭ ماڭىزى ەرەكشە.
«ايت – ادامداردى جاقىنداستىراتىن, قوعامدى بىرىكتىرەتىن كۇش. بۇل كۇندەرى ادامدار الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى دا ءبىر-ءبىرىن قۇتتىقتاپ, بايلانىسىن نىعايتادى. دەگەنمەن ءداستۇرلى ايتتاۋدىڭ, ياعني اعايىن-تۋىستى ارالاپ, حال سۇراسىپ ايتتاۋدىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. ول ءۇشىن جاستارعا ايتتىڭ رۋحاني جانە تاربيەلىك ءمانىن ءتۇسىندىرۋ قاجەت. بۇل ءداستۇردىڭ تاربيەلىك ءمانى ۇلكەن. ياعني ول جاستاردى ۇلكەندەردى قۇرمەتتەۋگە ۇيرەتەدى, ادامدار اراسىنداعى سىيلاستىقتى ارتتىرادى, قوعامدا ىزگىلىك پەن مەيىرىمدىلىكتى قالىپتاستىرادى», دەيدى ول.
باقداۋلەت قاجى نۇرمات ۇلى بالالار ءۇشىن دە ايت ەرەكشە مەرەكە ەكەنىن العا تارتتى.
«ولاردىڭ جاڭا كيىم كيىپ, ۇيلەردى ارالاپ, تاتتىلەرگە قارىق بولۋى – بالالاردىڭ قۋانىشىن ارتتىرىپ قانا قويماي, ولاردىڭ بويىندا مەيىرىمدىلىك پەن باۋىرمالدىق قاسيەتتەردى قالىپتاستىرادى. سونىمەن قاتار ايت – ۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتاتىن مەرەكە. بۇل كۇندەرى ادامدار ءبىر داستارقان باسىندا باس قوسادى. بۇل – قوعامداعى تەڭدىك پەن بىرلىكتىڭ بەلگىسى», دەيدى ب.نۇرمات ۇلى.
قوناقجايلىق قاسيەت وزگەلەرگە قاراعاندا قانىنا باسىمىراق بىتكەن قازاق حالقى ءۇشىن ورازا ايتى ءدىني جورالعىدان گورى ۇلتىمىزبەن عاسىرلار بويى بىرگە جاساسىپ كەلە جاتقان ءتول داستۇرىمىزگە, ۇلتتىق مەرەكەگە اينالىپ كەتكەن. ايت مەرەكەسى ارقىلى ءوزىمىزدىڭ رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدى ساقتاپ, ونى كەيىنگى ۇرپاققا جەتكىزىپ تە كەلەمىز.
